Poniżej dzielimy się z wami graficzną prezentacją działań jednego z naszych autorów, Przemysława Trześniowskiego i lokalnego opiekuna dziedzictwa Jacinto Gómez Sáncheza w okolicach stanowiska Lacanja Tzeltal, stolicy Sak Tz’i’.
Wszystkie zdjęcia są autorstwa Przemka i udostępnione na licencji CC BY-NC-SA 4.0.
Kilka dni po publikacji pierwszego apelu w sprawie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami środowisko archeologiczne zabiera głos ponownie. Tym razem list otwarty podpisali przedstawiciele instytucji naukowych, muzeów i stowarzyszeń reprezentujących polską archeologię.
Autorzy listu domagają się powstrzymania wejścia w życie przepisów, które mają zacząć obowiązywać 1 stycznia 2027 r. Ich zdaniem nowelizacja może osłabić ochronę dziedzictwa archeologicznego, doprowadzić do utraty kontroli nad zabytkami i zniszczyć konteksty, bez których znaleziska tracą znaczną część swojej wartości naukowej.
Środowisko archeologiczne alarmuje, że wejście w życie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami może doprowadzić do nieodwracalnych strat w dziedzictwie archeologicznym Polski. Konferencja Dziekanów i Dyrektorów Wydziałów i Instytutów Archeologii Akademickiej w Polsce skierowała list otwarty do najważniejszych osób w państwie, apelując o przywrócenie wcześniejszych przepisów i rozpoczęcie prac nad nowym modelem ochrony zabytków.
Autorzy listu podkreślają, że dziedzictwo archeologiczne jest zasobem nieodnawialnym, a jego ochrona wymaga kontroli, odpowiedzialności i udziału specjalistów. Poniżej publikujemy pełną treść apelu.
Zdjęcie lotnicze stanowiska neolitycznego w Drzemlikowicach. Fot. PWro, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.
Nowy cykl filmowy „Co kryje ziemia. Opowieści z Lubelszczyzny” pokazuje współczesną archeologię regionu bez mitu „poszukiwaczy skarbów”, za to z technologią, laboratoriami i codzienną pracą w terenie. To część projektu UMCS „Od epoki kamienia po Wielką Wojnę – archeologia Lubelszczyzny”, który ma popularyzować wiedzę o dziedzictwie archeologicznym i jego ochronie, a także opowiadać dzieje regionu w przystępnej formie krótkich odcinków.
Archeologia Lubelszczyzny na wyciągnięcie ręki! Naukowcy UMCS zachęcają do śledzenia swoich działań Autor: Instytut Archeologii UMCS/ Materiały prasowe
We wrześniu 2024 r. grupa członków Studenckiego Koła Naukowego Puerta del Sol z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego zrealizowała projekt, mający na celu ocenę stanu ochrony dziedzictwa archeologicznego w Peru. Celem tej inicjatywy było zaobserwowanie czynników zagrażających najlepiej rozpoznanym stanowiskom archeologicznym, ustalenie tego, jakie działania są podejmowane w celu ich ochrony, a także zwiększanie świadomości społecznej w temacie ochrony dziedzictwa poprzez publikację wyników projektu.
Toro Muerto, wyjątkowy w skali światowej kompleks sztuki naskalnej badany od 2015 roku przez archeologów z Uniwersytetu Warszawskiego, stanowi istotny element dziedzictwa kulturowego ludzkości. Niestety, jego przetrwanie dla przyszłych pokoleń – choćby w stanie, w jakim znajduje się obecnie – jest zagrożone, z jednej strony przez czynniki środowiskowe, na które praktycznie nie mamy wpływu, z drugiej przez dewastacyjne działania ludzkie. W 2002 roku Toro Muerto zostało wpisane na listę Dziedzictwa Kulturowego Peru, a w 2019 – na listę informacyjną (listę kandydatur) światowego dziedzictwa UNESCO. Ochrona tego stanowiska wciąż pozostaje ogromnym wyzwaniem i warto zadać sobie pytanie, jakie środki można przedsięwziąć, by walka o jego przetrwanie mogła zakończyć się sukcesem.