Wygenerowany przez All in One SEO v5.0.0.1, jest to plik llms.txt używany przez LLM do indeksowania witryny.

# Archeowiesci.pl

## Sitemaps

- [XML Sitemap](https://archeowiesci.pl/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website.

## Wpisy

- [Paleogenetyka w archeologii - skomplikowane i niekompletne puzzle](https://archeowiesci.pl/paleogenetyka-w-archeologii-skomplikowane-i-niekompletne-puzzle/) - Paleogenetyka to dyscyplina, która zrewolucjonizowała podejście do historii naturalnej, a w kontekście badań archeologicznych podejście do badań nad społecznościami pradziejowymi. Zapraszamy na wywiad!
- [Twierdza legionowa NOVAE](https://archeowiesci.pl/twierdza-legionowa-novae/) - Novae słynie z rzymskiej twierdzy legionowej i późnorzymskiego miasta. Ekspedycja Wydziału Archeologii UW przygotowała właśnie film prezentujący zaplecze swoich prac oraz aktualne wyniki badań.
- [LiDAR, satelity i sztuczna inteligencja w archeologii](https://archeowiesci.pl/lidar-satelity-i-sztuczna-inteligencja-w-archeologii/) - Użycie danych LiDAR, zobrazowań satelitarnych oraz sztucznej inteligencji staję się normą w polskiej archeologii. Zapraszamy na wywiad o odkrywaniu i ochronie stanowisk z użyciem narzędzi cyfrowych.
- [Tales as old as time: Teeth reveal migrant neighborhoods in ancient Mesopotamia](https://archeowiesci.pl/en/tales-as-old-as-time-teeth-reveal-migrant-neighborhoods-in-ancient-mesopotamia/) - The earliest large cities emerged in northern Mesopotamia during the Late Chalcolithic. It was a time of transformation from local village social structures to big cities with hierarchical societies
- [Europejskie Dni Archeologii w Krzemionkach](https://archeowiesci.pl/europejskie-dni-archeologii-w-krzemionkach/) - Jak co roku, Muzeum Archeologiczne i Rezerwat Krzemionki włącza się w świętowanie Europejskich Dni Archeologii.
- [Zęby ujawniają tajemnice miast Mezopotamii](https://archeowiesci.pl/zeby-ujawniaja-tajemince-miast-mezopotamii/) - Artykuł opublikowany niedawno w Journal of Anthropological Archaeology dostarczył nowych przesłanek sugerujących, że rozwój mezopotamskich miast w późnym chalkolicie był wspierany przez imigrację.
- [<i>Iter Copernicanum</i> – Archeologiczny szlak Mikołaja z Torunia](https://archeowiesci.pl/iter-copernicanum-archeologiczny-szlak-mikolaja-z-torunia/) - Śladami Mikołaja Kopernika: od Torunia, Krakowa i Wieliczki po Lidzbark, Olsztyn i Frombork. Poznaj zabytki i odkrycia archeologiczne związane z życiem najsłynniejszego polskiego astronoma.
- [Znalazłeś krzemień w górach? Pomóż archeologom odkrywać stanowiska z epoki kamienia](https://archeowiesci.pl/znalazles-krzemien-w-gorach-pomoz-archeologom-odkrywac-stanowiska-z-epoki-kamienia/) - Archeolodzy proszą turystów o pomoc w poszukiwaniu śladów epoki kamienia w polskich górach. Sprawdź, jak rozpoznać zabytek krzemienny, udokumentować znalezisko i przekazać je badaczom.
- [Historyczne opowieści i Czaka: profesor Michał Leśniewski o wodzu Zulusów](https://archeowiesci.pl/historyczne-opowiesci-profesor-michal-lesniewski-o-czace/) - W kolejnym odcinku podcastu Wydziału Historycznego UW wracamy do jednej z najbardziej fascynujących i zarazem nieuchwytnych postaci historii Afryki Zulu Czaka
- [Kuchnia Wikingów w czasach podboju Anglii](https://archeowiesci.pl/kuchnia-wikingow-w-czasach-podboju-anglii/) - Jaka była kuchnia Wikingów? Czy dominowały w niej ryby? Mięso? Najnowsze badania lipidów naczyń, pokazują, jak wyglądała dieta Skandynawów w Anglii po podboju.
- [Jak Bizancjum stworzyło nasz świat? Rozmowa z doktorem Andrzejem Kompą](https://archeowiesci.pl/jak-bizancjum-stworzylo-nasz-swiat-rozmowa-z-doktorem-andrzejem-kompa/) - Czy Bizancjum było prawdziwym Rzymem? Poznaj historię cesarstwa, które przetrwało tysiąc lat po upadku Zachodu i na zawsze zmieniło losy Europy.
- [Ocalić Sak Tz’i’ od zapomnienia. Suplement fotograficzny](https://archeowiesci.pl/ocalic-sak-tzi-od-zapomnienia-suplement-fotograficzny/) - Poniżej dzielimy się z wami graficzną prezentacją działań jednego z naszych autorów, Przemysława Trześniowskiego i lokalnego opiekuna dziedzictwa Jacinto Gómez Sáncheza w okolicach stanowiska Lacanja Tzeltal, stolicy Sak Tz’i’.
- [Sak Tz’i’ II: Odnalezione królestwo – Lacanja Tzeltal](https://archeowiesci.pl/sak-tzi-ii-odnalezione-krolestwo-lacanja-tzeltal/) - Stanowisko archeologiczne Lacanja Tzeltal to druga z domniemanych stolic zaginionego królestwa Sak Tz’i’ (Białego Psa) w Chiapas (Meksyk)
- [Kości zostały rzucone! O Ludus Coriovalli i nowoczesnej archeologii opowiada dr Kamil Kopij](https://archeowiesci.pl/kosci-zostaly-rzucone-o-ludus-coriovalli-i-nowoczesnej-archeologii-opowiada-dr-kamil-kopij/) - Czy starożytni grali dla rozrywki? Poznaj najstarsze gry planszowe, rzymski hazard i odkryj, jak sztuczna inteligencja pomogła odtworzyć zasady gry Ludus Coriovalli.
- [Metalurgia Wari: tajemnica surowca z Castillo de Huarmey](https://archeowiesci.pl/metalurgia-wari-tajemnica-surowca-z-castillo-de-huarmey/) - Metalurgia Wari w Castillo de Huarmey: niepozorny fragment z pochówku wskazuje na dalekie kontakty, surowce z południowych Andów i sieci wymiany z czasów Wari i Tiwanaku.
- [Wari Metallurgy: The Mystery of Castillo de Huarmey’s Raw Material](https://archeowiesci.pl/en/wari-metallurgy-the-mystery-of-castillo-de-huarmeys-raw-material/) - Wari metallurgy at Castillo de Huarmey: an unassuming burial fragment points to long-distance contacts, southern Andean raw materials, and exchange networks of the Wari and Tiwanaku period.
- [Starożytne kanały przy fortecy Urartu z satelity](https://archeowiesci.pl/starozytne-kanaly-przy-fortecy-urartu-z-satelity/) - Satelity pomogły zidentyfikować system gospodarki wodnej wokół twierdzy Argisztihinili w Armenii. Co mówi on o dawnym Urartu?
- [Wspólne dziedzictwo, wspólna odpowiedzialność II Kongres Archeologii Polskiej](https://archeowiesci.pl/wspolne-dziedzictwo-wspolna-odpowiedzialnosc-ii-kongres-archeologii-polskiej/) - II Kongres Archeologii Polskiej odbędzie się w 2027 roku w Warszawie. Trwa nabór propozycji sesji naukowych. Wydarzenie zgromadzi przedstawicieli polskiego środowiska archeologicznego.
- [Rola kobiet w epoce kamienia. Profesor Sobkowiak-Tabaka w podcaście Polityki](https://archeowiesci.pl/rola-kobiet-w-epoce-kamienia-profesor-sobkowiak-tabaka-w-podcascie-polityki/) - Czy obraz kobiet w pradziejach wymaga rewizji? Prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka wyjaśnia, jak najnowsze badania archeologiczne zmieniają nasze spojrzenie na role płci w prehistorii.
- [O pochówku wielofazowym z Pommerœul: Obrządek pogrzebowy między neolitem a okresem rzymskim](https://archeowiesci.pl/o-pochowku-wielofazowym-z-pommeroeul-obrzadek-pogrzebowy-miedzy-neolitem-a-okresem-rzymskim/) - Grób odkryty na cmentarzysku z okresu rzymskiego w belgijskim Pommerœul łączy szczątki pochodzące z różnych faz neolitu, odsłaniając złożone praktyki funeralne pradziejów.
- [A Tale of Multi-Phase Burial in Pommerœul: Between Neolithic and Gallo-Roman Periods](https://archeowiesci.pl/en/a-tale-of-multi-phase-burial-in-pommeroeul-between-neolithic-and-gallo-roman-periods/) - A grave discovered at a Gallo-Roman-era cemetery in Pommerœul, Belgium, contains remains from various phases of the Neolithic period, revealing the complex funeral practices of prehistory.
- [[WYWIAD] Piaski pustyni i mumie. Bioarcheologia na północnym wybrzeżu Peru](https://archeowiesci.pl/wywiad-piaski-pustyni-i-mumie-bioarcheologia-na-polnocnym-wybrzezu-peru/) - O tym czy kości kłamią i jaką specyfiką charakteryzują się badania nad ludzkimi szczątkami na północnym wybrzeżu Peru porozwmawiamy w dzisiejszym wywiadzie z bioarcheologiem, z Wydziału Archeologii UW.
- [Co najnowsze odkrycia mówią o Polsce Piastów? Rozmowa z profesorem Andrzejem Buko](https://archeowiesci.pl/co-najnowsze-odkrycia-mowia-o-polsce-piastow-rozmowa-z-profesorem-andrzej-buko/) - Jak powstało państwo Piastów? Profesor Andrzej Buko wyjaśnia pochodzenie Piastów, rolę Mieszka I, Słowian, chrzest Polski i najnowsze odkrycia archeologiczne.
- [Grave Mistakes: Art, Exploitation, and the Legacy of Mummy Brown](https://archeowiesci.pl/en/grave-mistakes-art-exploitation-and-the-legacy-of-mummy-brown/) - The practice of producing the mummy-based pigment called "Mummy brown" dates back as early as the late 16th century. Though adored by many artists, the grisly origins of pigment raise the question of what artists are willing to use in the name of beauty.
- [Cleopatra VII – The Queen of Strategy: The Political Game for the Crown of Egypt](https://archeowiesci.pl/en/cleopatra-vii-the-queen-of-strategy-the-political-game-for-the-crown-of-egypt/) - In the history of Ancient Egypt, Cleopatra VII Philopator holds a special place. Not only as the last ruler of the Hellenistic Ptolemaic dynasty, but also as a vital political actor.
- [How did they live? A visit to the home of residents of the Egyptian border region in Tell el-Retaba](https://archeowiesci.pl/en/how-did-they-live-a-visit-to-the-home-of-residents-of-the-egyptian-border-region-in-tell-el-retaba/) - In this article, we will travel to Tell el-Retaba in the first half of the 1st millennium BC – a settlement located on the Egyptian border – to see for ourselves how its inhabitants lived.
- [Tarkhan – Domain of the Crocodile King](https://archeowiesci.pl/en/tarkhan-domain-of-the-crocodile-king/) - The cemetery at Tarkhan was established around 3300 BCE, during the Naqada IIIA2 period, and provides evidence of the mobility of the Naqada population.
- [Kleopatra VII – królowa strategii. Polityczna gra o koronę Egiptu](https://archeowiesci.pl/kleopatra-vii-krolowa-strategii-polityczna-gra-o-korone-egiptu/) - W historii starożytnego Egiptu Kleopatra VII Filopator zajmuje miejsce szczególne: ostatnia władczyni hellenistycznej dynastii Ptolemeuszy i świadoma aktorka polityczna.
