Tag: Adam Budziszewski

Opublikowane w

Kopce kujawskie wśród lasów czy pól? Palinologia i archeologia w Sobocie

 

Neolit przyniósł rewolucyjną zmianę sposobu życia człowieka. Choć przejście od mobilnego trybu życia łowców-zbieraczy do osiadłych społeczności rolniczych było procesem rozciągniętym na wiele stuleci, z perspektywy całej historii ludzkości stanowiło prawdziwy przełom. Pojawienie się stałych osad, upraw oraz hodowli zwierząt oznaczało nie tylko zmianę sposobu zdobywania pożywienia, lecz także zupełnie nowy sposób organizacji przestrzeni i relacji ze środowiskiem.

Kultura pucharów lejkowatych to jedna z najważniejszych kultur archeologicznych, która w IV tysiącleciu p.n.e. zajmowała rozległe obszary Europy Środkowej. Społeczności te pozostawiły po sobie nie tylko ślady osadnictwa i działalności rolniczej, lecz także monumentalne grobowce, w tym słynne kopce kujawskie. Ich obecność rodzi jednak ciekawe pytanie: w jakim krajobrazie wznoszono te monumentalne konstrukcje? Czy były częścią terenów intensywnie przekształconych przez rolnictwo, czy może powstawały wśród zachowanych lasów? A przede wszystkim:  jak bardzo społeczności KPL zmieniły środowisko, które zamieszkiwały?

Czytaj dalej „Kopce kujawskie wśród lasów czy pól? Palinologia i archeologia w Sobocie”

Opublikowane w

Groza w Charterhouse: Kryminalistyczna zagadka z epoki brązu

Charterhouse Warren to jedno z tych stanowisk, które każą wrócić do pytania, czy przemoc jest nieodłączną cechą ludzkości. Archeologia, choć nie bez trudu i ograniczeń metodologicznych, potwierdza te twierdzenia, dostarczając kolejnych dowodów na przemoc. Ślady konfliktów i brutalnych wydarzeń odkrywane są w kolejnych regionach świata oraz w coraz to nowych okresach chronologicznych. Dziś przyjrzymy się najnowszym badaniom dotyczącym niezwykłego zespołu szczątków ludzkich z Charterhouse Warren w południowo-zachodniej Anglii.

Czytaj dalej „Groza w Charterhouse: Kryminalistyczna zagadka z epoki brązu”

Opublikowane w

Kamienne nekropole Mazowsza i Podlasia. Kim byli pochowani w grobach w obudowach kamiennych?


Wczesnośredniowieczne cmentarzyska z grobami w obudowach kamiennych należą do najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu archeologicznego Mazowsza i Podlasia. Wyróżniają się one spośród innych nekropolii tego okresu obecnością dużych kamiennych konstrukcji otaczających pochówki, regularnym układem grobów oraz specyficznym obrządkiem pogrzebowym, którego geneza i znaczenie od wielu lat pozostają przedmiotem badań. Nowe możliwości interpretacyjne przyniosły badania interdyscyplinarne, obejmujące analizy bioarcheologiczne, archeogenetyczne oraz izotopowe. Szczególne znaczenie mają badania dwóch cmentarzysk. Ich wyniki pozwalają przyjrzeć się nie tylko samej formie pochówków, lecz także pochodzeniu, mobilności, diecie i strukturze społecznej osób, które zostały tam pochowane.
 Czytaj dalej „Kamienne nekropole Mazowsza i Podlasia. Kim byli pochowani w grobach w obudowach kamiennych?”

Opublikowane w

Renifer wśród Saamów. Historia niezwykłej relacji człowieka i zwierzęcia

Relacja człowieka z reniferem w północnej Skandynawii jest przykładem wyjątkowej więzi, która przez stulecia kształtowała życie gospodarcze, społeczne i duchowe Saamów. Zwierzęta te nie były jedynie źródłem pożywienia czy środkiem transportu, lecz stały się ważnym elementem kultury i systemu wierzeń tej rdzennej społeczności. Historia tej relacji nie jest jednak łatwa do jednoznacznego odtworzenia. Archeologia, badania genetyczne oraz analizy izotopowe wskazują, że proces udomowienia reniferów przebiegał stopniowo i przez długi czas łączył polowanie na dzikie zwierzęta z pierwszymi formami ich hodowli.

Czytaj dalej „Renifer wśród Saamów. Historia niezwykłej relacji człowieka i zwierzęcia”

Opublikowane w

PODCAST ARCHEOLOGICZNY, odcinek 3: Między Kaukazem a Araratem. O przeszłości i teraźniejszości Armenii

Z przyjemnością zapraszamy do odsłuchania trzeciego odcinku Podcastu Archeologicznego Archeowieści. W odcinku 3: Między Kaukazem a Araratem. O przeszłości i teraźniejszości Armenii. W tej rozmowie nie mówimy tylko o zarysie archeologii i historii Armenii. Patrzymy szerzej: na kraj położony na styku wielkich imperiów i stref wpływów, na przestrzeń naznaczoną współczesną geopolityką, napięciami regionalnymi, chrześcijańskim dziedzictwem i długim trwaniem lokalnych tradycji. Patrzymy szerzej: na kraj położony na styku wielkich imperiów, na przestrzeń naznaczoną współczesną geopolityką, napięciami regionalnymi, chrześcijańskim dziedzictwem i długim trwaniem lokalnych tradycji. Zapraszamy do odsłuchania rozmowy doktora Adama Budziszewskiego z profesorem Krzystofem Jakubiakiem.

