Wpisy

Opublikowane w

PODCAST ARCHEOLOGICZNY, odcinek 3: Między Kaukazem a Araratem. O przeszłości i teraźniejszości Armenii

Z przyjemnością zapraszamy do odsłuchania trzeciego odcinku Podcastu Archeologicznego Archeowieści. W odcinku 3: Między Kaukazem a Araratem. O przeszłości i teraźniejszości Armenii. W tej rozmowie nie mówimy tylko o zarysie archeologii i historii Armenii. Patrzymy szerzej: na kraj położony na styku wielkich imperiów i stref wpływów, na przestrzeń naznaczoną współczesną geopolityką, napięciami regionalnymi, chrześcijańskim dziedzictwem i długim trwaniem lokalnych tradycji. Patrzymy szerzej: na kraj położony na styku wielkich imperiów, na przestrzeń naznaczoną współczesną geopolityką, napięciami regionalnymi, chrześcijańskim dziedzictwem i długim trwaniem lokalnych tradycji. Zapraszamy do odsłuchania rozmowy doktora Adama Budziszewskiego z profesorem Krzystofem Jakubiakiem.

Czytaj dalej „PODCAST ARCHEOLOGICZNY, odcinek 3: Między Kaukazem a Araratem. O przeszłości i teraźniejszości Armenii”

Opublikowane w

Historyczne opowieści i Czaka: profesor Michał Leśniewski o wodzu Zulusów

W kolejnym odcinku podcastu Wydziału Historycznego UW wracamy do jednej z najbardziej fascynujących i zarazem nieuchwytnych postaci historii Afryki – Czaki, twórcy potęgi Zulusów. Tym razem odchodzimy od samego mitu wodza Czaka i próbujemy zmierzyć się z tym, co naprawdę da się powiedzieć o jego życiu – choć szybko okazuje się, że granica między legendą a historią jest wyjątkowo trudna do uchwycenia.

Czytaj dalej „Historyczne opowieści i Czaka: profesor Michał Leśniewski o wodzu Zulusów”

Opublikowane w

Iter Copernicanum – Archeologiczny szlak Mikołaja z Torunia

Mikołaj Kopernik – astronom, duchowny, prawnik, urzędnik, lekarz… ale Mikołaj Kopernik podróżnik? Ależ tak! Mało kto w XV i XVI wieku przebył tyle mil, ile nasz najsłynniejszy uczony. I rzeczywiście pozostawił swój trwały ślad w każdym miejscu, które odwiedził, czy to w najważniejszych miastach średniowiecznej Polski, czy w najznamienitszych uniwersytetach Europy. Kraków, Frombork czy Bolonia, to jedynie kilka z najbardziej znanych miejsc, w których żył, pracował i zdobywał wiedzę Kopernik, a także tylko początek długiego szlaku wypraw toruńskiego mędrca. Jeśli chcemy pójść jego śladami, warto przyjrzeć się ścieżce archeologicznych pereł, czyli zabytków pamiętających Mikołaja Kopernika za jego życia.

Czytaj dalej „Iter Copernicanum – Archeologiczny szlak Mikołaja z Torunia”

Opublikowane w

Znalazłeś krzemień w górach? Pomóż archeologom odkrywać stanowiska z epoki kamienia

Wędrując po polskich górach, warto patrzeć nie tylko na rozciągające się ze szlaków panoramy. Na ścieżce czy w jej pobliżu można natrafić na zabytki, będące śladem obecności ludzi sprzed tysięcy lat. Archeolodzy rozpoczynają akcję, w ramach której proszą turystów o pomoc w poszukiwaniu stanowisk z epoki kamienia.

Nie chodzi o prowadzenie poszukiwań ani rozkopywanie ziemi. Mówimy tutaj o powierzchniowych znaleziskach. Wystarczy uważna obserwacja, wykonanie kilku fotografii i zapisanie miejsca, w którym zauważyło się nietypowy kamień. Takie zgłoszenie może pomóc naukowcom zlokalizować nieznane wcześniej stanowisko archeologiczne.

Nóż prądnicki z Jaskini Ciemnej, wykonany z krzemienia jurajskiego około 50 tys. lat temu
Muzeum Archeologiczne w Krakowie / Wirtualne Muzea Małopolski, Domena publiczna

Czytaj dalej „Znalazłeś krzemień w górach? Pomóż archeologom odkrywać stanowiska z epoki kamienia”

Opublikowane w

Kuchnia Wikingów w czasach podboju Anglii

Wikingowie są jednym z najbardziej ikonicznych społeczności Europy wczesnego średniowiecza. Ich sławę ukształtowały przede wszystkim dalekie wyprawy i spektakularne podboje.  A chyba najbardziej ikonicznym był podbój Anglii. Tak często obecny w popkulturze obraz mobilnego wojownika. Ten wyrazisty wizerunek do dziś chętnie wykorzystuje się w marketingu, nie zawsze zresztą trafnie. Wikingowie stali się na przykład twarzą jednej z najpopularniejszych polskich marek cateringów dietetycznych. To rodzi jednak ciekawe pytanie: jak wyglądała ich kuchnia i co właściwie jedli w czasie podboju Anglii?