- [Świeża miedź z Tell el-Retaba. Polsko-słowacki zespół bada metalurgię starożytnego Egiptu](https://archeowiesci.pl/swieza-miedz-z-tell-el-retaba-polsko-slowacki-zespol-bada-metalurgie-starozytnego-egiptu/) - Polscy i słowaccy badacze odkryli w Tell el-Retaba ślady działalności związanej z metalurgią z czasów Nowego Państwa i Trzeciego Okresu Przejściowego. Wyniki badań dostarczają nowe dane o technologii metalurgii w Starożytnym Egipcie.
- [Sak Tz’i’ część I: Zapomiane miasto Majów Plan de Ayutla](https://archeowiesci.pl/sak-tzi-czesc-i-zapomiane-miasto-majow-plan-de-ayutla/) - Stanowisko archeologiczne Plan de Ayutla to jedna z domniemanych stolic zaginionego królestwa Sak Tz’i’ (Białego Psa) w Chiapas (Meksyk)
- [Kościół N1 w „Marei”/Filoksenite: Historia, konstrukcja i rozwój kompleksu sakralnego](https://archeowiesci.pl/kosciol-n1-w-marei-filoksenite-historia-konstrukcja-i-rozwoj-kompleksu-sakralnego/) - Kościół N1 w Marei/Filoksenite w Egipcie to bizantyjska bazylika pielgrzymkowa. Najnowsze badania UW i CAŚ odsłaniają fazy budowy, mozaiki i przekształcenia kompleksu sakralnego w IV–VII w.
- [Pochówki kotów, pierwsi ludzie i instrukcja obsługi krzemienia. Archeolodzy o kulisach pracy w "Tygodniku Powszechnym"](https://archeowiesci.pl/pochowki-kotow-pierwsi-ludzie-i-instrukcja-obslugi-krzemienia-archeolodzy-o-kulisach-pracy-w-tygodniku-powszechnym/) - Archeolodzy Piotr Osypiński i Marta Osypińska opowiadają o Afryce, klimacie, krzemiennych narzędziach i mitach prehistorii. Podcast Łukasza Kwiatka o pracy w Sudanie, Egipcie i Tanzanii.
- [Poza Kontekstem. Sól w Prehistorii](https://archeowiesci.pl/poza-kontekstem-sol-w-prehistorii/) - O książce doktora Karola Dzięgielewskiego na temat badań na stanowisku Brzezie 17 i osady związanej z produkcją soli pisaliśmy w kwietniu tego roku. Dziś zapraszamy do wysłuchania rozmowy "Sól w Prehistorii" na kanale "Poza Kontekstem".
- [Children should be seen and not heard? On violence against children in Tell Brak](https://archeowiesci.pl/en/children-should-be-seen-and-not-heard-on-violence-against-children-in-tell-brak/) - Bioarchaeologists have discovered evidence of violence on the bones of a 6-month-old infant from Tell Brak dating to the Chalcolithic period. How do bones reveal the past?
- [Dzieci głosu nie mają? O przemocy wobec dzieci w Tell Brak](https://archeowiesci.pl/dzieci-glosu-nie-maja-o-przemocy-wobec-dzieci-w-tell-brak/) - Bioarcheolodzy odkryli dowody przemocy u 6-miesięcznego dziecka z Tell Brak z okresu chalkolitu. Jak kości zdradzają przeszłość?
- [Amber mystery from Iron Age Mazovia, PL](https://archeowiesci.pl/en/amber-mystery-from-iron-age-mazovia-pl/) - During the Roman era, Mazovia was a center for metallurgy and… amber processing. Where did this valuable raw material come from, and why did it end up here?
- [Bursztynowa zagwozdka z Mazowsza sprzed 2 tysięcy lat](https://archeowiesci.pl/bursztynowa-zagwozdka-z-mazowsza-sprzed-2-tysiecy-lat/) - Mazowsze w epoce rzymskiej było centrum hutnictwa i… obróbki bursztynu. Skąd pochodził cenny surowiec i dlaczego trafiał właśnie tutaj?
- [70 lat odkrywania przeszłości. Jubileusz Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku](https://archeowiesci.pl/70-lat-odkrywania-przeszlosci-jubileusz-dzialu-archeologii-muzeum-podlaskiego-w-bialymstoku/) - W 2026 roku Dział Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku obchodzi jubileusz 70-lecia istnienia.
- [Protest środowiska naukowego „3% dla nauki, 100% dla Polski”](https://archeowiesci.pl/protest-srodowiska-naukowego-3-dla-nauki-100-dla-polski/) - W dniu dzisiejszym o godzinie 13 pod Sejmem RP odbędzie się protest sektora nauki. 3% dla nauki, 100% dla Polski”. Redakcja Archeowieści przyłącza się do działań protestacyjnych.
- [Cząstków Polski, czyli o tym jak zakończyły się neolityczne poszukiwania „wyspy szczęścia” na Mazowszu](https://archeowiesci.pl/czastkow-polski-czyli-o-tym-jak-zakonczyly-sie-neolityczne-poszukiwania-wyspy-szczescia-na-mazowszu/) - Nowe odkrycia na stanowisku w Cząstkowie Polskim rzucają światło na zachowania migracyjne i stabilność osadnictwa społeczności KCWR.
- [Jak wcześni rolnicy radzili sobie z brakiem wody? Neolit na Bliskim Wschodzie w świetle badań izotopowych](https://archeowiesci.pl/jak-wczesni-rolnicy-radzili-sobie-z-brakiem-wody-neolit-na-bliskim-wschodzie-w-swietle-badan-izotopowych/) - Neolityzacja Bliskiego Wschodu była jednym z najważniejszych i najbardziej złożonych procesów w dziejach ludzkości. Jak mieszkańcy Starożytnego Bliskiego Wschodu radzili sobie z brakiem stałego dostępu do wody?>
- [Głos kobiet w świecie starożytnych Greków](https://archeowiesci.pl/glos-kobiet-w-swiecie-starozytnych-grekow/) - W kolejnym odcinku „Historia na 2 głosy” rozmowa z dr Karoliną Frank o religii, dywinacji i życiu codziennym w Grecji klasycznej i hellenistycznej – oraz o tym, jak wyglądała pozycja kobiet w tym świecie.
- [Cosmovision Hidden in the Petroglyphs of Toro Muerto](https://archeowiesci.pl/en/cosmovision-hidden-in-the-petroglyphs-of-toro-muerto/) - Cosmovision Hidden in the Petroglyphs of Toro Muerto explores how rock art from southern Peru may preserve traces of astronomical knowledge, ritual practice, and ancient Andean conceptions of the cosmos.
- [Kosmowizja ukryta w petroglifach Toro Muerto](https://archeowiesci.pl/kosmowizja-ukryta-w-petroglifach-toro-muerto/) - Petroglify Toro Muerto w Peru mogą skrywać ślady dawnych obserwacji astronomicznych. Analiza głazu TM 2498 odsłania możliwy związek sztuki naskalnej z kosmowizją Andów.
- [O nurkowaniu w starożytności. Część druga](https://archeowiesci.pl/o-nurkowaniu-w-starozytnosci-czesc-druga/) - Opowieść o nurkowaniu w starożytności: ciężarki, skandalopetra, prawo rodyjskie, źródła ikonograficzne i pisane oraz militarne zastosowania pod wodą.
- [Daily Life Written in Clay – Egyptian Ceramic from Tell el-Retaba](https://archeowiesci.pl/en/daily-life-written-in-clay-egyptian-ceramic-from-tell-el-retaba/) - Ceramic vessels, though often perceived merely as broken shards, constitute an invaluable source of knowledge about ancient Egypt. At archaeological sites such as Tell el-Retaba in the eastern Nile Delta
- [RADOGOST: Where archaeological documentation goes so it doesn’t disappear](https://archeowiesci.pl/en/radogost-where-archaeological-documentation-goes-so-it-doesnt-disappear/) - What happens to documentation after the field season ends? RADOGOST helps store and share archaeological data so it can be found, understood, and reused.
- [Archeolodzy apelują ws. ustawy. Podpisz list otwarty](https://archeowiesci.pl/archeolodzy-apeluja-ustawa-o-zabytkach-podpisz-list-otwarty/) - Kolejny list otwarty środowiska archeologicznego apeluje o powstrzymanie wejścia w życie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków. Archeolodzy apelują o powstrzymanie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków. List otwarty można podpisać online.
- [List otwarty archeologów: nowelizacja ustawy może zagrozić ochronie zabytków w Polsce](https://archeowiesci.pl/list-otwarty-archeologow-nowelizacja-ustawy-moze-zagrozic-ochronie-zabytkow-w-polsce/) - Archeolodzy apelują do władz RP o zmianę przepisów dotyczących ochrony zabytków. Ostrzegają przed nieodwracalnymi stratami w dziedzictwie archeologicznym Polski.
- [The oldest date from Castillo de Huarmey came from a hairless dog](https://archeowiesci.pl/en/the-oldest-date-from-castillo-de-huarmey-came-from-a-hairless-dog/) - The oldest radiocarbon date from Castillo de Huarmey came from a hairless dog, revealing that Wari dogs were companions, scavengers, helpers and ritual animals.
- [Archeowieści o książce "Majowie. Na tropie wielkiej cywilizacji Ameryki Środkowej”](https://archeowiesci.pl/archeowiesci-o-ksiazce-majowie-na-tropie-wielkiej-cywilizacji-ameryki-srodkowej/) - Recenzja książki "Majowie. Na tropie wielkie cywilizacji Środkowej". o publikacja świeża, interesująca i pod wieloma względami wyjątkowa.
- [Dziedzictwo archeologiczne Mazur: konferencja w Gołdapi](https://archeowiesci.pl/dziedzictwo-archeologiczne-mazur-konferencja-w-goldapi/) - 14–15 maja 2026 r. w Gołdapi odbędzie się wydarzenie o dziedzictwie archeologicznym Mazur. Archeowieści objęły je patronatem medialnym.
- [Najwcześniejsza data z Castillo de Huarmey pochodzi od nagiego psa](https://archeowiesci.pl/najwczesniejsza-data-z-castillo-de-huarmey-pochodzi-od-nagiego-psa/) - Najwcześniejsza data radiowęglowa z Castillo de Huarmey pochodzi od nagiego psa peruwiańskiego i pokazuje, że psy Wari były towarzyszami, padlinożercami, pomocnikami i zwierzętami o znaczeniu rytualnym.
- [Jeziora - funkcja i znaczenie w perspektywie historycznej](https://archeowiesci.pl/jeziora-funkcja-i-znaczenie-w-perspektywie-historycznej/) - Tematem wykładu są jeziora i ich znaczenie oraz funkcje w kontekście historycznym. Naszym gościem jest dr hab. Tomasz Nowakiewicz - archeolog i adiunkt na Wydziale Archeologii UW
- [Napoje alkoholowe z dalekiej przeszłości, czyli o najnowszych odkryciach z północno-wschodniej Polski](https://archeowiesci.pl/napoje-alkoholowe-z-dalekiej-przeszlosci-czyli-o-najnowszych-odkryciach-z-polnocno-wschodniej-polski/) - Wybrane fragmenty 13 naczyń poddano specjalistycznej analizie polegającej na identyfikacji zachowanych związków organicznych. Analiza wykazała, że 9 na 13 badanych naczyń mogło mieć kontakt z alkoholem. Czy było to jednak piwo? Czy inne napoje?
- [Cesarze Rzymu: żołnierze za życia, bogowie po śmierci. Fakty i mity](https://archeowiesci.pl/cesarze-rzymu-zolnierze-za-zycia-bogowie-po-smierci-fakty-i-mity/) - Słynny „Poczet cesarzy rzymskich” Aleksandra Krawczuka ukazał się w 1986 r. – a kilka dekad w nauce to cała epoka. Wiedzę na temat Starożytnego Rzymu w tym czasie poszerzano, pojawiły się nowe źródła archeologiczne oraz, co ciekawe, źródła pisane.
