Nowa wystawa czasowa w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu!
Czy zastanawialiście się kiedyś, co kryje się tuż pod ziemią, po której codziennie jeździmy autostradami lub spacerujemy w centrach miast? Zapraszamy na najnowszą wystawę czasową: „Drogi do przeszłości: 30 lat polskiej archeologii ratowniczej”, która w fascynujący sposób podsumowuje trzy dekady niezwykłych odkryć badaczy.
To wyjątkowa okazja, by zobaczyć, jak nowoczesny rozwój kraju otworzył drzwi do głęboko ukrytej historii.
Wędrując po polskich górach, warto patrzeć nie tylko na rozciągające się ze szlaków panoramy. Na ścieżce czy w jej pobliżu można natrafić na zabytki, będące śladem obecności ludzi sprzed tysięcy lat. Archeolodzy rozpoczynają akcję, w ramach której proszą turystów o pomoc w poszukiwaniu stanowisk z epoki kamienia.
Nie chodzi o prowadzenie poszukiwań ani rozkopywanie ziemi. Mówimy tutaj o powierzchniowych znaleziskach. Wystarczy uważna obserwacja, wykonanie kilku fotografii i zapisanie miejsca, w którym zauważyło się nietypowy kamień. Takie zgłoszenie może pomóc naukowcom zlokalizować nieznane wcześniej stanowisko archeologiczne.
W przyszłym roku Warszawa stanie się miejscem spotkania środowiska archeologicznego z całej Polski. Środowisko uniwersyteckie, Polska Akademia Nauk, muzea archeologiczne oraz Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich (SNAP) łączą siły, aby wspólnie zorganizować II Kongres Archeologii Polskiej. Wydarzenie to ma nie tylko zintegrować środowisko, ale też stać się forum debaty o wyzwaniach stojących przed archeologią w dynamicznie zmieniającym się świecie.
Witryny, sale, gabloty, eksponaty – to zapewne pierwsze skojarzenia, jakie przychodzą nam do głowy, kiedy myślimy o instytucji jaką jest muzeum. I choć zapewne takie hasła mogłyby pomóc nam w wygraniu niejednej rozgrywki w dobrze wszystkim znanej grze towarzyskiej Taboo, to są one jedynie namiastką czegoś znacznie bardziej skomplikowanego. Bo muzeum Szanowni Państwo nie kończy się wcale na tym, co widać w gablocie. Zaczyna się tam, gdzie pojawia się pytanie, skąd pochodzą rzeczy w niej umieszczone.
I właśnie z tego miejsca, z tej potrzeby porządkowania, badania i opowiadania przeszłości poprzez jej materialne ślady, wyrasta historia Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, jednego z najważniejszych ośrodków badań nad dziejami Podlasia i północno-wschodniej Polski, który w 2026 roku obchodzi jubileusz siedemdziesięciolecia istnienia.
A że parafrazując, czas świąteczny trzeba święcić, to jako Archeowieści, patron medialny jubileuszu, przyglądamy się w dzisiejszym poście uroczystym obchodom towarzyszącym temu wydarzeniu.
W dniu dzisiejszym o godzinie 13 pod Sejmem RP odbędzie się protest sektora nauki. 3% dla nauki, 100% dla Polski”. Redakcja Archeowieści, składająca się ze studentów, doktorantów i młodych naukowców w pełni popiera i przyłącza się do działań protestacyjnych.
Kilka dni po publikacji pierwszego apelu w sprawie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami środowisko archeologiczne zabiera głos ponownie. Tym razem list otwarty podpisali przedstawiciele instytucji naukowych, muzeów i stowarzyszeń reprezentujących polską archeologię.
Autorzy listu domagają się powstrzymania wejścia w życie przepisów, które mają zacząć obowiązywać 1 stycznia 2027 r. Ich zdaniem nowelizacja może osłabić ochronę dziedzictwa archeologicznego, doprowadzić do utraty kontroli nad zabytkami i zniszczyć konteksty, bez których znaleziska tracą znaczną część swojej wartości naukowej.
Już dzisiaj i jutro (14 i 15 maja 2026 r.) w Gołdapi odbędzie się dwudniowe wydarzenie „Porozmawiajmy o przeszłości Mazur!”, poświęcone ochronie, zagrożeniom i potencjałowi dziedzictwa archeologicznego regionu. Pierwszego dnia zaplanowano szkolenie dla urzędów i instytucji, drugiego konferencję popularnonaukową „Ocalić od zniszczenia. W stronę trwałego i odpornego dziedzictwa archeologicznego na Mazurach”. To spotkanie pokazuje, że archeologia nie jest tylko opowieścią o przeszłości, ale także ważnym elementem odpowiedzialnego myślenia o rozwoju lokalnym, ochronie krajobrazu i tożsamości miejsca.
Środowisko archeologiczne alarmuje, że wejście w życie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami może doprowadzić do nieodwracalnych strat w dziedzictwie archeologicznym Polski. Konferencja Dziekanów i Dyrektorów Wydziałów i Instytutów Archeologii Akademickiej w Polsce skierowała list otwarty do najważniejszych osób w państwie, apelując o przywrócenie wcześniejszych przepisów i rozpoczęcie prac nad nowym modelem ochrony zabytków.
Autorzy listu podkreślają, że dziedzictwo archeologiczne jest zasobem nieodnawialnym, a jego ochrona wymaga kontroli, odpowiedzialności i udziału specjalistów. Poniżej publikujemy pełną treść apelu.
Zdjęcie lotnicze stanowiska neolitycznego w Drzemlikowicach. Fot. PWro, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.
Pięć lat temu reaktywowaliśmy portal Archeowieści. Wtedy też pojawił się nasz pierwszy popularnonaukowy wpis „Unikatowa dłubanka z Lubanowa” autorstwa prof. Bartosza Kontnego, dziekana Wydziału Archeologii UW, jednego z pomysłodawców owej reaktywacji.
Pięć lat temu, tym właśnie wpisem przekształciliśmy wieloletnie dzieło pasjonaty Wojciecha Pastuszki w serwis press release Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Dokładnie pięć lat temu, tym właśnie działaniem, podjęliśmy się zadania, które mówiąc krótko, było (i jest) dość karkołomne…