O pochówku wielofazowym z Pommerœul: Obrządek pogrzebowy między neolitem a okresem rzymskim

UWAGA! ARTYKUŁ ZAWIERA ZDJĘCIA SZCZĄTKÓW LUDZKICH

 

Obrzędy pogrzebowe należą do najbardziej trwałych, a jednocześnie najbardziej zróżnicowanych elementów kultury ludzkiej. To właśnie sposób, w jaki traktowano zmarłych, pozwala archeologom odtworzyć nie tylko zwyczaje pogrzebowe starożytnych społeczeństw, ale także ich wyobrażenia o śmierci, przemijalności, pamięci oraz relacjach z przodkami. Czasami jednak odkrycia archeologiczne wymykają się prostym interpretacjom, zmuszając badaczy do dokładniejszego przyjrzenia się zjawiskom, które wcześniej wydawały się dobrze zrozumiałe. Tak jest w przypadku niezwykłego pochówku odkrytego w Pommerœul w Belgii. Grób, znaleziony na cmentarzu kremacyjnym z okresu rzymskiego, okazał się znacznie bardziej złożoną strukturą pogrzebową, łączącą szczątki z różnych okresów neolitu. Wyniki interdyscyplinarnych analiz ujawniły wieloetapową historię tego pochówku, rzucając nowe światło na praktyki pogrzebowe oraz sposób, w jaki starożytne społeczności traktowały szczątki swoich przodków.

Czytaj dalej „O pochówku wielofazowym z Pommerœul: Obrządek pogrzebowy między neolitem a okresem rzymskim”

Co najnowsze odkrycia mówią o Polsce Piastów? Rozmowa z profesorem Andrzejem Buko

W rozmowie z profesorem Andrzej Buko prowadzący Patrycjusz Wyżga porusza najważniejsze zagadnienia dotyczące początków państwa polskiego. Dyskusja opiera się na najnowszych odkryciach archeologicznych oraz aktualnym stanie badań nad okresem poprzedzającym chrzest Polski w 966 roku. To fascynująca opowieść o genezie Piastów, grodach takich jak Gniezno, Poznań i Giecz, religii dawnych Słowian, niewolnictwie oraz wielu zagadkach, które do dziś pozostają przedmiotem naukowych debat.

Czytaj dalej „Co najnowsze odkrycia mówią o Polsce Piastów? Rozmowa z profesorem Andrzejem Buko”

Protest środowiska naukowego „3% dla nauki, 100% dla Polski”

W dniu dzisiejszym o godzinie 13 pod Sejmem RP odbędzie się protest sektora nauki. 3% dla nauki, 100% dla Polski”. Redakcja Archeowieści, składająca się ze studentów, doktorantów i młodych naukowców w pełni popiera i przyłącza się do działań protestacyjnych.

Zapraszamy do podpisania petycji 


Czytaj dalej „Protest środowiska naukowego „3% dla nauki, 100% dla Polski””

Napoje alkoholowe z dalekiej przeszłości, czyli o najnowszych odkryciach z północno-wschodniej Polski

W ostatnich latach na jednym ze stanowisk archeologicznych położonych w Polsce północno-wschodniej odkryto depozyty rytualne, a w nich liczne fragmenty bogato dekorowanych naczyń ceramicznych sprzed około 4500 lat. Ich analizy wykazały, że pochodzą od pojemników, które w innych częściach Europy powiązano wynikami badań chemicznych ze spożywaniem napojów alkoholowych. Badacze z Uniwersytetu Warszawskiego oraz Politechniki Łódzkiej postanowili sprawdzić, czy i „polskie” egzemplarze były wykorzystywane do takich celów. Wybrane fragmenty 13 drogocennych naukowo naczyń poddano specjalistycznej analizie polegającej na identyfikacji zachowanych w masie ceramicznej związków organicznych. W badanych próbkach zidentyfikowano szereg różnych substancji, które odpowiadały rozmaitym źródłom pochodzenia, od produktów odzwierzęcych, po roślinne. Analiza wykazała ponadto, że 9 na 13 badanych naczyń mogło mieć kontakt z alkoholem. Czy było to jednak piwo? Trudno powiedzieć. Mogły być to napoje podobne do Nordic Groga – słabego, wielosmakowego napoju fermentowanego. Dawne alkohole nie przypominały jednak tych, które znamy obecnie. Były dużo słabsze, mętne, najprawdopodobniej wielosmakowe. Służyły społecznej integracji, a może nawet i różnym celom prozdrowotnym. W niniejszym artykule przyglądamy się kulisom powyższych badań oraz historii spożywania napojów alkoholowych w dalekiej przeszłości. 

Fragmenty naczyń Pucharów Dzwonowatych z obiektów obrzędowych w Supraślu.
© M. Bogacki

Ten Artykuł przeczytasz w 12 minut. 

Czytaj dalej „Napoje alkoholowe z dalekiej przeszłości, czyli o najnowszych odkryciach z północno-wschodniej Polski”

Rdzenni Amerykanie na Islandii?

Dokładnie rok temu Archeowieści opublikowały tekst na temat genetycznego śladu obecności potomków rdzennych Amerykanów we wczesnośredniowiecznej Norwegii. Przez ogromne przeoczenie zabrakło tam informacji o odkryciu tajemniczej haplogrupy mitochondrialnego DNA, która może być świadectwem średniowiecznych kontaktów Islandczyków z mieszkańcami Ameryki Północnej. Dzisiaj jest świetna okazja, żeby naprawić ten błąd.

Sylwetka Normanów nad L’Anse aux Meadows w Nowej Fundlandii.© Gordon Leggett, na licencji CC BY-SA 4.0.
Sylwetka Normanów nad L’Anse aux Meadows w Nowej Fundlandii.
© Gordon Leggett, na licencji CC BY-SA 4.0.

Czytaj dalej „Rdzenni Amerykanie na Islandii?”

O nurkowaniu w starożytności. Część druga

W pierwszym odcinku o nurkowaniu przytoczony został przekaz Oppiana, który napisał o wykorzystaniu przez antycznych nurków ołowianego ciężaru podczas zanurzania. Kilka ołowianych i kamiennych przedmiotów pierścieniowatego kształtu, znalezionych na południowym wybrzeżu Turcji, uznanych zostało niedawno przez Hakana Oniza i Ahmeta Denkera za takie właśnie ciężarki. Niektóre wykonano z kamienia, inne zaś z ołowiu. Część z nich znaleziono w rejonie starożytnych wraków, co pozwoliło na postawienie hipotezy, iż zostały one zatopione przy okazji prób ratowania ładunków zatopionych wraków jeszcze w okresie antycznym. Autorzy zaprezentowali wyniki eksperymentu, wskazującego na możliwość użycia takich ciężarków trzymanych w dłoni lub założonych na ramię, przy zastosowaniu techniki zanurzenia głową w dół.

Czytaj dalej „O nurkowaniu w starożytności. Część druga”

Plastyczne wyobrażenie ludzkiej postaci z Mirakowa-Grodna (stan. 6)


W trakcie badań archeologicznych (prowadzonych w latach 1997-2016) w obrębie pozostałości osiedla ludności
kultury łużyckiej w okolicach Mirakowa-Grodna dwukrotnie natrafiono na ceramiczne fragmenty modeli ludzkich postaci. Na początku tego roku badacze z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu zaprezentowali proponowaną rekonstrukcje zabytku.

Czytaj dalej „Plastyczne wyobrażenie ludzkiej postaci z Mirakowa-Grodna (stan. 6)”