- [Fresh Copper Reveals Insights into Egyptian Metallurgy](https://archeowiesci.pl/en/fresh-copper-reveals-insights-into-egyptian-metallurgy/) - Research at Tell el-Retaba reveals fresh copper, rare alloys and small-scale metalworking, offering new insight into ancient Egyptian metallurgy in the New Kingdom.
- [PIĄTE URODZINY ARCHEOWIEŚCI](https://archeowiesci.pl/piate-urodziny-archeowiesci/) - Pięć lat temu reaktywowaliśmy portal Archeowieści. Wtedy też pojawił się nasz pierwszy popularnonaukowy wpis „Unikatowa dłubanka z Lubanowa” autorstwa prof. Bartosza Kontnego.
- [The significance and use of Egyptian faience through the eyes of the inhabitants of Tell el-Retaba](https://archeowiesci.pl/en/the-significance-and-use-of-egyptian-faience-through-the-eyes-of-the-inhabitants-of-tell-el-retaba/) - During the excavations carried out by the Polish-Slovak Archaeological Mission at the Tell el-Retaba site in northeastern Egypt in the 2017-2023 seasons, several dozen faience artifacts were discovered.
- [From children's toys to magical rituals: Clay figurines from Tell el-Retaba in Egypt](https://archeowiesci.pl/en/from-childrens-toys-to-magical-rituals-clay-figurines-from-tell-el-retaba-in-egypt/) - Handmade out of clay, they come in various forms, ranging from representations of humans and animals. Such objects have also been discovered by Polish archaeologists at the Tell el-Retaba site.
- [The mystery of the vanishing queens of Late Period Egypt](https://archeowiesci.pl/en/the-mystery-of-the-vanishing-queens-of-late-period-egypt/) - Queens of ancient Egypt – these words stimulate the imagination, evoking images of exotic women dressed in exquisite robes and accompanying pharaohs in elaborate temple rituals.
- [An Egyptologist of the opera. Auguste Mariette and “Aida”](https://archeowiesci.pl/en/an-egyptologist-of-the-opera-auguste-mariette-and-aida/) - Aida, often referred to as an “Egyptian opera,” became a classic almost immediately after its premiere in 1871. Initially, it was intended to grace the celebrations marking the opening of the Suez Canal
- [Herding, winemaking, banquets... The daily use of ceramic vessels in ancient Egypt](https://archeowiesci.pl/en/herding-winemaking-banquets-the-daily-use-of-ceramic-vessels-in-ancient-egypt/) - Our ancestors most likely had similar needs and functioned in a similar way to us. A good example of this similarity in experience is the use of ceramic vessels.
- [Fish in Egypt – a staple food or forbidden fruit?](https://archeowiesci.pl/en/fish-in-egypt-a-staple-food-or-forbidden-fruit/) - One of the most famous quotes about Ancient Egypt comes from Herodotus. He states that Egypt is “a gift of the Nile.” He explains the reasons for this statement, among which he mentions easy access to fish.
- [Beetle for adorment. A unique find from the cremation cemetery in Domasław.](https://archeowiesci.pl/en/beetle-for-adorment-a-unique-find-from-the-cremation-cemetery-in-domaslaw/) - Polish scientists found evidence of the deliberate deposition of chitinous beetle shells strung on a blade of grass in on of the graves in the cremation cemetery in Domasław.
- [Grobowe faux pax: sztuka, eksploatacja i dziedzictwo barwnika „Mummy Brown”](https://archeowiesci.pl/smiertelne-bledy-sztuka-eksploatacja-i-dziedzictwo-barwnika-mummy-brown/) - Produkcja barwnika Mummy Brown sięga końca XVI wieku. Choć był uwielbiany przez wielu artystów, jego makabryczne pochodzenie rodzi pytanie: jak daleko są w stanie posunąć się twórcy w imię piękna?
- [Czy to na pewno koń? Przedstawienia koniowatych w sztuce południowej Mezopotamii](https://archeowiesci.pl/czy-to-na-pewno-kon-przedstawienia-koniowatych-w-sztuce-poludniowej-mezopotamii/) - Koń i jego udomowienie miało ogromny wpływ na życie dawnych społeczności ludzkich. W dzisiejszym tekście opartym na publikacji doktorantki WA UW Zainab A. Albshir usłyszymy głos specjalistki w sprawie identyfikacji koni w ikonografii starożytnej Mezopotamii.
- [Królestwo Urartu i Metsamor: luksusowa ceramika, technologia i kontakty handlowe](https://archeowiesci.pl/krolestwo-urartu-i-metsamor-luksusowa-ceramika-technologia-i-kontakty-handlowe/) - Dzisiejszy tekst przedstawia wyniki badań ceramiki z Metsamor, osady położonej w Dolinie Ararackiej, w kontekście wpływów Królestwa Urartu. Omawia zarówno historię stanowiska, jak i rolę, jaką odgrywało ono po podboju urartyjskim w VIII wieku p.n.e.
- [Are These Really Horses? Questioning the Identification of Horses in Third-Millennium BCE Iconography in Mesopotamia](https://archeowiesci.pl/en/are-these-really-horses-questioning-the-identification-of-horses-in-third-millennium-bce-iconography-in-mesopotamia/) - The domestication of the horse had a significant impact on ancient human societies. Today, Zainab A. Albshir (University of Warsaw), examines the identification of equids in the iconography of ancient Mesopotamia.
- [CAA Poland w Kulicach!](https://archeowiesci.pl/caa-poland-w-kulicach/) - CAA Poland Kulice 2026 odbędzie się 6–8 maja w Kulicach. To konferencja poświęcona archeologii cyfrowej, GIS, fotogrametrii, skanowaniu 3D i AI. Nabór abstraktów trwa do 12 kwietnia.
- [Wolny Jazdów. Listy otwarte społeczności WJ](https://archeowiesci.pl/wolny-jazdow-listy-otwarte-spolecznosci-wj/) - Osiedle Jazdów, zwane dziś Wolnym Jazdowem, narodziło się w 1945 roku jako skupisko drewnianych domków fińskich. Dziś jest miejscem wielu inicjatyw kulturalnych. A funkcjonowanie Jazdowa w formie jaką dzisiaj znamy jest poważnie zagrożone.
- [Kosmopolityczne osiedle warzelników soli z epoki brązu w Brzeziu](https://archeowiesci.pl/kosmopolityczne-osiedle-warzelnikow-soli-z-epoki-brazu-w-brzeziu/) - Na łamach najnowszej publikacji, autor wraz z grupą specjalistów udostępnia bogate źródła z epoki brązu pozyskane przez archeologów na terenie osady w Brzeziu. Ważnym śladem dawnych działalności są pozostałości osady solarskiej.
- [Rdzenni Amerykanie na Islandii?](https://archeowiesci.pl/rdzenni-amerykanie-na-islandii/) - Tajemnicza haplogrupa C1e odkryta na Islandii może być śladem średniowiecznych kontaktów wikingów z rdzennymi mieszkańcami Ameryki Północnej.
- [Od jaskiń do galerii. Ruszył nabór abstraktów na konferencję o archeologii sztuki](https://archeowiesci.pl/od-jaskin-do-galerii-ruszyl-nabor-abstraktow-na-konferencje-o-archeologii-sztuki/) - W dniach 24–25 września 2026 roku we Wrocławiu odbędzie się międzynarodowa konferencja naukowa „Archeologia sztuki. Od jaskiń do galerii: ewolucja wizualnej ekspresji”.
- [Późnośredniowieczna rezydencja z Dąbrowy Górniczej-Łośnia jako ośrodek zarządzania górnictwem i hutnictwem srebra i ołowiu](https://archeowiesci.pl/poznosredniowieczna-rezydencja-z-dabrowy-gorniczej-losnia-jako-osrodek-zarzadzania-gornictwem-i-hutnictwem-srebra-i-olowiu/) - Archeologiczne studium rezydencji z Dąbrowy Górniczej-Łośniu jako ośrodka zarządzania średniowiecznym górnictwem i hutnictwem srebra oraz ołowiu.
- [RADOGOST: gdzie trafia dokumentacja archeologiczna, żeby nie zniknęła](https://archeowiesci.pl/radogost-gdzie-trafia-dokumentacja-archeologiczna-zeby-nie-zniknela/) - Co się dzieje z dokumentacją po sezonie? RADOGOST pomaga przechowywać i udostępniać dane archeologiczne tak, by dało się je znaleźć, zrozumieć i ponownie wykorzystać.
- [Plastyczne wyobrażenie ludzkiej postaci z Mirakowa-Grodna (stan. 6)](https://archeowiesci.pl/plastyczne-wyobrazenie-ludzkiej-postaci-z-mirakowa-grodna-stan-6/) - W trakcie badań archeologicznych (prowadzonych w latach 1997-2016) w obrębie pozostałości osiedla ludności kultury łużyckiej w okolicach Mirakowa-Grodna dwukrotnie natrafiono na ceramiczne fragmenty modeli ludzkich postaci.
- [Sztuka naskalna – co chcieli nam powiedzieć ludzie prehistoryczni](https://archeowiesci.pl/sztuka-naskalna-co-chcieli-nam-powiedziec-ludzie-prehistoryczni/) - W odcinku podcastu Radia Naukowego rozmowa z profesorem Andrzejem Rozwadowskim. Tematyka to sztuka naskalna, która jest fenomenem globalnym, długotrwałym, który bynajmniej jeszcze się nie zakończył!
- [Monogamia czy poligamia? Historia relacji partnerskich wśród ludzi](https://archeowiesci.pl/monogamia-czy-poligamia-historia-relacji-partnerskich-wsrod-ludzi/) - Jednym z istotnych obszarów badań antropologicznych jest system relacji partnerskich oraz kwestia pokrewieństwa. Monogamia od zarania gatunku Homo? Czy być może kiedyś nasze pramatki i praojcowie byli poligamistami?
- [Archeolog, zapinki i nieznane archiwum. Oskara Almgren i jego dzieło, służące archeologom do dziś!](https://archeowiesci.pl/archeolog-zapinki-i-nieznane-archiwum-oskara-almgren-i-jego-dzielo-sluzace-archeologom-do-dzis/) - Oskar Almgren. Postać szwedzkiego badacza z przełomu XIX i XX wieku, jest dziś znana wszystkim archeologom, a zwłaszcza studentom archeologii.
- [O starożytnych nurkach apnea. Cześć pierwsza – sekrety oliwy](https://archeowiesci.pl/o-starozytnych-nurkach-apnea-czesc-pierwsza-sekrety-oliwy/) - Trudno przesądzać, jak wcześnie człowiek nauczył się nurkować. I zatem od kiedy możemy mówić o pierwszych nurkach.
- [Drugi odcinek Podcastu Archeologicznego. Od Hyksosów do Ptolemeuszy. 20 lat badań w Tell el-Retaba](https://archeowiesci.pl/drugi-odcinek-podcastu-archeologicznego-od-hyksosow-do-ptolemeuszy-20-lat-badan-w-tell-el-retaba/) - Z przyjemnością zapraszamy na drugi odcinek Podcastu Archeologicznego Archeowieści. W odcinku 2: Od Hyksosów do Ptolemeuszy. 20 lat badań polsko-słowackich w Tell el-Retaba rozmawiamy o stanowisku położonym w Dolnym Egipcie
- [„Boso, lecz przy kordzie” – wykład o broni osobistej w średniowiecznym mieście](https://archeowiesci.pl/6070-2/) - Na ulicach średniowiecznego miasta portowego bywało niebezpiecznie. Zatem nic dziwnego, że tak wielu mieszkańców nosiło broń. Jednak powszechność broni osobistej można tłumaczyć też inną potrzebą: zaznaczenia swojego statusu społecznego.