Czytaj dalej „Kuchnia Wikingów w czasach podboju Anglii”

Opublikowane w

Jak Bizancjum stworzyło nasz świat? Rozmowa z doktorem Andrzejem Kompą

W majowym odcinku programu „Dzieje” Marcin Giełzak rozmawia z doktorem Andrzejem Kompą o Bizancjum: imperium, które zachowało rzymskie dziedzictwo i ukształtowało historię Europy. Dlaczego Zachód przez stulecia przedstawiał Bizancjum jako dekadencką i słabą cywilizację? Jaką rolę odegrało ono w ocaleniu antycznej wiedzy i narodzinach renesansu? I dlaczego bez zrozumienia historii Bizancjum trudno zrozumieć historię całej Europy?

Czytaj dalej „Jak Bizancjum stworzyło nasz świat? Rozmowa z doktorem Andrzejem Kompą”

Opublikowane w

Ocalić Sak Tz’i’ od zapomnienia. Suplement fotograficzny

Poniżej dzielimy się z wami graficzną prezentacją działań jednego z naszych autorów, Przemysława Trześniowskiego i lokalnego opiekuna dziedzictwa Jacinto Gómez Sáncheza w okolicach stanowiska Lacanja Tzeltal, stolicy Sak Tz’i’.

Wszystkie zdjęcia są autorstwa Przemka i udostępnione na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Czytaj dalej „Ocalić Sak Tz’i’ od zapomnienia. Suplement fotograficzny”

Opublikowane w

Sak Tz’i’ II: Odnalezione królestwo – Lacanja Tzeltal

Lacanja Tzeltal to stanowisko archeologiczne położone w regionie rzeki Usumacinta, w dzisiejszym meksykańskim stanie Chiapas. Padło ofiarą intensywnych rabunków w drugiej połowie XX stulecia. Większość monumentów znalezionych przez archeologów zachowała się tylko w szczątkowej formie, gdyż wandale odcięli piłami najciekawsze fragmenty. Te nie zrabowane były poprzemieszczane, wyrwane z kontekstu, a większość z nich pozbawiona jest zdobień. Wyjątkiem od reguły jest panel 1, który ocalił señor Jacinto Gómez Sánchez – El Guardian de Sak Tz’i’. W wyniku analizy inskrypcji z tego monumentu orzeczono, że jest to najprawdopodobniej stolica poszukiwanego od 1994 roku zaginionego królestwa Sak Tz’i’ (Białego Psa).

Czytaj dalej „Sak Tz’i’ II: Odnalezione królestwo – Lacanja Tzeltal”

Opublikowane w

Kości zostały rzucone! O Ludus Coriovalli i nowoczesnej archeologii opowiada dr Kamil Kopij

Przez lata archeolodzy patrzyli na przeszłość przez pryzmat XIX‑wiecznego etosu pracy. Kości, pionki i plansze uznawano za przedmioty kultowe, bo trudno było uwierzyć, że ludzie sprzed tysięcy lat po prostu lubili się bawić. Zapraszamy do wysłuchania doktora Kamila Kopija.

Czytaj dalej „Kości zostały rzucone! O Ludus Coriovalli i nowoczesnej archeologii opowiada dr Kamil Kopij”

Opublikowane w

Metalurgia Wari: tajemnica surowca z Castillo de Huarmey

W materiale archeologicznym z Castillo de Huarmey, związanym z działalnością metalurgiczną kultury Wari zachowały się nie tylko efektowne ozdoby i przedmioty ze stopów miedzi, lecz także znacznie mniej widowiskowe świadectwa dawnych technologii. Jednym z nich jest niewielki, nieregularny fragment materiału powstałego podczas procesów metalurgicznych, znaleziony w pochówku młodego mężczyzny wyposażonego w przedmioty ze stopów miedzi.

Choć nie wygląda jak typowy zabytek, okazał się ważnym źródłem informacji o technologii metalurgii. Znalezisko to najpierw  pozwoliło badaczom rozpoznać ślady technologii związanej z metalami arsenowymi. Następnie pozwoliło postawić kolejne pytanie badawcze: skąd mógł pochodzić surowiec, którego geochemiczny ślad zachował się w tym fragmencie?

Nowe analizy izotopów ołowiu wskazują, że materiał ten najprawdopodobniej pochodzi z rejonu południowo-środkowych Andów. Najlepszą zgodność z uzyskanymi danymi wykazuje rejon Pulacayo w dzisiejszej Boliwii. Autorzy badań podkreślają jednak, że wynik ten nie stanowi dowodu na transport surowej rudy do Huarmey. W obiegu handlowym mogły znajdować się także półprodukty, gotowe przedmioty, fragmenty materiałów technologicznych, wiedza lub sami specjaliści.

Czytaj dalej „Metalurgia Wari: tajemnica surowca z Castillo de Huarmey”