Przez lata archeolodzy patrzyli na przeszłość przez pryzmat XIX‑wiecznego etosu pracy. Kości, pionki i plansze uznawano za przedmioty kultowe, bo trudno było uwierzyć, że ludzie sprzed tysięcy lat po prostu lubili się bawić. Zapraszamy do wysłuchania doktora Kamila Kopija.
UWAGA! ARTYKUŁ ZAWIERA ZDJĘCIA SZCZĄTKÓW LUDZKICH
Obrzędy pogrzebowe należą do najbardziej trwałych, a jednocześnie najbardziej zróżnicowanych elementów kultury ludzkiej. To właśnie sposób, w jaki traktowano zmarłych, pozwala archeologom odtworzyć nie tylko zwyczaje pogrzebowe starożytnych społeczeństw, ale także ich wyobrażenia o śmierci, przemijalności, pamięci oraz relacjach z przodkami. Czasami jednak odkrycia archeologiczne wymykają się prostym interpretacjom, zmuszając badaczy do dokładniejszego przyjrzenia się zjawiskom, które wcześniej wydawały się dobrze zrozumiałe. Tak jest w przypadku niezwykłego pochówku odkrytego w Pommerœul w Belgii. Grób, znaleziony na cmentarzu kremacyjnym z okresu rzymskiego, okazał się znacznie bardziej złożoną strukturą pogrzebową, łączącą szczątki z różnych okresów neolitu. Wyniki interdyscyplinarnych analiz ujawniły wieloetapową historię tego pochówku, rzucając nowe światło na praktyki pogrzebowe oraz sposób, w jaki starożytne społeczności traktowały szczątki swoich przodków.
W rozmowie z profesorem Andrzej Buko prowadzący Patrycjusz Wyżga porusza najważniejsze zagadnienia dotyczące początków państwa polskiego. Dyskusja opiera się na najnowszych odkryciach archeologicznych oraz aktualnym stanie badań nad okresem poprzedzającym chrzest Polski w 966 roku. To fascynująca opowieść o genezie Piastów, grodach takich jak Gniezno, Poznań i Giecz, religii dawnych Słowian, niewolnictwie oraz wielu zagadkach, które do dziś pozostają przedmiotem naukowych debat.
Czytaj dalej „Co najnowsze odkrycia mówią o Polsce Piastów? Rozmowa z profesorem Andrzejem Buko”
O książce doktora Karola Dzięgielewskiego na temat badań na stanowisku Brzezie 17 i osady związanej z produkcją soli pisaliśmy w kwietniu tego roku. Obiecaliśmy wtedy podzielić się z wami planowaną rozmową z autorem publikacji. Dziś spełniamy tę obietnicę i zachęcamy do wysłuchania rozmowy na kanale „Poza Kontekstem”.
W dniu dzisiejszym o godzinie 13 pod Sejmem RP odbędzie się protest sektora nauki. 3% dla nauki, 100% dla Polski”. Redakcja Archeowieści, składająca się ze studentów, doktorantów i młodych naukowców w pełni popiera i przyłącza się do działań protestacyjnych.
Zapraszamy do podpisania petycji
Czytaj dalej „Protest środowiska naukowego „3% dla nauki, 100% dla Polski””
W kolejnym odcinku „Historia na 2 głosy” rozmowa z dr Karoliną Frank o religii, dywinacji i życiu codziennym w Grecji klasycznej i hellenistycznej – oraz o tym, jak wyglądała pozycja kobiet w tym świecie.
Tematem wykładu są jeziora i ich znaczenie oraz funkcje w kontekście historycznym. Naszym gościem jest dr hab. Tomasz Nowakiewicz – archeolog i adiunkt na Wydziale Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik Katedry Archeologii Średniowiecza i Nowożytności.
Czytaj dalej „Jeziora – funkcja i znaczenie w perspektywie historycznej”
W ostatnich latach na jednym ze stanowisk archeologicznych położonych w Polsce północno-wschodniej odkryto depozyty rytualne, a w nich liczne fragmenty bogato dekorowanych naczyń ceramicznych sprzed około 4500 lat. Ich analizy wykazały, że pochodzą od pojemników, które w innych częściach Europy powiązano wynikami badań chemicznych ze spożywaniem napojów alkoholowych. Badacze z Uniwersytetu Warszawskiego oraz Politechniki Łódzkiej postanowili sprawdzić, czy i „polskie” egzemplarze były wykorzystywane do takich celów. Wybrane fragmenty 13 drogocennych naukowo naczyń poddano specjalistycznej analizie polegającej na identyfikacji zachowanych w masie ceramicznej związków organicznych. W badanych próbkach zidentyfikowano szereg różnych substancji, które odpowiadały rozmaitym źródłom pochodzenia, od produktów odzwierzęcych, po roślinne. Analiza wykazała ponadto, że 9 na 13 badanych naczyń mogło mieć kontakt z alkoholem. Czy było to jednak piwo? Trudno powiedzieć. Mogły być to napoje podobne do Nordic Groga – słabego, wielosmakowego napoju fermentowanego. Dawne alkohole nie przypominały jednak tych, które znamy obecnie. Były dużo słabsze, mętne, najprawdopodobniej wielosmakowe. Służyły społecznej integracji, a może nawet i różnym celom prozdrowotnym. W niniejszym artykule przyglądamy się kulisom powyższych badań oraz historii spożywania napojów alkoholowych w dalekiej przeszłości.
Ten Artykuł przeczytasz w 12 minut.
Dokładnie rok temu Archeowieści opublikowały tekst na temat genetycznego śladu obecności potomków rdzennych Amerykanów we wczesnośredniowiecznej Norwegii. Przez ogromne przeoczenie zabrakło tam informacji o odkryciu tajemniczej haplogrupy mitochondrialnego DNA, która może być świadectwem średniowiecznych kontaktów Islandczyków z mieszkańcami Ameryki Północnej. Dzisiaj jest świetna okazja, żeby naprawić ten błąd.
W pierwszym odcinku o nurkowaniu przytoczony został przekaz Oppiana, który napisał o wykorzystaniu przez antycznych nurków ołowianego ciężaru podczas zanurzania. Kilka ołowianych i kamiennych przedmiotów pierścieniowatego kształtu, znalezionych na południowym wybrzeżu Turcji, uznanych zostało niedawno przez Hakana Oniza i Ahmeta Denkera za takie właśnie ciężarki. Niektóre wykonano z kamienia, inne zaś z ołowiu. Część z nich znaleziono w rejonie starożytnych wraków, co pozwoliło na postawienie hipotezy, iż zostały one zatopione przy okazji prób ratowania ładunków zatopionych wraków jeszcze w okresie antycznym. Autorzy zaprezentowali wyniki eksperymentu, wskazującego na możliwość użycia takich ciężarków trzymanych w dłoni lub założonych na ramię, przy zastosowaniu techniki zanurzenia głową w dół.