- [Kościół pod wezwaniem Panny Marii w Dayr al-Surian - kronika koptyjsko-syryjskiej wspólnoty](https://archeowiesci.pl/kosciol-pod-wezwaniem-panny-marii-w-deir-al-surian-kronika-koptyjsko-syryjskiej-wspolnoty/) - Dayr al-Surian położone jest w Wadi al-Natrun, na zachód od delty Nilu. Kościół klasztorny poświęcony Najświętszej Marii Pannie, pozostaje w nieprzerwanym użytkowaniu od VII wieku n.e. Pod kolejnymi warstwami tynku odkryto dekorację oraz napisy w wielu językach, od koptyjskiego i syryjskiego po grekę i arabski.
- [The Church of the Holy Virgin of Deir al-Surian](https://archeowiesci.pl/en/the-church-of-the-holy-virgin-of-deir-al-surian/) - Deir al-Surian is located in the geological depression of Wadi al-Natrun, west of the Nile delta. Its church, has been in continual use since its construction in the 7th century AD.
- [#cokryjeziemia Opowieści z Lubelszczyzny](https://archeowiesci.pl/cokryjeziemia-opowiesci-z-lubelszczyzny/) - Nowy cykl filmowy „Co kryje ziemia. Opowieści z Lubelszczyzny” pokazuje współczesną archeologię regionu bez mitu „poszukiwaczy skarbów” - za to z technologią, laboratoriami i codzienną pracą w terenie.
- [Głos w sprawie „protomiasta Mierzyn-Ostoja-Przylep”](https://archeowiesci.pl/glos-w-sprawie-protomiasta-mierzyn-ostoja-przylep/) - Protomiasto pod Szczecinem? Wyjaśniamy, skąd wzięło się to hasło i dlaczego w archeologii jest problematyczne. Neolit, KCWR, palimpsest i metody badań: bez datowań radiowęglowych i analiz chronologicznych łatwo o nadinterpretacje.
- [Matka jest tylko jedna - o roli kobiet w kulturze Nubii](https://archeowiesci.pl/matka-jest-tylko-jedna-o-roli-kobiet-w-kulturze-nubii/) - Nubia odsłania przed nami swe fascynujące oblicze i jawi się coraz bardziej jako niezależna i odrębna kulturowo od Egiptu. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów kultury Nubii jest rola kobiet, szczególnie tych zajmujących wysokie pozycje społeczne.
- [Grodzisko średniowieczne w Spycimierzu](https://archeowiesci.pl/grodzisko-sredniowieczne-w-spycimierzu/) - Dwa krótkie filmy prof. Jerzego Sikory o grodzisku średniowiecznym w Spycimierzu (dolina Warty): o samym stanowisku i o zabytkach z badań. Zobacz, co odkrywają wykopaliska i dlaczego to miejsce wraca na mapę.
- [Ozdoba z chrząszczy. Unikatowe znalezisko z cmentarzyska ciałopalnego w Domasławiu](https://archeowiesci.pl/ozdoba-z-chrzaszczy-unikatowe-znalezisko-z-cmentarzyska-cialopalnego-w-domaslawiu/) - W trakcie badań nad pochówkami z rozległej nekropoli kultury łużyckiej w Domasławiu, polscy naukowcy natrafili na dowody celowego deponowania w grobie chitynowych pancerzy chrząszczy nanizanych na źdźbło trawy.
- [Muszle i komunikacja. Archeologia dźwięków w kanionie Chaco](https://archeowiesci.pl/muszle-i-komunikacja-archeologia-dzwiekow-w-kanionie-chaco/) - Komunikacja w kanionie Chaco mogła odbywać się za pomocą muszli, jak wykazały najnowsze badania naukowców z trzech amerykańskich uniwersytetów.
- [Starożytne Egipcjanki a tatuaże](https://archeowiesci.pl/starozytne-egipcjanki-a-tatuaze/) - W dzisiejszym tekście przyjrzymy się materialnym dowodom archeologicznym z terenów starożytnego Egiptu, aby nakreślić funkcję i symbolikę jaką miały tatuaże w tym rejonie.
- [Koń po węgiersku. Hipofagia we wczesnym średniowieczu w Królestwie Węgier](https://archeowiesci.pl/kon-po-wegiersku-hipofagia-we-wczesnym-sredniowieczu-w-krolestwie-wegier/) - Koń był i jest niezwykle cenionym zwierzęciem w ludzkich społecznościach. Można wręcz stwierdzić, że bez jego udziału rozwój cywilizacji Starego Świata nie przebiegałby tak dynamicznie.
- [Podcast Blazing the Trail](https://archeowiesci.pl/podcast-blazing-the-trail/) - Nowy podcast „Blazing the Trail” – epicka wyprawa do początków ludzkości. Zapraszamy do odkrycia fascynującej opowieści o tym, co sprawiło, że staliśmy się ludźmi!
- [Najstarsze wyobrażenie koła wodnego na mozaice z Apamei w Syrii](https://archeowiesci.pl/najstarsze-wyobrazenie-kola-wodnego-na-mozaice-z-apamei-w-syrii/) - Najstarsze wyobrażenie koła wodnego z czasów rzymskich odkryte zostało przez specjalistów z Uniwersytetu Warszawskiego. Tutaj dowiesz się szczegółów na temat skradzionej mozaiki z Apamei.
- [Słowianie. Skąd pochodzimy? Czy istnieje gen słowiański? Nowa odsłona ekscytującego sporu](https://archeowiesci.pl/slowianie-skad-pochodzimy-czy-istnieje-gen-slowianski-nowa-odslona-ekscytujacego-sporu/) - Czy Słowianie są z „tutejszych”, czy może jednak z importu? Czy genetyka potrafi rozstrzygnąć spory, które archeologia toczy od XIX wieku?
- [Tarkhan – domena Króla Krokodyla](https://archeowiesci.pl/tarkhan-domena-krola-krokodyla/) - Tarkhan – na pierwszy rzut oka niepozorne na tle bezkresnych egipskich pustkowi – kryje pod powierzchnią fragment historii kluczowej dla zrozumienia fenomenu cywilizacji nad Nilem.
- [Świat codzienności w glinie zapisany – ceramika egipska z Tell el-Retaba](https://archeowiesci.pl/swiat-codziennosci-w-glinie-zapisany-ceramika-egipska-z-tell-el-retaba/) - W Tell el-Retaba większość materiału zabytkowego stanowi właśnie ceramika. Dzięki jej badaniom wiemy kiedy miejsce to było zamieszkane.
- [Pasterstwo, winiarstwo, bankiety… O codziennym wykorzystaniu naczyń ceramicznych w starożytnym Egipcie](https://archeowiesci.pl/pasterstwo-winiarstwo-bankiety-o-codziennym-wykorzystaniu-naczyn-ceramicznych-w-starozytnym-egipcie/) - Nasi przodkowie najprawdopodobniej mieli podobne potrzeby i funkcjonowali w sposób zbliżony do naszego. Dobrym przykładem tej bliskości doświadczeń jest użytkowanie naczyń ceramicznych.
- [IA UWr składa świąteczne życzenia w archeologicznym i ekologicznym stylu](https://archeowiesci.pl/ia-uwr-sklada-swiateczne-zyczenia-w-archeologicznym-i-ekologicznym-stylu/) - Pracownicy i studenci Insytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego (IA UWr) zrobili coś nietypowego z okazji nadchodzących świąt.
- [Archeologia – fundament krajobrazu. Marek Konopka rozmówcą NID](https://archeowiesci.pl/archeologia-fundament-krajobrazu-marek-konopka-rozmowca-nid/) - Marek Konopka to archeolog z ogromnym doświadczeniem, świadek intensywnego rozwoju tej nauki w powojennej Polsce, organizator programu Archeologiczne Zdjęcie Polski.
- [Methodica. Od szkicu w notesie do chmury danych (część II)](https://archeowiesci.pl/od-szkicu-w-notesie-do-chmury-danych-dokumentacja-archeologiczna-w-perspektywie-czesc-ii/) - Dokumentacja to podstawa pracy archeologa. Jej początki sprowadzić można w dużej mierze do szkiców w notesie, lecz dzisiaj, współczesna archeologia ma do dyspozycji wiele narzędzi cyfrowych.
- [Ciepłe odkryte na nowo – wyjątkowy wczesnośredniowieczny kompleks osadniczy na pograniczu państwa Piastów](https://archeowiesci.pl/cieple-odkryte-na-nowo-wyjatkowy-wczesnosredniowieczny-kompleks-osadniczy-na-pograniczu-panstwa-piastow/) - W najnowszym numerze prestiżowego czasopisma Antiquity ukazał się artykuł poświęcony interdyscyplinarnym badaniom na stanowisku Ciepłe koło Gniewu
- ["Chcemy zbadać, kiedy Neandertalczyk mieszkał w okolicach Radomia i Zwolenia"](https://archeowiesci.pl/chcemy-zbadac-kiedy-neandertalczyk-mieszkal-w-okolicach-radomia-i-zwolenia/) - Na temat odkryć archeologicznych w Zwoleniu, sposobach badań i tym, co naukowcy znaleźli i na co polski Neandertalczyk polował.
- [Międzynarodowa konferencja ETHER – Eternal Heritage / Wieczne Dziedzictwo](https://archeowiesci.pl/miedzynarodowa-konferencja-ether-eternal-heritage-wieczne-dziedzictwo/) - W dniach 3–4 grudnia 2025 r. odbędzie się trzecia edycja międzynarodowej konferencji ETHER – Eternal Heritage / Wieczne Dziedzictwo.
- [Śmierdzący problem - gdzie Majowie chodzili do toalety?](https://archeowiesci.pl/smierdzacy-problem-gdzie-majowie-chodzili-do-toalety/) - Wyobraź sobie starożytne miasto Majów w czasach jego świetności. Prawdopodobnie zobaczyłbyś jego żywe, bogate ceremonialne centrum. Chwila, chwila! Czy to naprawdę pełny obraz? Gdzie są jednak toalety?
- [Methodica. Od szkicu w notesie do chmury danych (część I)](https://archeowiesci.pl/methodica-od-szkicu-w-notesie-do-chmury-danych-czesc-i/) - Dokumentacja archeologiczna to jedyny sposób, by zachować traconą w trakcie badań rzeczywistość. Jej początki były nieśmiałe. Dopiero z czasem narodził się prawdziwy naukowy rygor. Aby go utrzymać dzisiejsza archeologia musi korzystać z nowoczesnych technologii.
- [ArcheoWizualizacje: dziękujemy za udział w ankiecie!](https://archeowiesci.pl/archeowizualizacje-dziekujemy-za-udzial-w-ankiecie/) - zakończenie ankiety i podziękowania
- [Misja „Koronacja”. Zwiedzanie jak podróż w czasie](https://archeowiesci.pl/misja-koronacja-zwiedzanie-jak-podroz-w-czasie/) - Wystawa „Misja »Koronacja«. Pomorze za pierwszych Piastów”. Muzeum Archeologiczne w Gdańsku zabiera gości w podróż do świata władców z wczesnego średniowiecza.
- [Historia, polityka, architektura i archeologia – Zamek Królewski w Warszawie i jesienne konferencje naukowe](https://archeowiesci.pl/historia-polityka-architektura-i-archeologia-zamek-krolewski-w-warszawie-i-jesienne-konferencje-naukowe/) - Jesienią 2025 roku Zamek Królewski w Warszawie wraz z partnerami zaprasza do udziału w konferencjach naukowych poświęconych historii polskich królewien
- [Stan i potrzeby badań nad wczesnym średniowieczem w Polsce – 40 lat później](https://archeowiesci.pl/stan-i-potrzeby-badan-nad-wczesnym-sredniowieczem-w-polsce-40-lat-pozniej/) - Tegoroczna konferencja, "Stan i potrzeby badań nad wczesnym średniowieczem w Polsce – 40 lat później" zaplanowana na 5–7 listopada 2025 r., odbędzie się w Europejskim Centrum Edukacji Geologicznej (ECEG) w Chęcinach.
- [Sztuczna Inteligencja w służbie przeszłości? Twoje zdanie ma znaczenie!](https://archeowiesci.pl/sztuczna-inteligencja-w-sluzbie-przeszlosci-twoje-zdanie-ma-znaczenie/) - Zapraszamy Was do udziału w ankiecie, która pomoże nam lepiej zrozumieć, jak odbierane są obrazy generowane przy pomocy SI w popularyzacji archeologii.
