Jak mówi dr Agata Chilińska-Früboes (Instytut Archeologii UJ) opowiadając o historii archeologii powinniśmy pokazywać twarze ludzi, którzy tworzyli jej zręby. Oskar Almgren. Postać szwedzkiego badacza z przełomu XIX i XX wieku, jest dziś znana wszystkim archeologom, a zwłaszcza studentom archeologii, którym jego typologia zapinek (fibul) z okresu rzymskiego i czasów tak zwanej wędrówek ludów przysparza często nie lada kłopotu.
Na ulicach średniowiecznego miasta portowego bywało niebezpiecznie. Zatem nic dziwnego, że tak wielu mieszkańców nosiło broń. Jednak powszechność broni osobistej można tłumaczyć też inną potrzebą: zaznaczenia swojego statusu społecznego. Temu zagadnieniu będzie poświęcony wykład dra hab. Lecha Marka.
Spichlerz Błękitny Baranek zaprasza na wykład dra hab. Lecha Marka: „Boso, lecz przy kordzie. Materialne świadectwa używania broni w średniowiecznym i nowożytnym mieście na przykładzie Gdańska” – w piątek 30 stycznia 2026 roku o godzinie 17:00. Wstęp wolny.
Czytaj dalej „„Boso, lecz przy kordzie” – wykład o broni osobistej w średniowiecznym mieście”
Nowy cykl filmowy „Co kryje ziemia. Opowieści z Lubelszczyzny” pokazuje współczesną archeologię regionu bez mitu „poszukiwaczy skarbów”, za to z technologią, laboratoriami i codzienną pracą w terenie. To część projektu UMCS „Od epoki kamienia po Wielką Wojnę – archeologia Lubelszczyzny”, który ma popularyzować wiedzę o dziedzictwie archeologicznym i jego ochronie, a także opowiadać dzieje regionu w przystępnej formie krótkich odcinków.
Od dłuższego czasu w mediach pojawiają się informacje dotyczące działalności dr. Marcina Dziewanowskiego. W ostatnich dniach lokalne portale informacyjne, m.in. kolbaskowo.eu (2 stycznia 2026 r.) oraz Głos Szczeciński (9 stycznia 2026 r., wydanie drukowane i internetowe), opublikowały materiały dotyczące rzekomego „protomiasta” odkrytego na obszarze dzisiejszego Mierzyna, Ostoi i Przylepu. W wersji internetowej Głosu Szczecińskiego artykuł został dodatkowo oznaczony tagiem „protomiasto Szczecin”. Niestety, autorzy tych publikacji powielili informacje, które w świetle aktualnego stanu wiedzy archeologicznej należy uznać za wprowadzające w błąd. U ich podstaw leży nieporozumienie terminologiczne oraz poważne uproszczenia metodologiczne. W niniejszym tekście postaramy się w przystępny sposób wyjaśnić czym w archeologii jest neolit, jak funkcjonuje metoda naukowa oraz na czym polega zasadniczy problem z określeniem „protomiasto Mierzyn-Ostoja-Przylep”.
Czytaj dalej „Głos w sprawie „protomiasta Mierzyn-Ostoja-Przylep””
Co zostaje po grodzie, który przez stulecia znikał z krajobrazu, a dziś wraca dzięki archeologii? W dolinie Warty, tuż obok Spycimierza, pod polami kryje się średniowieczne grodzisko znane już ze źródeł z XI i XII wieku
W dwóch krótkich filmach prof. Jerzy Sikora opowiada o grodzisku w Spycimierzu i o znaleziskach z badań, które mają domknąć wieloletnią historię prac na tym stanowisku.
Najnowszy odcinek podkastu „Politka o historii” poświęcona będzie zagadnieniu początków Słowiańszczyzny.
Czy Słowianie są z „tutejszych”, czy może jednak z importu? Czy genetyka potrafi rozstrzygnąć spory, które archeologia toczy od XIX w.? A może pytanie, skąd przybyli nasi przodkowie, jest źle postawione, bo – jak pokazują dane – „Polacy” nigdy nie byli jednorodni?
Pracownicy i studenci Insytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego (IA UWr) zrobili coś nietypowego z okazji nadchodzących świąt. Wykorzystując naukową makulaturę, to jest nadbitki, kserokopie, postery konferencyjne stworzyli gigantyczny łańcuch świąteczny, który zawisł w szachcie klatki schodowej budynku IA przy Szewskiej 48 we Wrocławiu. Taki akcent świąteczny, który zajął im łącznie trzy tygodnie pracy i 4 godziny montażu.
Czytaj dalej „IA UWr składa świąteczne życzenia w archeologicznym i ekologicznym stylu”
Marek Konopka to archeolog z ogromnym doświadczeniem, świadek intensywnego rozwoju tej nauki w powojennej Polsce, organizator programu Archeologiczne Zdjęcie Polski.
Czytaj dalej „Archeologia – fundament krajobrazu. Marek Konopka rozmówcą NID”
W najnowszym numerze prestiżowego czasopisma Antiquity ukazał się artykuł poświęcony interdyscyplinarnym badaniom na stanowisku Ciepłe koło Gniewu – miejscu, które coraz wyraźniej jawi się jako kluczowy punkt w procesie włączania Pomorza do państwa Piastów. Nowe odkrycia dokonane na wspomnianym stanowisku– trzy grody, bogato wyposażone groby elity i złota moneta bizantyńska – pokazują, że już pod koniec X wieku Ciepłe było jednym z najważniejszych ośrodków w północnej Polsce.
W dniach 3–4 grudnia 2025 r. odbędzie się trzecia edycja międzynarodowej konferencji ETHER – Eternal Heritage / Wieczne Dziedzictwo. Jej celem jest integracja środowisk naukowych, instytucji kultury, administracji publicznej oraz sektorów kreatywnych wokół zagadnień związanych z digitalizacją i wykorzystaniem nowych technologii w ochronie dziedzictwa kulturowego.
Czytaj dalej „Międzynarodowa konferencja ETHER – Eternal Heritage / Wieczne Dziedzictwo”
