W dniu 20 października odbyła się premiera książki „Zoom na Lubelszczyznę. Szlakiem odkryć archeologicznych” – wyjątkowego przewodnika, który ma zachęcać dzieci do poznawania historii regionu, a nauczycielom pomóc w prowadzeniu ciekawych i angażujących zajęć.
Autorką książki jest Monika Michaluk, a ilustracje przygotował Krzysztof Stręcioch. Wiedzą o archeologii i przeszłości regionu podzielili się pracownicy Instytutu Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W tworzeniu publikacji uczestniczyli również nauczyciele pracujący na co dzień z uczniami klas IV–V szkół podstawowych oraz specjaliści zajmujący się edukacją.
Książka ma być nie tylko atrakcyjną wizualnie opowieścią o archeologii, lecz także praktycznym narzędziem edukacyjnym. Pokazuje, jak odkrycia archeologiczne można wykorzystać podczas nauki historii, geografii czy poznawania własnego regionu. Z myślą o nauczycielach powstają również dodatkowe materiały: scenariusze lekcji i karty pracy, które ułatwią wykorzystanie przewodnika podczas zajęć szkolnych.
Formuła książki zachęca zarówno do podróży palcem po mapie, jak i do rzeczywistego odkrywania Lubelszczyzny. Przedstawione w niej opowieści nawiązują do konkretnych miejsc, wydarzeń i odkryć archeologicznych. Mają inspirować do poszukiwania śladów przeszłości we własnej okolicy – od pradziejowych kurhanów i średniowiecznych grodzisk, przez zabytki architektury, po pozostałości obu wojen światowych. Czytelnicy poznają także niezwykłe przedmioty odkryte przez archeologów i dowiedzą się, w których muzeach można je zobaczyć.
Książki już niedługo będą przesyłane bezpłatnie do wszystkich szkół podstawowych w województwie lubelskim.
Nie tylko książka – archeologia dostępna dla każdego
Publikacja powstała w ramach projektu „Od epoki kamienia po Wielką Wojnę – archeologia Lubelszczyzny”, dofinansowanego ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki w programie „Nauka dla Społeczeństwa II”.
Celem projektu jest przybliżenie mieszkańcom bogatej przeszłości regionu oraz pokazanie, w jaki sposób archeolodzy poznają i interpretują jej materialne ślady.
Książka jest tylko jednym z przygotowywanych narzędzi. W ramach projektu powstaje również geoportal prezentujący najważniejsze stanowiska archeologiczne Lubelszczyzny, który ułatwi zarówno korzystanie z książki, jak i samodzielne odkrywanie miejsc związanych z historią regionu. Opracowywane są także dwie gry terenowe, zachęcające do aktywnego poznawania lokalnego dziedzictwa i umożliwiające zgłaszanie potencjalnych zabytków archeologicznych.
Jednym ważnym przesłaniem jest zasada: odkrywaj i zgłaszaj, ale nie zabieraj. Znaleziony przedmiot może być bowiem tylko niewielkim fragmentem znacznie większej historii, a miejsce jego odkrycia często dostarcza naukowcom równie istotnych informacji jak sam zabytek.
Twórcy projektu chcą w ten sposób przypominać, że dziedzictwo archeologiczne jest naszym wspólnym dobrem. Każdy może uczestniczyć w jego poznawaniu i ochronie, jednak właściwe badanie i interpretowanie odkryć wymagają specjalistycznej wiedzy oraz doświadczenia.
Wszystkie informacje dostępne są na stronie projektu: https://www.umcs.pl/pl/archeologialubelszczyzny.htm
Biogram Moniki Michaluk
Monika Michaluk – autorka książek dla dzieci, projektantka opowieści i edukacji. Tworzy angażujące narracje i projekty edukacyjne wokół dziedzictwa kulturowego, jego wartości oraz współczesnej interpretacji, ze szczególnym uwzględnieniem odbiorców najmłodszych.
Interesuje ją to, co dzieje się pomiędzy przeszłością a teraźniejszością: jak dawne opowieści, praktyki i wiedza mogą stać się punktem wyjścia do rozmowy o współczesnym świecie.
Jej projekty łączą literaturę, design, edukację i pracę z dziedzictwem, a ich wspólnym mianownikiem jest uważność na odbiorcę oraz przekonanie, że opowieść najlepiej działa wtedy, gdy można ją zrozumieć poprzez doświadczenie.
Jej utwory i projekty zdobyły takie wyróżnienia, jak: Must Have od Art Center i Łódź Design Festival (dwukrotnie), I nagroda w konkursie Świat Przyjazny Dziecku (Komitet Ochrony Praw Dziecka), wyróżnienie w 27. finale Europejskich Dni Dziedzictwa za wydarzenie i projekt edukacyjny, zrealizowane wspólnie z Muzeum Etnograficznym w Rzeszowie, oraz nominacja do Nagrody im. Ferdynanda Wspaniałego dla książki roku.