- [Sztuczna Inteligencja w służbie przeszłości? Patroni projektu](https://archeowiesci.pl/sztuczna-inteligencja-w-sluzbie-przeszlosci-patroni-projektu/) - Z przyjemnością informujemy, że nasz projekt badawczy został objęty licznymi patronatami honorowymi oraz medialnymi.
- [Generowana przeszłość, czyli o obrazach, których nigdy nie było](https://archeowiesci.pl/generowana-przeszlosc-czyli-o-obrazach-ktorych-nigdy-nie-bylo/) - Obrazy mają moc! Redakcja przygotowuje ankietę problemową dotyczącą tego, jakie reakcje wzbudzają generatywne wizualizacje w odbiorcach.
- [ArcheoWizualizacje: nowy termin badania ankietowego](https://archeowiesci.pl/archeowizualizacje-nowy-termin-badania-ankietowego/) - ArcheoWizualizacje: Nowy termin badania ankietowego
- [ArcheoWizualizacje – sztuczna inteligencja w służbie przeszłości? Projekt badawczy Archeowieści](https://archeowiesci.pl/archeowizualizacje-sztuczna-inteligencja-w-sluzbie-przeszlosci-projekt-badawczy-archeowiesci/) - Jako redakcja Archeowieści rozpoczynamy bowiem projekt zatytułowany „Interpretacja treści wizualnych generowanych przez sztuczną inteligencję w komunikacji naukowej archeologii: perspektywa autorów i odbiorców”,
- [Dlaczego Warto Narzekać Na Młode Pokolenie? Czy Jesteśmy Głupsi Od Rzymian?](https://archeowiesci.pl/dlaczego-warto-narzekac-na-mlode-pokolenie-czy-jestesmy-glupsi-od-rzymian/) - W nowym podcaście Przemka Gorczyka gościem jest prof. Piotr Dyczek, archeolog i znawca antyku. Rozmawiają o tym, jak wyglądał skarb archeologa w czasach, gdy odkrycia potrafiły zmienić historię – i dlaczego Juliusz Cezar niemal zawsze wygrywał swoje bitwy. Dowiecie się też, jak powstawały gigantyczne budowle starożytności, co wciąż zaskakuje badaczy Rzymu i… dlaczego czasem warto
- [Tajemnice pierwszych rolników. Rozmowa z profesorem Markiem Nowakiem](https://archeowiesci.pl/tajemnice-pierwszych-rolnikow-rozmowa-z-doktorem-habilitowanym-markiem-nowakiem/) - Czy rolnictwo to najgorszy czy najlepszy wynalazek człowieka? Nauka o początkach uprawy roślin i hodowli zwierząt. Rozmowa z profesorem Markiem Nowakiem na temat najnowszych ustaleń dotyczących pierwszych rolników.
- [Mazowieckie Centrum Metalurgiczne – krajobraz i uwarunkowania środowiskowe masowej produkcji żelaza w Europie Środkowej](https://archeowiesci.pl/mazowieckie-centrum-metalurgiczne-krajobraz-i-uwarunkowania-srodowiskowe-masowej-produkcji-zelaza-w-europie-srodkowej/) - Na początku września bieżącego roku w czasopiśmie Antiquity ukazał się artykuł o wynikach wykopalisk zespołu archeologów na terenie Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego
- [Sagi islandzkie – historie bogów, biskupów i wikingów](https://archeowiesci.pl/sagi-islandzkie-historie-bogow-biskupow-i-wikingow/) - Opowieści o królach, o możnych rodach, o poetach, o wojnach, biskupach, a w dużej mierze… o alkoholu. Sagi islandzkie powstawały od XII do XV wieku, spisywano wtedy historie, które w ustnej tradycji krążyły o wiele dłużej. Wiemy to, bo pojawiają się w nich postaci historyczne z X wieku
- [Kolejne skarby w Pruszczu Gdańskim – efekty badań archeologicznych na terenie Cukrowni](https://archeowiesci.pl/kolejne-skarby-w-pruszczu-gdanskim-efekty-badan-archeologicznych-na-terenie-cukrowni/) - Zakończył się najważniejszy etap badań archeologicznych na terenie dawnej Cukrowni w Pruszczu Gdańskim. Odkryto ponad 200 obiektów archeologicznych, zaprezentowanych w Domu Wiedemanna w Pruszczu.
- [Jadeit - kamień, który łączy światy](https://archeowiesci.pl/jadeit-kamien-ktory-laczy-swiaty/) - Jadeit był jednym z najcenniejszych surowców przedhiszpańskiej Mezoameryki – symbolem życia i boskości, a zarazem wyznacznika prestiżu jego właścicieli.
- [Ryby w Egipcie – podstawa diety czy zakazany owoc?](https://archeowiesci.pl/ryby-w-egipcie-podstawa-diety-czy-zakazany-owoc/) - Ryby powinny stanowić jeden z istotnych elementów diety starożytnych Egipcjan. W sprzeczności z tym stoją jednak wzmianki u innych autorów antycznych, którzy wspominają o istnieniu w Egipcie tabu dotyczącego jedzenia ryb.
- [Anatomia antyku. Ciało i ruch w rzeźbie w Zamku Królewskim w Warszawie](https://archeowiesci.pl/anatomia-antyku-cialo-i-ruch-w-rzezbie-w-zamku-krolewskim-w-warszawie/) - W Bibliotece Królewskiej Zamku Królewskiego w Warszawie wciąż można oglądać niezwykłą wystawę Anatomia antyku. Ciało i ruch w rzeźbie, która potrwa do 21 września 2025 roku.
- [Egiptolog w operze. Auguste Mariette i „Aida”](https://archeowiesci.pl/egiptolog-w-operze-auguste-mariette-i-aida/) - „Aida” – często określana jako „opera egiptologiczna” – stała się klasyką niemal natychmiast po jej premierze w 1871 roku. Niewiele osób wie, że za „archeologiczny” charakter tej opery odpowiadał francuski egiptolog Auguste Mariette.
- [Zagadka znikających królowych Egiptu Okresu Późnego](https://archeowiesci.pl/zagadka-znikajacych-krolowych-okresu-poznego/) - Jednym z najbardziej zagadkowych zjawisk związanych z żeńskim aspektem władzy królewskiej Egiptu jest rzekome niemal całkowite zniknięcie kobiet należących do rodziny panującej z ikonografii egipskich świątyń i grobowców,
- [Jak oni mieszkali? Z wizytą w domu u mieszkańców egipskiego pogranicza w Tell el-Retaba](https://archeowiesci.pl/jak-oni-mieszkali-z-wizyta-w-domu-u-mieszkancow-egipskiego-pogranicza-w-tell-el-retaba/) - Pierwsze skojarzenie, które mamy myśląc o starożytnym Egipcie, to monumentalne budowle – czy to grobowce, czy świątynie. Chcąc nie chcąc, swoje wyobrażenie o starożytności w czasach faraonów opieramy więc na perspektywie pozostawionej przez przedstawicieli elit. Tymczasem archeologia osadnicza daje nam wgląd także w życie innych warstw społecznych, otwierając przed nami możliwości poznania rzeczywistości należącej do
- [Od dziecięcej zabawy do magicznych rytuałów: Gliniane figurki z Tell el-Retaba w Egipcie](https://archeowiesci.pl/od-dzieciecej-zabawy-do-magicznych-rytualow-gliniane-figurki-z-tell-el-retaba-w-egipcie/) - Małe, niepozorne figurki, odkrywane w różnych miejscach Egiptu, od dawna pozostają zagadką dla archeologów. Takie przedmioty odkrywają również polscy archeolodzy na stanowisku Tell el-Retaba.
- [Fortyfikacje i śmierć: ślady bitwy pod Gniewem](https://archeowiesci.pl/fortyfikacje-i-smierc-slady-bitwy-pod-gniewem/) - Choć historia zapamiętała bitwę pod Gniewem z 1626 roku jako ważny epizod wojny polsko-szwedzkiej, nikt nie spodziewał się, że ślady tego starcia przetrwały do dziś... w ziemi. Najnowsze badania archeologiczne prowadzone całkowicie zmieniają nasze spojrzenie na to wydarzenie.
- [Dlaczego żyjemy w cywilizacjach?](https://archeowiesci.pl/dlaczego-zyjemy-w-cywilizacjach/) - Co łączy kulturę minojską, mykeńską, grecką i egipską? Jak wyglądały początki pierwszych cywilizacji Europy – i dlaczego narodziły się właśnie tam, gdzie się narodziły?
- [Prezentacja urny domkowej z Bożepola Wielkiego](https://archeowiesci.pl/prezentacja-urny-domkowej-z-bozepola-wielkiego/) - Urny domkowe są wyjątkowo rzadkimi i efektownymi znaleziskami. Od zakończenia II wojny światowej odkryto tylko trzy takie zabytki. Muzeum Archeologiczne w Gdańsku po raz pierwszy prezentuje publicznie popielnicę odkrytą w maju 2023 roku w miejscowości Bożepole Wielkie (gmina Łęczyce).
- [Archeologia Wojny](https://archeowiesci.pl/archeologia-wojny/) - W październiku 2025 roku na Wydziale Archeologii UW rozpoczynają się jednoroczne, podyplomowe studia „Archeologia wojny”.
- [Kiedy zaczęły się wojny?](https://archeowiesci.pl/kiedy-zaczely-sie-wojny/) - Archeologia wojny to dziedzina zajmująca się badaniem śladów wojen i konfliktów w przeszłości, od najdawniejszych czasów po współczesność . W kontekście archeologii wojennej bada się różne rodzaje źródeł, w tym artefakty, krajobraz, a także teksty historyczne i relacje świadków.
- [Mamy to! Pierwszy odcinek Podcastu Archeologicznego już dostępny!](https://archeowiesci.pl/mamy-to-pierwszy-odcinek-podcastu-archeologicznego-juz-dostepny/) - Z wielką radością i nutą ekscytacji ogłaszamy premierę naszego Podcastu Archeologicznego – nowej inicjatywy redakcji Archeowieści
- [Królestwo Węża VI: Niebezpieczne związki – zagadkowe relacje dynastii Węża z Teotihuacán](https://archeowiesci.pl/krolestwo-weza-vi-niebezpieczne-zwiazki-zagadkowe-relacje-dynastii-weza-z-teotihuacan/) - Kolejna część o królestwie Węża. 1475 lat temu koronę władcy władców z dynastii Węża (Kaanul) przyjął K’ahk’ Ti’ Ch’ich’ Aj Saakil z Dzibanché. Był to zaiste Wąż nad Węże – kontynuator ekspansji jadowitej dynastii Kaanul na Nizinach Majów.
- [Znaczenie i użycie fajansu egipskiego oczami mieszkańców Tell el-Retaba](https://archeowiesci.pl/znaczenie-i-uzycie-fajansu-egipskiego-oczami-mieszkancow-tell-el-retaba/) - Fajans w starożytnym Egipcie był materiałem powszechnie wykorzystywanym do produkcji naprawdę różnorodnych przedmiotów. Dziś kojarzony jest głównie z małymi, niebiesko-zielonymi eksponatami, które znajdujemy na wystawach muzealnych
- [„Kamienne słońca” i ciemność nad Bornholmem, czyli tajemnice miniaturowej sztuki neolitycznej](https://archeowiesci.pl/kamienne-slonca-i-ciemnosc-nad-bornholmem-czyli-tajemnice-miniaturowej-sztuki-neolitycznej/) - Wyspa Bornholm około 2900 roku p.n.e. Społeczność rolników z epoki kamienia przeżywa kryzys. Słońce jakby słabnie, zbiory zaczynają zawodzić oczekiwania, a klimat staje się zdecydowanie chłodniejszy.
