Osiedle Jazdów, zwane dziś Wolnym Jazdowem, narodziło się w 1945 roku jako skupisko drewnianych domków fińskich. Te skromne baraki, pierwotnie przeznaczone dla repatriantów i bezdomnych, stały się symbolem odbudowy stolicy po zniszczeniach II wojny światowej. Położone na malowniczym wzgórzu w pobliżu Łazienek Królewskich, osiedle zachowało swój unikalny charakter dzięki oddolnym działaniom mieszkańców, którzy od 13 lat przekształcili je w jedno z najbardziej rozpoznawalnych w Polsce i Europie miejsc oddolnej infrastruktury społecznej. Dziś inicjatywa Wolnego Jazdowa jest powaznie zagrożona. Dowiedz się jak możesz ich wesprzeć.
Osiedle Jazdów było jednym z pierwszych osiedli mieszkaniowych w powojennej Warszawie. Fiński charakter domów z Osiedla Jazdów to nie przypadek lub imitacja. Te lekkie, drewniane domki były częścią repartiacji wojennych jakie Finlandia zapłaciła Związkowi Radzieckiemu po zakończeniu II Wojny Światowej. Przydział części domków fińskich przekazano Polskiej Republice Ludowej. Wykorzystano je jako domy dla pracowników Biura Odbudowy Stolicy. Jazdów zatem nie jest tylko unikatowym skupiskiem domów, ale niezwykle ważnym miejscem w powojennej historii stolicy.
Dziś Wolny Jazdów to unikatowe miejsce. Lokalizacja, w której działają liczne organizacje non-profit. W 2021 roku społeczność Wolnego Jazdowa otrzymała prestiżowe wyróżnienie Komisji Europejskiej w konkursie European Heritage Awards za wyjątkowe zaangażowanie w ochronę i rozwój wspólnego europejskiego dziedzictwa. W ponad 20 historycznych domkach organizują ponad 4 tysiące wydarzeń rocznie. Na terenie Wolnego Jazdowa organizowane są między innymi wernisaże, koncerty, w tym muzyki ludowej. To nie tylko miejsce kultury, ale bastion partycypacji społecznej. Jest to wyjątkowe miejsce na mapie (nie tylko kulturalnej) Warszawy.
Osiedle jest także przedmiotem licznych prac naukowych. Od licencjatów po doktoraty, analizujących jego rolę w powojennej urbanistyce, architekturze tymczasowej i ewolucji przestrzeni społecznych. Dziś Wolny Jazdów stoi w punkcie kryzysowym, walcząc nie tylko o stabilność, ale o pozostanie w takiej formie jakiej obecnie Wolny Jazdów znamy.
Więcej o listach otwartych i sposobach wsparcia na jazdow.pl/dialog/ i jazdow.pl/wesprzyj/.