Wczesnośredniowieczne cmentarzyska z grobami w obudowach kamiennych należą do najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu archeologicznego Mazowsza i Podlasia. Wyróżniają się one spośród innych nekropolii tego okresu obecnością dużych kamiennych konstrukcji otaczających pochówki, regularnym układem grobów oraz specyficznym obrządkiem pogrzebowym, którego geneza i znaczenie od wielu lat pozostają przedmiotem badań. Nowe możliwości interpretacyjne przyniosły badania interdyscyplinarne, obejmujące analizy bioarcheologiczne, archeogenetyczne oraz izotopowe. Szczególne znaczenie mają badania dwóch cmentarzysk. Ich wyniki pozwalają przyjrzeć się nie tylko samej formie pochówków, lecz także pochodzeniu, mobilności, diecie i strukturze społecznej osób, które zostały tam pochowane.
Czytaj dalej „Kamienne nekropole Mazowsza i Podlasia. Kim byli pochowani w grobach w obudowach kamiennych?”
Archeologia sztuki. Od jaskiń do galerii – ewolucja wizualnej ekspresji
Już niedługo odbędzie się Międzynarodowa konferencja naukowa we Wrocławiu poświęcona początkom ludzkiej
twórczości wizualnej.
Czytaj dalej „Archeologia sztuki. Od jaskiń do galerii – ewolucja wizualnej ekspresji”
Witamy w Raju – Spokojne życie w Halaesa Arconidea
Raj, w którym można znaleźć się zupełnie nieoczekiwanie? Halaesa Arconidea to jedno z wielu stanowisk archeologicznych na północnym wybrzeżu Sycylii. Łatwo je przeoczyć pośród niezliczonych cudów Wielkiej Grecji. Nie zobaczy się tam doskonale zachowanych świątyń, bogatych mozaik, czy monumentalnej zabudowy publicznej. Można jednak poznać historię idylli i spokojnego życia między urodzajnym lądem i łagodnym morzem.
Czytaj dalej „Witamy w Raju – Spokojne życie w Halaesa Arconidea”
Najnowsze wieści z Velika Pećina
W ostatnich dniach badacze z Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Parku Prirode Orjen – Herceg Novi. prowadzili prace dokumentacyjne w jaskini Velika Pećina, położonej w pobliżu wsi Kameno, w gminie Herceg Novi.
Renifer wśród Saamów. Historia niezwykłej relacji człowieka i zwierzęcia
Relacja człowieka z reniferem w północnej Skandynawii jest przykładem wyjątkowej więzi, która przez stulecia kształtowała życie gospodarcze, społeczne i duchowe Saamów. Zwierzęta te nie były jedynie źródłem pożywienia czy środkiem transportu, lecz stały się ważnym elementem kultury i systemu wierzeń tej rdzennej społeczności. Historia tej relacji nie jest jednak łatwa do jednoznacznego odtworzenia. Archeologia, badania genetyczne oraz analizy izotopowe wskazują, że proces udomowienia reniferów przebiegał stopniowo i przez długi czas łączył polowanie na dzikie zwierzęta z pierwszymi formami ich hodowli.
Czytaj dalej „Renifer wśród Saamów. Historia niezwykłej relacji człowieka i zwierzęcia”
Jakie są tajemnice faraonów? Klątwy i zaklęcia w historii
Czy starożytna czarna magia i zaklęcia miłosne przypominały to, co znamy z dzisiejszej popkultury? W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”, prowadzonym przez Agnieszkę Krzemińską, naszym gościem jest doktor Filip Taterka, egiptolog z PAN. Wspólnie badamy tajemnice Faraonów. Sprawdzamy, jak naprawdę funkcjonowały klątwy i uroki w dawnych wiekach. Omawiamy m.in. zorganizowany magiczny spisek, którego celem był sam Ramzes III, oraz wyjaśniamy, jak faraonowie Egiptu zabezpieczali się przed wrogami.
Czytaj dalej „Jakie są tajemnice faraonów? Klątwy i zaklęcia w historii”
Zaproszenie na otwarcie wystawy „Drogi do przeszłości: 30 lat polskiej archeologii ratowniczej”
Nowa wystawa czasowa w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu!
Czy zastanawialiście się kiedyś, co kryje się tuż pod ziemią, po której codziennie jeździmy autostradami lub spacerujemy w centrach miast? Zapraszamy na najnowszą wystawę czasową: „Drogi do przeszłości: 30 lat polskiej archeologii ratowniczej”, która w fascynujący sposób podsumowuje trzy dekady niezwykłych odkryć badaczy.
To wyjątkowa okazja, by zobaczyć, jak nowoczesny rozwój kraju otworzył drzwi do głęboko ukrytej historii.
Miasto w mieście w mieście… – odkryto mozaiki z Astigi
Miasto nad rzeką Genil, położone w rzymskiej Betyce na terenie dzisiejszej Andaluzji, w prowincji Sewilla w Hiszpanii, istnieje od co najmniej trzech tysiącleci i wciąż zaskakuje archeologów. Podczas niedawnych ratowniczych badań wykopaliskowych w samym sercu współczesnej Éciji odkryto zespół prywatnych łaźni z unikatową mozaiką z czasów rzymskich. Nie jest to jednak tylko kolejny przykład opus tessellatum. To wyjątkowe znalezisko opowiada historię ciągłości osadniczej równie długiej jak dzieje samego miasta.
Czytaj dalej „Miasto w mieście w mieście… – odkryto mozaiki z Astigi”
Finisaż wystawy „Z piasku na papier”
Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW zaprasza na finisaż wystawy „Z piasku na papier”, który odbędzie się 4 września 2026 r. o godz. 12.00 w holu Dawnej Biblioteki Uniwersyteckiej przy ul. Krakowskie Przedmieście 26/28 w Warszawie.
Pochówki Jaćwingów na Mosiężysku w Szurpiłach czyli cmentarz bez grobów
Przez dziesięciolecia archeolodzy znali jaćwieskie grodziska i osady, lecz niemal nie potrafili wskazać miejsc, w których chowano ich mieszkańców. Pochówki Jaćwingów na Mosiężysku pokazują, że przyczyną nie musiał być brak cmentarzysk. Problem mógł tkwić w naszych oczekiwaniach: szukaliśmy pojedynczych, wyraźnych, czy oddzielonych od siebie grobów, podczas gdy w tradycji Jaćwingów zmarłych składano w przestrzeni, w której szczątki wielu osób, resztki stosów i zniszczone przedmioty tworzyły wspólną warstwę.
Czytaj dalej „Pochówki Jaćwingów na Mosiężysku w Szurpiłach czyli cmentarz bez grobów”