- [Jak ludzie wynaleźli miasta? Rozmowa z drem J. Karmowskim](https://archeowiesci.pl/jak-ludzie-wynalezli-miasta-rozmowa-z-drem-j-karmowskim/) - Rozmowa z drem Jackiem Karmowskim (Instytut Archeologii UJ) na temat jednego z najważniejszych osiągnięć ludzkości jakim są miasta. W rozmowie omawiane są najnowsze odkrycia naukowe związane z miastami i sposoby ich badania.
- [Tak było we Wrocławiu – podsumowanie konferencji CAA POLAND 2025 „Dokumentacja – integracja – rekonstrukcja”](https://archeowiesci.pl/tak-bylo-we-wroclawiu-podsumowanie-konferencji-caa-poland-2025-dokumentacja-integracja-rekonstrukcja/) - W dniach 6 - 7 czerwca we Wrocławiu odbyła się 8 edycja konferencji polskiego oddziału Computer Applications and Quantitative Methods in Archaeology CAA POLAND
- [Muzyka Słowian. Czego słuchali nasi przodkowie?](https://archeowiesci.pl/muzyka-slowian-czego-sluchali-nasi-przodkowie/) - Muzyka tradycyjna, czyli właściwie jaka? Teoria zakłada, że to rodzaj muzyki, która jest przekazywana z pokolenia na pokolenie przez różnorodne społeczności lub kultury.
- [Projekt Nowy Chorów: zwyczaje pogrzebowe związane z prostokątnymi kurhanami na wczesnośredniowiecznym Pomorzu](https://archeowiesci.pl/projekt-nowy-chorow-zwyczaje-pogrzebowe-zwiazane-z-prostokatnymi-kurhanami-na-wczesnosredniowiecznym-pomorzu/) - Celem badań w Nowym Chorowie jest rozpoznanie struktury cmentarzyska, udokumentowanie różnorodnych praktyk pogrzebowych
- [Pradziejowe ozdoby bursztynowe z Żuław Wiślanych z perspektywy surowcowej](https://archeowiesci.pl/pradziejowe-ozdoby-bursztynowe-z-zulaw-wislanych-z-perspektywy-surowcowej/) - Bursztyn od tysięcy lat fascynuje ludzi swoim pięknem i wyjątkowymi właściwościami. A że sezon wakacyjny już oficjalnie się rozpoczął i większość z nas spędzi go zapewne chociaż przez chwilę na polskim wybrzeżu Bałtyku, to w dzisiejszym artykule postanowiliśmy pochylić się nad rolą, jaką odgrywał on wśród społeczności zamieszkujących te obszary w późnym neolicie
- [Prehistoric Amber Ornaments from the Żuławy Wiślane, Northern Poland: A Raw Material Perspective](https://archeowiesci.pl/en/prehistoric-amber-ornaments-from-the-zulawy-wislane-northern-poland-a-raw-material-perspective/) - Because of its beauty and unique properties, amber has fascinated people for thousands of years. With the holiday season now officially underway and many of us likely to spend at least a moment on the marine coast
- [Mumie groby i uczeni. Tajemnice prekolumbijskiego Peru](https://archeowiesci.pl/mumie-groby-i-uczeni-tajemnice-prekolumbijskiego-peru/) - Rozmowa z Łukaszem Majchrzakiem, współzałożycielem niezależnej "Grupy Badawczej Los valles de Barranca", na temat najnowszych odkryć tego zespołu dokonanych w Peru
- [Jeśli zabraknie mitologii, zostanie pustka. Prof. Katarzyna Marciniak i Projekt PULSAR](https://archeowiesci.pl/jesli-zabraknie-mitologii-zostanie-pustka-projekt-pulsar-i-rozmowa-z-prof-katarzyna-marciniak/) - Do czego w życiu przydają się antyczne opowieści? Po co je przypominać? Jak ich uczyć? Opowiada prof. dr hab. Katarzyna Marciniak, filolożka klasyczna i italianistka z Artes Liberales na Uniwersytecie Warszawskim.
- [Olandia. Wyspa wiatru i słońca](https://archeowiesci.pl/olandia-wyspa-wiatru-i-slonca/) - Pod koniec maja 2025 roku odbyła się szesnasta edycja objazdów rowerowych po stanowiskach archeologicznych. W tym roku celem wyprawy złożonej z pracowników naukowych i studentów Wydział Archeologii była Olandia.
- [Archeologiczna Kaszëbë Runda](https://archeowiesci.pl/archeologiczna-kaszebe-runda/) - W pierwszy weekend czerwca 2023 roku grupa studentów, pracowników Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego i zaprzyjaźnionych entuzjastów przygód rowerowych podjęła próbę przejechania niezwykłej archeologicznej rundy przez Kaszuby.
- [Gotlandia. W krainie kopców, kościołów i kamieni](https://archeowiesci.pl/gotlandia-w-krainie-kopcow-kosciolow-i-kamieni/) - W tym roku grupa studentów oraz pracowników naukowych miała okazję odwiedzić pierwszą z tych wysp – Gotlandię, choć nie była ona jedynym celem wyprawy.
- [Rowerowa prospekcja śladami Bastarnów i nie tylko](https://archeowiesci.pl/rowerowa-prospekcja-sladami-bastarnow-i-nie-tylko/) - W dniach 9–13 czerwca 2022 roku zwarta grupa entuzjastów wiatru we włosach i wysiłku fizycznego pokonała dystans około 300 kilometrów spełniając coroczny objazd rowerowy. Tym razem cykliczne wyzwanie podjęli studenci dzienni i zaoczni oraz pracownicy Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego pod opieką prof. ucz. dr. hab. Adama Cieślińskiego i dr. Sławomira Wadyla. Trasa wiodła pięknymi drogami
- [Kreacje Władzy tym razem w Centrum Nauki Kopernik](https://archeowiesci.pl/kreacje-wladzy-tym-razem-w-centrum-nauki-kopernik/) - Już 26 czerwca doceniona na całym świecie wystawa "Kreacje Władzy. Obraz rodziny królewskiej i kleru w chrześcijańskiej Nubii" zawita w Centrum Nauki Kopernik
- [Naukowcy z UMCS udowadniają, że archeologia jest bliżej, niż nam się wydaje](https://archeowiesci.pl/naukowcy-z-umcs-udowadniaja-ze-archeologia-jest-blizej-niz-nam-sie-wydaje/) - Badając przeszłe społeczności, trochę badamy też siebie” mówi doktor Marcin Maciejewski, kierownik projektu “Od epoki kamienia po Wielką Wojnę - archeologia Lubelszczyzny”, realizowanego przez Instytut Archeologii UMCS w Lublinie
- [Wielka historia nierówności. Kto czyni(ł) nas biednymi?](https://archeowiesci.pl/wielka-historia-nierownosci-kto-czynil-nas-biednymi/) - Nigdy w historii ludzkości nie było tak wielu multimilionerów. A zatem żyjemy w czasach skrajnej nierówności. I nie, nie wynika to bynajmniej z tego, że przez większość historii ludzkości nikt nie prowadził dokładnego rejestru majątków możnowładców. Po prostu coraz większa grupa ekonomistów zwyczajnie zwraca uwagę na fakt, że przyszło nam żyć w czasach największej dysproporcji
- [Faras, czyli tym razem o sztuce… pamiętania](https://archeowiesci.pl/faras-czyli-tym-razem-o-sztuce-pamietania/) - W sercu dzisiejszego Sudanu tętniły niegdyś życiem chrześcijańskie królestwa Nubii. Jednym z ich najważniejszych ośrodków religijnych i kulturalnych była katedra w Faras – pomnik pamięci zbiorowej średniowiecznych Nubijczyków
- [To o czym klekoczą kości?](https://archeowiesci.pl/to-o-czym-klekocza-kosci/) - Czy zastanawialiście się kiedyś, co nasz szkielet może powiedzieć o nas po śmierci? Jeśli tak, książka „Tajemnice szkieletów. O czym klekoczą kości?” autorstwa profesora Wiesława Więckowskiego i doktor Marty Guzowskiej to pozycja, którą zdecydowanie warto poznać.
- [W obronie delty Dniepru. Grodzisko w Konsulivske i archeologia wojny](https://archeowiesci.pl/w-obronie-delty-dniepru-grodzisko-w-konsulivske-i-archeologia-wojny/) - Dawne wojny, fortyfikacje. Zapomniane bitwy, odlegli zwycięzcy i przegrani. Szczęk błyszczącego niegdyś oręża. To, co można ująć mianem archeologii wojny, jest bodaj jednym z najbardziej intrygujących tematów badawczych w archeologii. Archeolodzy z rzadka mają okazję badać tak unikatowe stanowiska jak pole bitwy w Tollense. Zdecydowanie częściej badacze mogą studiować statyczny aspekt dawnych strategii militarnych. Mowa
- [Europejskie Dni Archeologii 2025](https://archeowiesci.pl/europejskie-dni-archeologii-2025/) - W połowie czerwca polska archeologia znowu otwiera się na wszystkich. W dniach 13–15 czerwca 2025 roku odbędą się Europejskie Dni Archeologii
- [Boscy władcy prekolumbijskich Ameryk](https://archeowiesci.pl/boscy-wladcy-prekolumbijskich-ameryk/) - Czy prekolumbijscy królowie byli bogami? A może byli jedynie pośrednikami między światem ludzi a światem boskim – złożonym, nieoczywistym i zmiennym?
- [Czy polska archeologia ugruntowana jest w teorii? Leksykon terminów archeologicznych](https://archeowiesci.pl/czy-polska-archeologia-ugruntowana-jest-w-teorii-leksykon-terminow-archeologicznych/) - W dzisiejszym artykule przyjrzymy się ambitnej inicjatywie niedawno wydanego tomu o tytule "Leksykonu terminów archeologicznych" i zastanowimy się nad jej miejscem w kontekście realiów prowadzenia badań nad przeszłością na rodzimym gruncie.
- [Zagrożone dziedzictwo: degradacja stanowisk archeologicznych w Peru i sposoby ich ochrony](https://archeowiesci.pl/zagrozone-dziedzictwo-degradacja-stanowisk-archeologicznych-w-peru-i-sposoby-ich-ochrony/) - Celem inicjatywy było zaobserwowanie czynników zagrażających najlepiej rozpoznanym stanowiskom archeologicznym, ustalenie tego, jakie działania są podejmowane w celu ich ochrony
- [Drewno prawdę ci powie. Broń z jeziora Nidajno w świetle analiz antrakologicznych](https://archeowiesci.pl/drewno-prawde-ci-powie-bron-z-jeziora-nidajno-w-swietle-analiz-antrakologicznych/) - Na terenie dawnego jeziora Nidajno odkryto pierwsze w Polsce stanowisko archeologiczne, Czaszkowo, gdzie zarejestrowano dowody składania darów wotywnych w jeziorach.
- [The Girl at the Olive Press. A Vignette of Peasant Life in Roman Egypt](https://archeowiesci.pl/en/the-girl-at-the-olive-press-a-vignette-of-peasant-life-in-roman-egypt/) - In 12 AD. Tahaunes, the 12-year-old daughter of an Egyptian priest, was put to work producing oil. The Papyri of Theadelphi show the unknown world of women and child labour in Roman Egypt. Here is her story:
- [Dziewczynka przy prasie oliwnej. Opowieść o wiejskiej rodzinie w rzymskim Egipcie](https://archeowiesci.pl/dziewczynka-przy-prasie-oliwnej-opowiesc-o-wiejskiej-rodzinie-w-rzymskim-egipcie/) - W 12 roku n.e. Tahaunes, 12-letnia córka egipskiego kapłana, została oddana do pracy przy produkcji oliwy. Papirusy z Teadelfii pokazują nieznany świat pracy kobiet i dzieci w rzymskim Egipcie. Oto jej historia:
- [Wolontariat archeologiczny na stanowisku mezolitycznym w Srebrnikach](https://archeowiesci.pl/wolontariat-archeologiczny-na-stanowisku-mezolitycznym-w-srebrnikach/) - W dniach 14 lipca – 9 sierpnia 2025 r. prowadzone będą sondażowo-weryfikacyjne badania archeologiczne na stanowisku mezolitycznym nr 14 w miejscowości Srebrniki (gm. Kowalewo Pomorskie).
