Wczesnośredniowieczne cmentarzyska z grobami w obudowach kamiennych należą do najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu archeologicznego Mazowsza i Podlasia. Wyróżniają się one spośród innych nekropolii tego okresu obecnością dużych kamiennych konstrukcji otaczających pochówki, regularnym układem grobów oraz specyficznym obrządkiem pogrzebowym, którego geneza i znaczenie od wielu lat pozostają przedmiotem badań. Nowe możliwości interpretacyjne przyniosły badania interdyscyplinarne, obejmujące analizy bioarcheologiczne, archeogenetyczne oraz izotopowe. Szczególne znaczenie mają badania dwóch cmentarzysk. Ich wyniki pozwalają przyjrzeć się nie tylko samej formie pochówków, lecz także pochodzeniu, mobilności, diecie i strukturze społecznej osób, które zostały tam pochowane.
Czytaj dalej „Kamienne nekropole Mazowsza i Podlasia. Kim byli pochowani w grobach w obudowach kamiennych?”
Pochówki Jaćwingów na Mosiężysku w Szurpiłach czyli cmentarz bez grobów
Przez dziesięciolecia archeolodzy znali jaćwieskie grodziska i osady, lecz niemal nie potrafili wskazać miejsc, w których chowano ich mieszkańców. Pochówki Jaćwingów na Mosiężysku pokazują, że przyczyną nie musiał być brak cmentarzysk. Problem mógł tkwić w naszych oczekiwaniach: szukaliśmy pojedynczych, wyraźnych, czy oddzielonych od siebie grobów, podczas gdy w tradycji Jaćwingów zmarłych składano w przestrzeni, w której szczątki wielu osób, resztki stosów i zniszczone przedmioty tworzyły wspólną warstwę.
Czytaj dalej „Pochówki Jaćwingów na Mosiężysku w Szurpiłach czyli cmentarz bez grobów”
Słowianie. Skąd pochodzimy? Czy istnieje gen słowiański? Nowa odsłona ekscytującego sporu
Najnowszy odcinek podkastu „Politka o historii” poświęcona będzie zagadnieniu początków Słowiańszczyzny.
Czy Słowianie są z „tutejszych”, czy może jednak z importu? Czy genetyka potrafi rozstrzygnąć spory, które archeologia toczy od XIX w.? A może pytanie, skąd przybyli nasi przodkowie, jest źle postawione, bo – jak pokazują dane – „Polacy” nigdy nie byli jednorodni?
Misja „Koronacja”. Zwiedzanie jak podróż w czasie
Wczoraj z rana nic nie zapowiadało nowiny, a tu patrzcie no – gość ze stolicy. I to nie byle kto, a sam posłaniec mego brata! Wysoki, postawny, elegancja taka, że aż się zasromałam w lnianej spódnicy. List przyniósł, zaproszenie na koronacyję…
Czytaj dalej „Misja „Koronacja”. Zwiedzanie jak podróż w czasie”
Archeologia w ruchu taśmy filmowej: Badania archeologiczne w Ciepłem
Wczesnośredniowieczny kompleks w Ciepłem należy do najważniejszych ośrodków na Pomorzu Wschodnim. Dotychczas był znany głównie z niezwykłego odkrycia, jakiego dokonano przypadkowo w 1900 r. na cmentarzysku oraz z nadzwyczajnego skumulowania w niewielkiej odległości trzech grodzisk. Badania cmentarzyska (2004-2014), podczas których natrafiono na kolejne groby komorowe, potwierdziły duże znaczenie tego miejsca. Nowe badania kompleksu prowadzone przez dr Sławomira Wadyla są prowadzone w ramach projektu finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki na podstawie umowy UMO-2021/42/E/HS3/0014. Celem projektu „Wczesnośredniowieczny kompleks osadniczy w Ciepłem. Piastowski klucz do Pomorza Wschodniego” jest zbadanie ważnego ośrodka kulturowego w Ciepłem na Pomorzu Wschodnim i poznanie jego roli w procesie włączania tego regionu do pierwszego państwa polskiego.
Czytaj dalej „Archeologia w ruchu taśmy filmowej: Badania archeologiczne w Ciepłem”
Miecz Siemowita raz jeszcze
Wczorajszy wpis był żartem primaaaprilisowym. Napis runiczny nie został wykonany we wczesnym średniowieczu na mieczu Siemowita, tylko dwa tygodnie temu na różowym plastikowym nożyku, a następnie lekko zatarty za pomocą pilnika do paznokci. Fotografia została wreszcie poddana obróbce w programie GIMP, dzięki czemu wygląda jak radiogram o słabej rozdzielczości. W efekcie nożyk kosztujący (po przecenie) 5 groszy dołączył do grona tak słynnych inskrypcji, jak kamień z Kensington albo kamienie mikorzyńskie.
„Jaćwieskie Eldorado” w Muzeum Archeologicznym w Krakowie
W Muzeum Archeologicznym w Krakowie prezentujemy wystawę Jaćwieskie Eldorado przygotowaną przez Muzeum Okręgowe w Suwałkach we współpracy z Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie.
Czytaj dalej „„Jaćwieskie Eldorado” w Muzeum Archeologicznym w Krakowie”
Na wezwanie Odyna. Tajemnice wikingów – początki państwa polskiego
W ramach nowego cyklu audycji poświęconych cmentarzysku w Bodzi – jednemu z najbardziej fascynujących odkryć archeologicznych na terenie Polski. To bogato wyposażone stanowisko archeologiczne, gdzie u schyłku X wieku chowano przedstawicieli ówczesnych elit, nie tylko z terenu naszego kraju.
Cykl składa się z trzech odcinków, w których o Bodzi opowiada prof. Andrzej Buko.
IMAGMA – szyfry z przeszłości
Do czasów projektu IMAGMA panowało w nauce powszechne przekonanie, że początki pieniądza germańskiego datowane są na koniec V i VI wieku, czasy osiedlanie się społeczności germańskich na obszarach Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Nowe ustalenia badaczy jednoznacznie udowodniły niesłuszność tego poglądu. Dokonano przełomowego odkrycia: korzenie pieniądza germańskiego należy przesunąć co najmniej o dwa wieki wstecz, do drugiej połowy III wieku i lokować na innych terytoriach – obszarach zachodniej Ukrainy.
Świt państwa polskiego
Okoliczności i czas narodzin państwa polskiego fascynowały od dawna. Aktualnie obserwujemy wiele projektów badawczych, konferencji oraz badań indywidualnych, które analizują to zagadnienie w sposób interdyscyplinarny. Wciąż jednak pozostaje wiele pytań.
Świt państwa polskiego jest adresowany zarówno do specjalistów, jak i do szerszego kręgu zainteresowanych. Ukazuje nie tylko barwny obraz przeszłości sprzed tysiąca lat, ale również ilustruje wkład archeologii w poznawanie korzeni państwa, a tym samym Polski i Polaków.
