Raj, w którym można znaleźć się zupełnie nieoczekiwanie? Halaesa Arconidea to jedno z wielu stanowisk archeologicznych na północnym wybrzeżu Sycylii. Łatwo je przeoczyć pośród niezliczonych cudów Wielkiej Grecji. Nie zobaczy się tam doskonale zachowanych świątyń, bogatych mozaik, czy monumentalnej zabudowy publicznej. Można jednak poznać historię idylli i spokojnego życia między urodzajnym lądem i łagodnym morzem.
Czytaj dalej „Witamy w Raju – Spokojne życie w Halaesa Arconidea”
Przez lata archeolodzy patrzyli na przeszłość przez pryzmat XIX‑wiecznego etosu pracy. Kości, pionki i plansze uznawano za przedmioty kultowe, bo trudno było uwierzyć, że ludzie sprzed tysięcy lat po prostu lubili się bawić. Zapraszamy do wysłuchania doktora Kamila Kopija.
Jak naprawdę wygląda codzienność archeologa pracującego w Afryce? Z czym wiąże się wieloletnia praca w terenie i jak łączy się ją z analizą materiałów po powrocie do laboratorium? W rozmowie w „Tygodniku Powszechnym” archeolodzy Piotr Osypiński oraz Marta Osypińska opowiadają o kulisach swojej pracy badawczej. Prowadzący Łukasz Kwiatek pyta o doświadczenia z wykopalisk w Sudanie, Tanzanii i Egipcie, a także o to, jak wygląda archeologia „od kuchni”. Bez uproszczeń, ale wciąż przystępnie.
Słynny „Poczet cesarzy rzymskich” Aleksandra Krawczuka ukazał się w 1986 r. – a kilka dekad w nauce to cała epoka. Wiedzę na temat Starożytnego Rzymu w tym czasie poszerzano, pojawiły się nowe źródła archeologiczne oraz, co ciekawe, źródła pisane.
Czytaj dalej „Cesarze Rzymu: żołnierze za życia, bogowie po śmierci. Fakty i mity”
W pierwszym odcinku o nurkowaniu przytoczony został przekaz Oppiana, który napisał o wykorzystaniu przez antycznych nurków ołowianego ciężaru podczas zanurzania. Kilka ołowianych i kamiennych przedmiotów pierścieniowatego kształtu, znalezionych na południowym wybrzeżu Turcji, uznanych zostało niedawno przez Hakana Oniza i Ahmeta Denkera za takie właśnie ciężarki. Niektóre wykonano z kamienia, inne zaś z ołowiu. Część z nich znaleziono w rejonie starożytnych wraków, co pozwoliło na postawienie hipotezy, iż zostały one zatopione przy okazji prób ratowania ładunków zatopionych wraków jeszcze w okresie antycznym. Autorzy zaprezentowali wyniki eksperymentu, wskazującego na możliwość użycia takich ciężarków trzymanych w dłoni lub założonych na ramię, przy zastosowaniu techniki zanurzenia głową w dół.
Do czego w życiu przydają się antyczne opowieści? Po co je przypominać? Jak ich uczyć? Opowiada prof. dr hab. Katarzyna Marciniak, filolożka klasyczna i italianistka z Artes Liberales na Uniwersytecie Warszawskim.
Dawne wojny, fortyfikacje. Zapomniane bitwy, odlegli zwycięzcy i przegrani. Szczęk błyszczącego niegdyś oręża. To, co można ująć mianem archeologii wojny, jest bodaj jednym z najbardziej intrygujących tematów badawczych w archeologii. Archeolodzy z rzadka mają okazję badać tak unikatowe stanowiska jak pole bitwy w Tollense. Zdecydowanie częściej badacze mogą studiować statyczny aspekt dawnych strategii militarnych. Mowa tutaj o założeniach obronnych, takich jak fortyfikacje. W dzisiejszym tekście przybliżymy Państwu wyniki prac polsko-ukraińskiego zespołu badawczego pracującego od 2015 roku na stanowisku Konsulivske w rejonie ujścia Dniepru w obwodzie chersońskim.
Czytaj dalej „W obronie delty Dniepru. Grodzisko w Konsulivske i archeologia wojny”
Polscy naukowcy wznawiają badania antycznego Ptolemais w Libii – zainicjowane 24 lata temu i przerwane w 2010 r. Dr Piotr Jaworski, obecny kierownik wykopalisk opowiada o tym, jak to się zaczęło, co udało się znaleźć w tym niezwykłym mieście i jakie są plany na przyszłość.
Czytaj dalej „Wracamy do archeologicznego raju. Rozmowa z drem Piotrem Jaworskim o Ptolemais”
W roku 2000 film Ridleya Scotta pt. Gladiator otrzymał pięć Oscarów, w tym w kategorii najlepszy film, i trafił tym samym na listę najlepszych filmów wszechczasów. W dniu 15 listopada 2024 roku do kin trafiła produkcja Gladiator II, która w środowisku krytyków kina zdobywa umiarkowane recenzje. O tym, czy warto wybrać się do kina na najnowszą produkcję Ridleya Scotta, w jakim stopniu opisuje ona prawdziwe zdarzenia z okresu starożytnego Rzymu oraz dlaczego same produkcje filmowe nie stanowią wiarygodnego źródła wiedzy o przeszłości z dr. Karolem Kłodzińskim z Zakładu Historii Starożytnej Wydziału Historycznego UG rozmawia Agnieszka Bień.
Czy gwałtowna zmiana klimatu zawsze wywołuje kryzys cywilizacji? Czy optymalizacja chroni ją przez upadkiem? Czy istnieją jakieś uniwersalne prawa kolapsów? Rozmowa z prof. dr. hab. Adamem Izdebskim, badaczem historii środowiskowej późnej starożytności i Bizancjum.
Czytaj dalej „Kolaps cywilizacji? To zawsze nieprosta historia. Rozmowa z prof. Adamem Izdebskim”
