Kopce kujawskie wśród lasów czy pól? Palinologia i archeologia w Sobocie

Neolit przyniósł rewolucyjną zmianę sposobu życia człowieka. Choć przejście od mobilnego trybu życia łowców-zbieraczy do osiadłych społeczności rolniczych było procesem rozciągniętym na wiele stuleci, z perspektywy całej historii ludzkości stanowiło prawdziwy przełom. Pojawienie się stałych osad, upraw oraz hodowli zwierząt oznaczało nie tylko zmianę sposobu zdobywania pożywienia, lecz także zupełnie nowy sposób organizacji przestrzeni i relacji ze środowiskiem.

Kultura pucharów lejkowatych to jedna z najważniejszych kultur archeologicznych, która w IV tysiącleciu p.n.e. zajmowała rozległe obszary Europy Środkowej. Społeczności te pozostawiły po sobie nie tylko ślady osadnictwa i działalności rolniczej, lecz także monumentalne grobowce, w tym słynne kopce kujawskie. Ich obecność rodzi jednak ciekawe pytanie: w jakim krajobrazie wznoszono te monumentalne konstrukcje? Czy były częścią terenów intensywnie przekształconych przez rolnictwo, czy może powstawały wśród zachowanych lasów? A przede wszystkim:  jak bardzo społeczności KPL zmieniły środowisko, które zamieszkiwały?

Czytaj dalej „Kopce kujawskie wśród lasów czy pól? Palinologia i archeologia w Sobocie”

#cokryjeziemia: trzy kolejne historie z Lubelszczyzny

#cokryjeziemia wraca z kolejnymi opowieściami z Lubelszczyzny. Tym razem zaglądamy do Świeciechowa, gdzie powstawały imponujące długie ostrza krzemienne, do ukrytego w lasach Roztocza Ulowa oraz do Gródka nad Bugiem, którego historia obejmuje tysiące lat osadnictwa. Trzy miejsca, trzy różne historie i kolejne spojrzenie na archeologiczne dziedzictwo regionu. Wszystkie trzy poznacie w nowych odcinkach serii przygotowanej przez archeologów z UMCS.

Krzemień świeciechowski ze Świeciechowa, jedynej znanej dotąd pradziejowej kopalni krzemienia na Lubelszczyźnie. Źródło: UMCS
Krzemień świeciechowski ze Świeciechowa, jedynej znanej dotąd pradziejowej kopalni krzemienia na Lubelszczyźnie. Źródło: UMCS

Czytaj dalej „#cokryjeziemia: trzy kolejne historie z Lubelszczyzny”

„Kamienne słońca” i ciemność nad Bornholmem, czyli tajemnice miniaturowej sztuki neolitycznej

Wyspa Bornholm, Dania około 2900 roku p.n.e. Społeczność rolników z epoki kamienia przeżywa kryzys. Słońce jakby słabnie, zbiory zaczynają zawodzić oczekiwania, a klimat staje się zdecydowanie chłodniejszy. W odpowiedzi na te zmiany, mieszkańcy obszaru deponują w ziemi setki tajemniczych tabliczek z kamienia zdobionych symbolami słońca i roślin. Czym były te „kamienne słońca” i dlaczego je złożono? Czy były próbą przebłagania sił natury? W dzisiejszym poście przyglądamy się analizom ponad 600 całych lub fragmentarycznie zachowanych tabliczek odkrytych w zasypiskach obwarowań okalających osiedla obronne w Vasagård. Badania opublikowano niedawno w prestiżowym czasopiśmie „Antiquity”.

Czytaj dalej „„Kamienne słońca” i ciemność nad Bornholmem, czyli tajemnice miniaturowej sztuki neolitycznej”