ETHER 2026: nowe technologie w ochronie dziedzictwa kulturowego

Jak opowiedzieć o średniowiecznym detalu za pomocą współczesnych technologii? I jak dane cyfrowe mogą pomóc lepiej chronić zabytki — także wtedy, gdy zagrożenia dopiero się pojawiają?

O tym będzie mowa podczas międzynarodowej konferencji ETHER – Eternal Heritage / Wieczne Dziedzictwo, która odbędzie się już niedługo, 17–18 listopada w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie.

Twarz Wikinga z charakterystycznym rozdwojonym językiem, wyrzeźbiona przed wiekami w drewnianym portalu Świątyni Wang w Karpaczu, stała się motywem przewodnim identyfikacji wizualnej tegorocznej Międzynarodowej Konferencji ETHER – Eternal Heritage / Wieczne DziedzictwoZa; NID
Twarz Wikinga z charakterystycznym rozdwojonym językiem, wyrzeźbiona przed wiekami w drewnianym portalu Świątyni Wang w Karpaczu, stała się motywem przewodnim identyfikacji wizualnej tegorocznej Międzynarodowej Konferencji ETHER – Eternal Heritage / Wieczne Dziedzictwo
Za: NID

Czytaj dalej „ETHER 2026: nowe technologie w ochronie dziedzictwa kulturowego”

Spektakl taneczny „Barbaricum”

„Barbaricum” to taneczno-muzyczne widowisko Kieleckiego Teatru Tańca zawierające opowieść o barbarzyńcach ze środkowej Europy, dawnych mieszkańcach krainy na północ od Karpat. Wydarzenie odbędzie się w dniu 25.09.2026 w Warszawie w Terminalu Kultury Gocław filia Centrum Promocji Kultury w Dzielnicy Praga Południe. Początek o godzinie 17:00. Wydarzenie jest biletowane.

Czytaj dalej „Spektakl taneczny „Barbaricum””

Zaproszenie na otwarcie wystawy „Drogi do przeszłości: 30 lat polskiej archeologii ratowniczej”

Nowa wystawa czasowa w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu!

Czy zastanawialiście się kiedyś, co kryje się tuż pod ziemią, po której codziennie jeździmy autostradami lub spacerujemy w centrach miast? Zapraszamy na najnowszą wystawę czasową: „Drogi do przeszłości: 30 lat polskiej archeologii ratowniczej”, która w fascynujący sposób podsumowuje trzy dekady niezwykłych odkryć badaczy.

To wyjątkowa okazja, by zobaczyć, jak nowoczesny rozwój kraju otworzył drzwi do głęboko ukrytej historii.

Czytaj dalej „Zaproszenie na otwarcie wystawy „Drogi do przeszłości: 30 lat polskiej archeologii ratowniczej””

Znalazłeś krzemień w górach? Pomóż archeologom odkrywać stanowiska z epoki kamienia

Wędrując po polskich górach, warto patrzeć nie tylko na rozciągające się ze szlaków panoramy. Na ścieżce czy w jej pobliżu można natrafić na zabytki, będące śladem obecności ludzi sprzed tysięcy lat. Archeolodzy rozpoczynają akcję, w ramach której proszą turystów o pomoc w poszukiwaniu stanowisk z epoki kamienia.

Nie chodzi o prowadzenie poszukiwań ani rozkopywanie ziemi. Mówimy tutaj o powierzchniowych znaleziskach. Wystarczy uważna obserwacja, wykonanie kilku fotografii i zapisanie miejsca, w którym zauważyło się nietypowy kamień. Takie zgłoszenie może pomóc naukowcom zlokalizować nieznane wcześniej stanowisko archeologiczne.

Nóż prądnicki z Jaskini Ciemnej, wykonany z krzemienia jurajskiego około 50 tys. lat temu
Muzeum Archeologiczne w Krakowie / Wirtualne Muzea Małopolski, Domena publiczna

Czytaj dalej „Znalazłeś krzemień w górach? Pomóż archeologom odkrywać stanowiska z epoki kamienia”

Wspólne dziedzictwo, wspólna odpowiedzialność II Kongres Archeologii Polskiej

W przyszłym roku Warszawa stanie się miejscem spotkania środowiska archeologicznego z całej Polski. Środowisko uniwersyteckie, Polska Akademia Nauk, muzea archeologiczne oraz Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich (SNAP) łączą siły, aby wspólnie zorganizować II Kongres Archeologii Polskiej. Wydarzenie to ma nie tylko zintegrować środowisko, ale też stać się forum debaty o wyzwaniach stojących przed archeologią w dynamicznie zmieniającym się świecie.