Czytaj dalej „PODCAST ARCHEOLOGICZNY, odcinek 3: Między Kaukazem a Araratem. O przeszłości i teraźniejszości Armenii”

Opublikowane w

Kuchnia Wikingów w czasach podboju Anglii

Wikingowie są jednym z najbardziej ikonicznych społeczności Europy wczesnego średniowiecza. Ich sławę ukształtowały przede wszystkim dalekie wyprawy i spektakularne podboje.  A chyba najbardziej ikonicznym był podbój Anglii. Tak często obecny w popkulturze obraz mobilnego wojownika. Ten wyrazisty wizerunek do dziś chętnie wykorzystuje się w marketingu, nie zawsze zresztą trafnie. Wikingowie stali się na przykład twarzą jednej z najpopularniejszych polskich marek cateringów dietetycznych. To rodzi jednak ciekawe pytanie: jak wyglądała ich kuchnia i co właściwie jedli w czasie podboju Anglii?

Czytaj dalej „Kuchnia Wikingów w czasach podboju Anglii”

Opublikowane w

O pochówku wielofazowym z Pommerœul: Obrządek pogrzebowy między neolitem a okresem rzymskim

UWAGA! ARTYKUŁ ZAWIERA ZDJĘCIA SZCZĄTKÓW LUDZKICH

 

Obrzędy pogrzebowe należą do najbardziej trwałych, a jednocześnie najbardziej zróżnicowanych elementów kultury ludzkiej. To właśnie sposób, w jaki traktowano zmarłych, pozwala archeologom odtworzyć nie tylko zwyczaje pogrzebowe starożytnych społeczeństw, ale także ich wyobrażenia o śmierci, przemijalności, pamięci oraz relacjach z przodkami. Czasami jednak odkrycia archeologiczne wymykają się prostym interpretacjom, zmuszając badaczy do dokładniejszego przyjrzenia się zjawiskom, które wcześniej wydawały się dobrze zrozumiałe. Tak jest w przypadku niezwykłego pochówku odkrytego w Pommerœul w Belgii. Grób, znaleziony na cmentarzu kremacyjnym z okresu rzymskiego, okazał się znacznie bardziej złożoną strukturą pogrzebową, łączącą szczątki z różnych okresów neolitu. Wyniki interdyscyplinarnych analiz ujawniły wieloetapową historię tego pochówku, rzucając nowe światło na praktyki pogrzebowe oraz sposób, w jaki starożytne społeczności traktowały szczątki swoich przodków.

Czytaj dalej „O pochówku wielofazowym z Pommerœul: Obrządek pogrzebowy między neolitem a okresem rzymskim”

Opublikowane w

Archeowieści o książce „Majowie. Na tropie wielkiej cywilizacji Ameryki Środkowej”

Od premiery najnowszej książki profesora Jarosława Źrałki, zatytułowanej Majowie. Na tropie wielkiej cywilizacji Ameryki Środkowej, minęło już trochę czasu. Archeowieści sięgają po tę pozycję nieco ponad miesiąc po jej ukazaniu się, ale zdecydowanie warto wspomnieć o niej jeszcze raz. To publikacja świeża, interesująca i pod wieloma względami wyjątkowa. W dzisiejszym tekście wyjaśnimy, dlaczego warto włączyć ją do swojego księgozbioru oraz czego o Majach można dowiedzieć się z tej lektury.

Czytaj dalej „Archeowieści o książce „Majowie. Na tropie wielkiej cywilizacji Ameryki Środkowej””

Opublikowane w

PIĄTE URODZINY ARCHEOWIEŚCI

Pięć lat temu reaktywowaliśmy portal Archeowieści. Wtedy też pojawił się nasz pierwszy popularnonaukowy wpis „Unikatowa dłubanka z Lubanowa” autorstwa prof. Bartosza Kontnego, dziekana Wydziału Archeologii UW, jednego z pomysłodawców owej reaktywacji. 

Pięć lat temu, tym właśnie wpisem przekształciliśmy wieloletnie dzieło pasjonaty Wojciecha Pastuszki w serwis press release Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. 

 

Dokładnie pięć lat temu, tym właśnie działaniem, podjęliśmy się zadania, które mówiąc krótko, było (i jest) dość karkołomne…

Czytaj dalej „PIĄTE URODZINY ARCHEOWIEŚCI”

Opublikowane w

Królestwo Urartu i Metsamor: luksusowa ceramika, technologia i kontakty handlowe

Dzisiejszy tekst przedstawia wyniki interdyscyplinarnych badań ceramiki z Metsamor, osady położonej w Dolinie Ararackiej, w kontekście wpływów Królestwa Urartu. Omawia zarówno historię stanowiska, jak i rolę, jaką odgrywało ono po podboju urartyjskim w VIII wieku p.n.e. Szczególną uwagę poświęcono analizie ceramiki, jej składowi, technologii produkcji oraz pochodzeniu surowców.  Z tekstu dowiemy się, co badania petrograficzne, mineralogiczne i geochemiczne mogą powiedzieć nam nie tylko o ceramice, ale także o ekonomii i technologii kaukaskiego garncarstwa w epoce żelaza .

Czytaj dalej „Królestwo Urartu i Metsamor: luksusowa ceramika, technologia i kontakty handlowe”