- [Kopać czy nie kopać? To nie jest pytanie. Rozmowa z profesorem Fabianem Welcem](https://archeowiesci.pl/kopac-czy-nie-kopac-to-nie-jest-pytanie-rozmowa-z-profesorem-fabianem-welcem/) - Czy klasyczną archeologię czeka śmierć? Jakie ukryte pod ziemią historie można odczytać bez wbicia choćby jednej łopaty? Wysłuchajmy rozmowy z profesorem Fabianem Welcem
- [Nowe odkrycia i wspólna debata – 2. Podlaska Konferencja Archeologiczna](https://archeowiesci.pl/nowe-odkrycia-i-wspolna-debata-2-podlaska-konferencja-archeologiczna/) - Dział Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku organizuje 2. edycję wydarzenia pod nazwą Podlaska Konferencja Archeologiczna, która odbędzie się w dniach 24–25 kwietnia 2025 r
- [Przedstawienia architektury amarneńskiej w grobowcach skalnych](https://archeowiesci.pl/przedstawienia-architektury-amarnenskiej-w-grobowcach-skalnych/) - Reliefy znajdujące się w grobowcach amarneńskich stanowią cenne źródło wiedzy o życiu w nowej stolicy Egiptu. Żadne znaleziska archeologiczne nie dostarczyły tak wielu informacji o skazanym na zapomnienie mieście Echnatona.
- [Indianie dotarli do Europy przed XII wiekiem: nowe wyniki badań genetycznych](https://archeowiesci.pl/indianie-dotarli-do-europy-przed-xii-wiekiem-nowe-wyniki-badan-genetycznych/) - Europejczycy dotarli do Ameryki Północnej przed Kolumbem. Do niedawna nie było żadnych dowodów na kontakty seksualne między Normanami a rdzennymi mieszkańcami Ameryki Północnej. DNA 2 szkieletów z Orkdal, Norwegia, wskazywały jednoznacznie na pochodzenie z Ameryki
- [Rdzenni Amerykanie w średniowiecznej Norwegii raz jeszcze](https://archeowiesci.pl/rdzenni-amerykanie-w-sredniowiecznej-norwegii-raz-jeszcze/) - Wpis o indiańskich haplogrupach na wczesnośredniowiecznym cmentarzysku w Norwegii był oczywiście primaaprilisowym żartem.
- [Archeologia na frontach pierwszej wojny światowej](https://archeowiesci.pl/archeologia-na-frontach-pierwszej-wojny-swiatowej/) - Nauka bez granic to seria rozmów poświęcona badaniom naukowym prowadzonym na Uniwersytecie Jagiellońskim. Prowadzącymi i gośćmi podkastu są pracownicy, wykładowcy i doktoranci tej uczelni, a także ich współpracownicy z innych jednostek badawczych. W tym odcinku gościem doktora Kamila Kopija jest doktor Marcin Czarnowicz z Zakładu Archeologii Egiptu i Bliskiego Wschodu, który w ostatnich latach zajął
- [TAJEMNICE ENEOLITU I WCZESNEJ EPOKI BRĄZU. Wykopaliska na wielokulturowym stanowisku w Książnicach](https://archeowiesci.pl/tajemnice-eneolitu-i-wczesnej-epoki-brazu-wykopaliska-na-wielokulturowym-stanowisku-w-ksiaznicach/) - Zapraszamy do odwiedzenia z nami Książnic w województwie świętokrzyskim, gdzie ekipa archeologów oraz badaczy innych specjalności od lat prowadzi wykopaliska na niesamowitym, wielokulturowym stanowisku archeologicznym.
- [Powrót mumii czyli wiele hałasu o nic](https://archeowiesci.pl/powrot-mumii-czyli-wiele-halasu-o-nic/) - Uważni czytelnicy tego bloga zapewne pamiętają wpisy o mumii z Muzeum Narodowego w Warszawie, która rzekomo zawierała płód
- [Krzemionki. Pradziejowe kopalnie krzemienia pasiastego](https://archeowiesci.pl/krzemionki-pradziejowe-kopalnie-krzemienia-pasiastego/) - Poznaj górników z epoki kamienia. Zgłąb korytarze, jakie wydrążyli pod ziemią tysiące lat temu. Spichlerz Błękitny Baranek zaprasza na wystawę „Krzemionki. Pradziejowe kopalnie krzemienia pasiastego”.
- [Powrót do Khrami Didi Gora, słynnej gruzińskiej osady neolitycznej](https://archeowiesci.pl/powrot-do-khrami-didi-gora-slynnej-gruzinskiej-osady-neolitycznej/) - Ostatnie wykopaliska w Khrami Didi Gora, jednym z największych stanowisk neolitycznych w Gruzji, miały miejsce w ubiegłym wieku. Po czterdziestu latach od ostatnich badań, młoda archeolog Mariam Eloshvili, rozpoczyna tutaj nowe prace
- [Rediscovering Khrami Didi Gora, Georgia’s Famous Neolithic Settlement](https://archeowiesci.pl/en/rediscovering-khrami-didi-gora-georgias-famous-neolithic-settlement/) - The last excavations at Khrami Didi Gora, one of the largest Neolithic sites in Georgia, took place last century. Forty years after the last excavations, a young archaeologist, Mariam Eloshvili, is starting new work here
- [Ofiara w ciąży? Zagadkowy pochówek kultury Manteño z wybrzeża Ekwadoru](https://archeowiesci.pl/ofiara-w-ciazy-zagadkowy-pochowek-kultury-manteno-z-wybrzeza-ekwadoru/) - Wyniki analizy pochówku kultury Manteño pokazały, że na szczątkach kobiety zarejestrowano ślady przemocy i manipulacji pośmiertnej. W momencie śmierci zmarła była ona w 7 lub 8 miesiącu ciąży. Czy ciężarna została złożona w ofierze?
- [Od poszukiwaczy skarbów po obywatelskich naukowców](https://archeowiesci.pl/od-poszukiwaczy-skarbow-po-obywatelskich-naukowcow/) - Poszukiwanie starożytności z użyciem wykrywaczy metali funkcjonuje w Danii jako hobby od końca lat 70-tych. Odkrycia dokonywane przez poszukiwaczy-amatorów wnoszą istotny wkład w poznanie historii Danii.
- [Czy Polacy mają w sobie celtycką krew?](https://archeowiesci.pl/czy-polacy-maja-w-sobie-celtycka-krew/) - Czy Polacy mają celtycką krew? Jakie ślady zostawili Celtowie na ziemiach polskich? Jakie tajemnice skrywają jeziora i bagna, w których odkryto celtyckie artefakty?
- [Przedkolumbijskie 'lalki' wskazują na rytualne powiązania w Ameryce Środkowej](https://archeowiesci.pl/przedkolumbijskie-lalki-wskazuja-na-rytualne-powiazania-w-ameryce-srodkowej/) - Na szczycie dużej piramidalnej struktury w preklasycznym San Isidro w Salwadorze odkryto 5 ceramicznych figurek. Ich ruchome głowy i sposób ustawienia sugerują, że były one rodzajem lalek wykorzystywanych w scenach rytualnych.
- [Pre-Columbian ‘Puppets’ indicate ritual connections across Central America](https://archeowiesci.pl/en/pre-columbian-puppets-indicate-ritual-connections-across-central-america/) - Five ceramic figurines have been discovered atop a large pyramidal structure in preclassic San Isidro, El Salvador. Their moving heads and the way they were positioned suggest that they were a type of puppet used in ritual scenes.
- [Jak stront zdradził sekrety mobilności starożytnych Irańczyków?](https://archeowiesci.pl/jak-stront-zdradzil-sekrety-mobilnosci-starozytnych-iranczykow/) - Czy Partowie i Sasanidzi zamieszkujący przed wiekami obszary Wyżyny Irańskiej byli faktycznie wędrownymi pasterzami, czy może jednak przywiązanymi do swojej ziemi rolnikami?
- [Ogień i rytuał. Znaczenie przepalonych kości w obrzędzie pogrzebowym z Tierra Caliente Michoacán](https://archeowiesci.pl/ogien-i-rytual-znaczenie-przepalonych-kosci-w-obrzedzie-pogrzebowym-z-tierra-caliente-michoacan/) - Rytuał był i jest kluczowym elementem życia człowieka. W przeszłości odgrywał on bardzo istotną rolę w aspekcie religijnym. Natomiast obecnie, każdy z nas w życiu codziennym praktykuje swoje domowe rytuały. Temat ten w archeologii obarczony jest swoistym piętnem nieuchwytności i spekulatywności. W dzisiejszym artykule Adam Budziszewski z naszej redakcji opowiada o próbach odtworzenia takich zachowań
- [Pasy cnoty: zazdrość w żelaznej oprawie czy sprośny żart](https://archeowiesci.pl/pasy-cnoty-zazdrosc-w-zelaznej-oprawie-czy-sprosny-zart/) - Żadne bodaj z fałszerstw historycznych nie zakorzeniło się tak głęboko w zbiorowej wyobraźni i kulturze popularnej jak pasy cnoty – rzekome narzędzia kontroli, stworzone przez zazdrosnych mężów.
- [Unpublished documents from Pathyris - the demotic Gebelein temple archive](https://archeowiesci.pl/en/unpublished-documents-from-pathyris-the-demotic-gebelein-temple-archive/) - Pathyris still holds many secrets, and uncovering them requires researching unpublished documents. Among these, one particularly significant yet largely understudied archive stands out—the temple archive
- [[WYKŁAD] Niepublikowane dokumenty z Pathyris – demotyczne archiwum świątynne z Gebelein](https://archeowiesci.pl/wyklad-niepublikowane-dokumenty-z-pathyris-demotyczne-archiwum-swiatynne-z-gebelein/) - Pathyris wciąż skrywa wiele tajemnic, a ich odkrycie wymaga analizy niepublikowanych dokumentów. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje archiwum świątynne, które wciąż pozostaje słabo zbadane.
- [Tylko koni żal. O bałtyjskich pochówkach końskich i ich pochodzeniu](https://archeowiesci.pl/tylko-koni-zal-o-baltyjskich-pochowkach-konskich-i-ich-pochodzeniu/) - Pochówki końskie znane z licznych cmentarzysk ciałopalnych w rejonie bałtyjskim. Są niezwykle charakterystyczną cechą lokalnych kultur archeologicznych. Szczątki koni były najczęściej lokowane w pobliżu grobów ciałopalnych na płaskich cmentarzyskach.
- [Wracamy do archeologicznego raju. Rozmowa z drem Piotrem Jaworskim o Ptolemais](https://archeowiesci.pl/wracamy-do-archeologicznego-raju-rozmowa-z-drem-piotrem-jaworskim-o-ptolemais/) - Polscy naukowcy wznawiają badania antycznego Ptolemais w Libii – zainicjowane 24 lata temu i przerwane w 2010 r.
- [Duńsko-polski projekt badawczy odkryje wspólną historię wikingów z Jomsborgu](https://archeowiesci.pl/dunsko-polski-projekt-badawczy-odkryje-wspolna-historie-wikingow-z-jomsborgu/) - Fundacji Salling, związana z siecią sklepów Netto, oraz Uniwersytet w Aarhus wspierają duńsko-polską współpracę archeologiczną na terenie dzisiejszej wyspy Wolin, czyli w miejscu legendarnego Jomsborgu.
- [Jak narodził się pi(e)niądz?](https://archeowiesci.pl/jak-narodzil-sie-pieniadz/) - Pieniądz towarzyszy nam na każdym kroku. Ale jak właściwie doszło do tego, że ludzie zaczęli ich używać? Ostatnie badania rzucają nowe światło na kwestię narodzin pieniądza.
