Wpisy

Opublikowane w

Wspólne dziedzictwo, wspólna odpowiedzialność II Kongres Archeologii Polskiej

W przyszłym roku Warszawa stanie się miejscem spotkania środowiska archeologicznego z całej Polski. Środowisko uniwersyteckie, Polska Akademia Nauk, muzea archeologiczne oraz Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich (SNAP) łączą siły, aby wspólnie zorganizować II Kongres Archeologii Polskiej. Wydarzenie to ma nie tylko zintegrować środowisko, ale też stać się forum debaty o wyzwaniach stojących przed archeologią w dynamicznie zmieniającym się świecie.

Czytaj dalej „Wspólne dziedzictwo, wspólna odpowiedzialność II Kongres Archeologii Polskiej”

Opublikowane w

Starożytne kanały przy fortecy Urartu z satelity

Kanały i płynąca w nich woda decydowała o tym, gdzie można było uprawiać ziemię, zakładać osady i budować miasta. W starożytnym Urartu zarządzanie nią mogło być jednym z fundamentów rozwoju państwa. Nowe badania wokół twierdzy Argisztihinili w Armenii pokazują, że ślady dawnych kanałów i koryt rzecznych można dziś odczytać nie tylko w terenie, lecz także na zdjęciach satelitarnych. 

Czytaj dalej „Starożytne kanały przy fortecy Urartu z satelity”

Opublikowane w

Rola kobiet w epoce kamienia. Profesor Sobkowiak-Tabaka w podcaście Polityki

Jednym z najbardziej żywotnych mitów o pradziejach jest przekonanie, że mężczyźni byli łowcami, a kobiety pozostawały w cieniu, zajmując się wyłącznie domem i dziećmi. Tymczasem od kilku dekad archeologia konsekwentnie podważa ten uproszczony, wywodzący się z patriarchalnych wyobrażeń obraz przeszłości. Na łamach Archeowieści wielokrotnie poruszaliśmy ten temat, pisząc między innymi o roli kobiet w kulturach Nubii, w przedrzymskich społecznościach Celtyberów czy o królowych Egiptu Okresu Późnego. Rozmawialiśmy o nim także w pierwszym odcinku naszego podcastu (przy tej okazji zachęcamy do powrotu do naszej rozmowy o kobietach w Egipcie i Nubii).

Dziś jednak zachęcamy do wysłuchania rozmowy Agnieszki Krzemińskiej z profesor Iwoną Sobkowiak-Tabaka z serii podcastów Polityki.

Czytaj dalej „Rola kobiet w epoce kamienia. Profesor Sobkowiak-Tabaka w podcaście Polityki”

Opublikowane w

O pochówku wielofazowym z Pommerœul: Obrządek pogrzebowy między neolitem a okresem rzymskim

UWAGA! ARTYKUŁ ZAWIERA ZDJĘCIA SZCZĄTKÓW LUDZKICH

 

Obrzędy pogrzebowe należą do najbardziej trwałych, a jednocześnie najbardziej zróżnicowanych elementów kultury ludzkiej. To właśnie sposób, w jaki traktowano zmarłych, pozwala archeologom odtworzyć nie tylko zwyczaje pogrzebowe starożytnych społeczeństw, ale także ich wyobrażenia o śmierci, przemijalności, pamięci oraz relacjach z przodkami. Czasami jednak odkrycia archeologiczne wymykają się prostym interpretacjom, zmuszając badaczy do dokładniejszego przyjrzenia się zjawiskom, które wcześniej wydawały się dobrze zrozumiałe. Tak jest w przypadku niezwykłego pochówku odkrytego w Pommerœul w Belgii. Grób, znaleziony na cmentarzu kremacyjnym z okresu rzymskiego, okazał się znacznie bardziej złożoną strukturą pogrzebową, łączącą szczątki z różnych okresów neolitu. Wyniki interdyscyplinarnych analiz ujawniły wieloetapową historię tego pochówku, rzucając nowe światło na praktyki pogrzebowe oraz sposób, w jaki starożytne społeczności traktowały szczątki swoich przodków.

Czytaj dalej „O pochówku wielofazowym z Pommerœul: Obrządek pogrzebowy między neolitem a okresem rzymskim”

Opublikowane w

Co najnowsze odkrycia mówią o Polsce Piastów? Rozmowa z profesorem Andrzejem Buko

W rozmowie z profesorem Andrzej Buko prowadzący Patrycjusz Wyżga porusza najważniejsze zagadnienia dotyczące początków państwa polskiego. Dyskusja opiera się na najnowszych odkryciach archeologicznych oraz aktualnym stanie badań nad okresem poprzedzającym chrzest Polski w 966 roku. To fascynująca opowieść o genezie Piastów, grodach takich jak Gniezno, Poznań i Giecz, religii dawnych Słowian, niewolnictwie oraz wielu zagadkach, które do dziś pozostają przedmiotem naukowych debat.