Czytaj dalej „Wspólne dziedzictwo, wspólna odpowiedzialność II Kongres Archeologii Polskiej”

70 lat odkrywania przeszłości. Jubileusz Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku

Witryny, sale, gabloty, eksponaty – to zapewne pierwsze skojarzenia, jakie przychodzą nam do głowy, kiedy myślimy o instytucji jaką jest muzeum. I choć zapewne takie hasła mogłyby pomóc nam w wygraniu niejednej rozgrywki w dobrze wszystkim znanej grze towarzyskiej Taboo, to są one jedynie namiastką czegoś znacznie bardziej skomplikowanego. Bo muzeum Szanowni Państwo nie kończy się wcale na tym, co widać w gablocie. Zaczyna się tam, gdzie pojawia się pytanie, skąd pochodzą rzeczy w niej umieszczone.

I właśnie z tego miejsca, z tej potrzeby porządkowania, badania i opowiadania przeszłości poprzez jej materialne ślady, wyrasta historia Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, jednego z najważniejszych ośrodków badań nad dziejami Podlasia i północno-wschodniej Polski, który w 2026 roku obchodzi jubileusz siedemdziesięciolecia istnienia.

A że parafrazując, czas świąteczny trzeba święcić, to jako Archeowieści, patron medialny jubileuszu, przyglądamy się w dzisiejszym poście uroczystym obchodom towarzyszącym temu wydarzeniu. 

Tekst ten przeczytasz w 10 minut.

Fragment ekspozycji poświęconej obchodom jubileuszu Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku© A. Cetwińska, na licencji CC BY SA 4.0
Fragment ekspozycji poświęconej obchodom jubileuszu Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku
© A. Cetwińska, na licencji CC BY SA 4.0

Czytaj dalej „70 lat odkrywania przeszłości. Jubileusz Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku”

Protest środowiska naukowego „3% dla nauki, 100% dla Polski”

W dniu dzisiejszym o godzinie 13 pod Sejmem RP odbędzie się protest sektora nauki. 3% dla nauki, 100% dla Polski”. Redakcja Archeowieści, składająca się ze studentów, doktorantów i młodych naukowców w pełni popiera i przyłącza się do działań protestacyjnych.

Zapraszamy do podpisania petycji 


Czytaj dalej „Protest środowiska naukowego „3% dla nauki, 100% dla Polski””

Archeolodzy apelują ws. ustawy. Podpisz list otwarty

Kilka dni po publikacji pierwszego apelu w sprawie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami środowisko archeologiczne zabiera głos ponownie. Tym razem list otwarty podpisali przedstawiciele instytucji naukowych, muzeów i stowarzyszeń reprezentujących polską archeologię.

Autorzy listu domagają się powstrzymania wejścia w życie przepisów, które mają zacząć obowiązywać 1 stycznia 2027 r. Ich zdaniem nowelizacja może osłabić ochronę dziedzictwa archeologicznego, doprowadzić do utraty kontroli nad zabytkami i zniszczyć konteksty, bez których znaleziska tracą znaczną część swojej wartości naukowej.

Pod listem można podpisać się online. Petycja dostępna jest tutaj:
List otwarty w sprawie powstrzymania wejścia w życie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

 

To kolejny głos środowiska archeologicznego w tej sprawie. Wcześniej na Archeowieściach opublikowaliśmy list otwarty Konferencji Dziekanów i Dyrektorów Wydziałów i Instytutów Archeologii Akademickiej w Polsce, która również apelowała o przywrócenie wcześniejszych przepisów i rozpoczęcie prac nad nowym modelem ochrony zabytków.

Poniżej publikujemy pełną treść listu otwartego z 15 maja 2026 r.

File:Metal detecting in progress on a Time Team dig (2).jpg
Fot. portableantiquities / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

Czytaj dalej „Archeolodzy apelują ws. ustawy. Podpisz list otwarty”