Czytaj dalej „Co najnowsze odkrycia mówią o Polsce Piastów? Rozmowa z profesorem Andrzejem Buko”

Opublikowane w

Sak Tz’i’ część I: Zapomiane miasto Majów Plan de Ayutla

Plan de Ayutla to stanowisko archeologiczne w regionie rzeki Usumacinta (Chiapas, Meksyk). Przez dłuższy czas utożsamiane było ze stolicą królestwa Sak Tz’i’ (Biały Pies), którego istnienie potwierdzały inskrypcje z innych miastach w regionie. W 1976 r. archeolog Peter Schmidt dostał informację o tym miejscu od Majów Lacandon z Lacanha. Na miejscu znalazł trzy akropole zbudowane na szczytach naturalnych wzgórz. Zaraportował lokalizację stanowiska, podkreślając jego rozmiary, wspomniał o świetnym stanie zachowania oraz monumentalnej architekturze.  Wyróżniała się ona kombinacją wczesno- oraz późnoklasycznych budowli w stylu Usumacinta. Jego raport zawierał fotografie dokumentujące szczegóły konstrukcyjne, które znajdowały się w doskonałym wręcz stanie. Dokument przeleżał w archiwach INAH 28 lat. Plan de Ayutla zostało zapomniane i pozostawione na łup grabieżców…

Czytaj dalej „Sak Tz’i’ część I: Zapomiane miasto Majów Plan de Ayutla”

Opublikowane w

Pochówki kotów, pierwsi ludzie i instrukcja obsługi krzemienia. Archeolodzy o kulisach pracy w „Tygodniku Powszechnym”

Jak naprawdę wygląda codzienność archeologa pracującego w Afryce? Z czym wiąże się wieloletnia praca w terenie i jak łączy się ją z analizą materiałów po powrocie do laboratorium? W rozmowie w „Tygodniku Powszechnym” archeolodzy Piotr Osypiński oraz Marta Osypińska opowiadają o kulisach swojej pracy badawczej. Prowadzący Łukasz Kwiatek pyta o doświadczenia z wykopalisk w Sudanie, Tanzanii i Egipcie, a także o to, jak wygląda archeologia „od kuchni”. Bez uproszczeń, ale wciąż przystępnie.

Czytaj dalej „Pochówki kotów, pierwsi ludzie i instrukcja obsługi krzemienia. Archeolodzy o kulisach pracy w „Tygodniku Powszechnym””

Opublikowane w

Kościół N1 w „Marei”/Filoksenite: Historia, konstrukcja i rozwój kompleksu sakralnego

Kościół N1 w „Marei”/Filoksenite w Egipcie to przykład wczesnochrześcijańskiej architektury sakralnej, ukazujący fazy budowy, użycie bloków wapiennych i przekształcenia w kompleks pielgrzymkowy. W dzisiejszym tekście przedstawimy wynik najnowszych badań prowadzonych przez polskich archeologów w tym ważnym mieście położonym w Dolnym Egipcie.

Czytaj dalej „Kościół N1 w „Marei”/Filoksenite: Historia, konstrukcja i rozwój kompleksu sakralnego”

Opublikowane w

Dzieci głosu nie mają? O przemocy wobec dzieci w Tell Brak

Przemoc wobec dzieci nie jest wyłącznie zjawiskiem współczesnym. Towarzyszyła ludziom również w przeszłości, o czym świadczą zarówno źródła pisane, jak i odkrycia archeologiczne. Choć jej istnienie nie budzi wątpliwości, znacznie trudniej określić skalę tego zjawiska w dawnych społeczeństwach. Wynika to nie tylko z fragmentaryczności materiału źródłowego, który przetrwał do naszych czasów, lecz także z trudności związanych z rozpoznawaniem przypadków przemocy w materiale archeologicznym. Czasem jednak szkielety zachowują ślady urazów, które pozwalają przypuszczać, że dziecko mogło paść ofiarą przemocy. Tak było prawdopodobnie w przypadku dziecka pochowanego w Tell Brak na terenie dzisiejszej Syrii. Jego szczątki stały się przedmiotem analizy badaczy z Uniwersytetu Warszawskiego oraz Uniwersytetu Durham opublikowanej niedawno na łamach „International Journal of Osteoarchaeology”. 

Czytaj dalej „Dzieci głosu nie mają? O przemocy wobec dzieci w Tell Brak”