- [„Gladiator II” oczami badacza starożytności](https://archeowiesci.pl/gladiator-ii-oczami-badacza-starozytnosci/) - W dniu 15 listopada 2024 roku do kin trafiła produkcja Gladiator II, która w środowisku krytyków kina zdobywa umiarkowane recenzje.
- [Kamienne zabytki archeologiczne i sztuka ich dokumentacji](https://archeowiesci.pl/kamienne-zabytki-archeologiczne-i-sztuka-ich-dokumentacji/) - Inicjatywa „Methodica” to odpowiedź na potrzebę zaprezentowania rozszerzonej metodyki dokumentacji źródeł archeologicznych, odpowiadającą standardom współczesnych możliwości technologicznych.
- [Ofiary z ludzi i rodzina wśród elit kultury Moche. Tajemnice Cao Viejo.](https://archeowiesci.pl/ofiary-z-ludzi-i-rodzina-wsrod-elit-kultury-moche-tajemnice-cao-viejo/) - Pochówek Señory de Cao budził emocje archeologów od momentu jej odkrycia w 2006 roku. Najnowsze badania genetyczne sprawiły jednak, że równie interesujące okazały się być pochówki jej towarzyszące, w tym ofiary z ludzi.
- [Adam i Ewa – anatomia pokusy. Co tak naprawdę wydarzyło się w raju?](https://archeowiesci.pl/adam-i-ewa-anatomia-pokusy-co-tak-naprawde-wydarzylo-sie-w-raju/) - Biblijna opowieść z Księgi Rodzaju obfituje w metafory. Czy zabytki archeologiczne dostarczają informacji o tym, co mogło wydarzyć się w rzeczywistości? Co naprawdę mówi hebrajski tekst Biblii i dlaczego ten przekaz różni się od popularnej interpretacji „pierwszego grzechu” ludzkości?
- [Skąd się wzięły koty: wykorzystanie badań DNA w archeozoologii](https://archeowiesci.pl/skad-sie-wziely-koty-wykorzystanie-badan-dna-w-archeozoologii/) - Dzięki badaniom mitochondrialnego DNA ustalono, że koty domowe wywodzą się z populacji kota nubijskiego, która jest bardzo rozpowszechniona terytorialnie.
- [Skarb, brąz i sznury. Analiza znaleziska skarbu brązowego z Susza](https://archeowiesci.pl/skarb-braz-i-sznury-analiza-znaleziska-skarbu-brazowego-z-susza/) - Znalezisko z Szusza dostarcza także cennych informacji o produkcji organicznych elementów ozdób z późnej epoki brązu, ale także o kontaktach między Skandynawią a ziemiami Pojezierza Iławskiego.
- [Wielka plama śmieci to nasze dziedzictwo. Rozmowa z dr Moniką Stobiecką](https://archeowiesci.pl/wielka-plama-smieci-to-nasze-dziedzictwo-rozmowa-z-dr-monika-stobiecka/) - W jaki sposób dziedzictwo wykracza poza materialność? Jak radzić sobie z dziedzictwem trudnym lub wręcz negatywnym? Rozmowa z dr. Moniką Stobiecką
- [Biskupin – poprzez pradzieje w kierunku tożsamości](https://archeowiesci.pl/biskupin-poprzez-pradzieje-w-kierunku-tozsamosci/) - W dniu 20 stycznia 2025 roku o godzinie 15:00 Wydział Archeologii UW zamieni się w prawdziwe kino. Przeniesiemy się do roku 1933, kiedy to w niewielkiej miejscowości Biskupin dokonano odkrycia
- [Graffiti kiedyś i dziś. Co pisano na ścianach Dolnej Nubii?](https://archeowiesci.pl/graffiti-kiedys-i-dzis-co-pisano-na-scianach-dolnej-nubii/) - W drugiej połowie kwietnia 2024 roku grupa studentów wzięła udział w objeździe naukowym po Egipcie. Daje to okazję do dużo szerszego zrozumienia dawnych kultur. Bardzo ciekawym fenomenem w Egipice i Nubi jest zjawisko graffiti.
- [Decorated Wari gourd vessels from Castillo de Huarmey](https://archeowiesci.pl/en/decorated-wari-gourd-vessels-from-castillo-de-huarmey/) - When we discover pre-Hispanic ruins, we often come across fragments of gourds, which might have been used as vessels or containers (Spanish: mates). Some are undecorated, others – much less common – bear rich shell inlay and pyrography (Spanish: mates pirograbados). Such exceptional items were unearthed at Castillo de Huarmey, a royal Wari necropolis. The technology of their production and their decoration deliver a lot of information about the iconography of power in the first empire of the pre-Colombian Andes.
- [Genealogia rodów pradziejowych zapisana na kamiennych płytkach](https://archeowiesci.pl/genealogia-rodow-pradziejowych-zapisana-na-kamiennych-plytkach/) - Odpowiedzi na pytanie o funkcję zagadkowych zabytków ujawnili niedawno badacze z University of Iowa, którzy prezentują bardzo interesującą interpetrację rodową zapisaną na kamiennych płytkach.
- [Granty OPUS NCN dla archeologów i historyków](https://archeowiesci.pl/granty-opus-ncn-dla-archeologow-i-historykow-z-uniwersytetu-warszawskiego/) - W dniu 15 listopada Narodowe Centrum Nauki (NCN) ogłosiło kolejne – piąte – listy rankingowe wniosków zakwalifikowanych do finansowania w ramach konkursu OPUS 26
- [Archeologia w ruchu taśmy filmowej: Badania archeologiczne w Ciepłem](https://archeowiesci.pl/archeologia-w-ruchu-tasmy-filmowej-badania-archeologiczne-w-cieplem/) - Wczesnośredniowieczny kompleks w Ciepłem należy do najważniejszych ośrodków na Pomorzu Wschodnim.
- [4. Poznań Young Researchers’ Archaeology Conference (PYRAC)](https://archeowiesci.pl/4-poznan-young-researchers-archaeology-conference-pyrac/) - 6-8 marca 2025 roku, po raz czwarty na Wydziale Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu odbędzie się Poznań Young Researchers’ Archaeology Conference (PYRAC). W poprzednich edycjach konferencja zgromadziła liczne grono młodych badaczy z całego świata, stając się znakomitą platformą do wymiany idei, prezentacji wyników badań i nawiązywania kontaktów naukowych.
- [Chełm, pasożyty, dieta i higiena, czyli przez żołądek w przeszłość](https://archeowiesci.pl/chelm-pasozyty-dieta-i-higiena-czyli-przez-zoladek-w-przeszlosc/) - Celem mojego projektu jest zbadanie diety i higieny ludzi żyjących w Nowożytnej Polsce i pochowanych na cmentarzu przy ulicy Lubelskiej 72a w mieście Chełm.
- [Neandertalskie dziecko z zespołem Downa? Opieka sprzed tysięcy lat](https://archeowiesci.pl/neandertalskie-dziecko-z-zespolem-downa/) - Na podstawie mikrotomografii fragmentu czaszki sześcioletniego dziecka z jaskini Cova Negra w Hiszpanii, naukowcy stwierdzili obecność cech, które współcześnie często są diagnostyczne dla zespołu Downa.
- [Granty ERC dla archeologów i historyków z Uniwersytetu Warszawskiego!](https://archeowiesci.pl/granty-erc-dla-archeologow-i-historykow-z-uniwersytetu-warszawskiego/) - W dniu 3 grudnia Europejska Rada ds. Badań Naukowych (European Research Council, ERC). Laureatami zostali prof. Małgorzata Kot z Wydziału Archeologii UW oraz prof. Adam Izdebski z Wydziału Artes Libreales.
- [Kuwaiti-Polish Team Discovers Figurine,  Local Pottery, and Environmental Clues](https://archeowiesci.pl/en/kuwaiti-polish-team-discovers-figurine-local-pottery-and-environmental-clues/) - The Kuwaiti-Polish Archaeological Mission (KPAM) finished this year’s season of work at Bahra 1, a prehistoric site in the Al-Subiyah desert of Northern Kuwait. Dating back to the mid-6th millennium BCE, Bahra 1 is among the oldest and largest known settlements in the Arabian Peninsula.
- [Nowe badania w Kuwejcie:  figurka sprzed 7 tys. lat i lokalna  produkcja ceramiki](https://archeowiesci.pl/nowe-badania-w-kuwejcie-figurka-sprzed-7-tys-lat-i-lokalna-produkcja-ceramiki/) - Kuwejcko-Polska Misja Archeologiczna zakończyła właśnie tegoroczny sezon badań na stanowisku Bahra 1 na pustyni Al-Subiyah w północnym Kuwejcie. Datowane na połowę VI tysiąclecia p.n.e. stanowisko jest jedną z najstarszych i największych znanych osad na Półwyspie Arabskim.
- [Nie żyje gigant światowej archeologii. Prof. Lord Colin Renfrew zmarł w wieku 87 lat](https://archeowiesci.pl/nie-zyje-gigant-swiatowej-archeologii-prof-lord-colin-renfrew-zmarl-w-wieku-87-lat/) - W wieku 87 lat zmarł prof. Lord Colin Renfrew (1937-2024), pionier archeologii kognitywnej, badacz prehistorycznych cywilizacji.
- [Thousand years after Castillo: Chinese immigrants in Huarmey](https://archeowiesci.pl/en/thousand-years-after-castillo-chinese-immigrants-in-huarmey/) - One of the most unexpected and surprising discoveries at Castillo de Huarmey site were the burials dated to the very beginning of the 20th century.
- [Wojowie i łucznicy z Tollense. Co groty strzał mówią nam o pochodzeniu ludzi?](https://archeowiesci.pl/wojowie-i-lucznicy-z-tollense-co-groty-strzal-mowia-nam-o-pochodzeniu-ludzi/) - Bitwa nad rzeką Tollense była największą znaną potyczką z europejskiej epoki brązu. Szczątki kilku tysięcy wojowników odkryto w rejonie Meklemburgii. Wciąż bardzo mało wiemy o tym, kim byli i skąd pochodzili uczestnicy tego pełnoskalowego starcia.
- [Archeowieści – kompleksowo o ludzkich dziejach](https://archeowiesci.pl/archeowiesci-kompleksowo-o-ludzkich-dziejach/) - Archeologiczne newsy, oryginalne teksty popularnonaukowe, udostępniane w wolnym dostępie pakiety edukacyjno-informacyjne, promocja lokalnych wydarzeń archeologicznych, a także dokonań polskich badaczy po angielsku. Reaktywowany w 2021 r. portal Archeowieści.pl jest finalistą konkursu Popularyzator Nauki – w kategorii Zespół.
- [“Fire walk with me”. Cremation burial practices in Tierra Caliente, Michoacán](https://archeowiesci.pl/en/fire-walk-with-me-cremation-burial-practices-in-tierra-caliente-michoacan/) - A doctoral student at the University of Warsaw and editor of Archeowieści will tell the story of a particular area of western Mexico where, more than six centuries ago, cremation was the main funeral rite for at least a part of the Indigenous community.
- [A thousand years before the Castillo: deviant burials from Huarmey](https://archeowiesci.pl/en/a-thousand-years-before-the-castillo-deviant-burials-from-huarmey/) - Although the archaeological site of the Castillo de Huarmey is mainly known for discoveries connected with the presence of the Wari culture in this region, both earlier and more recent features can be found within its area.
- [Nowe szaty cesarza. Badania nad farbiarstwem w Państwie Środka](https://archeowiesci.pl/nowe-szaty-cesarza-badania-nad-farbiarstwem-w-panstwie-srodka/) - W dzisiejszym tekście opowiemy o najnowszych badaniach naukowców z Chin nad farbiarstwem z okresu dynastii Ming i Qing.
- [Llamas in the jungle? Or what do we know about the camelid presence on the eastern slopes of the Andes](https://archeowiesci.pl/en/llamas-in-the-jungle-or-what-do-we-know-about-the-camelid-presence-on-the-eastern-slopes-of-the-andes/) - Llamas (Lama glama) and alpacas (Vicugna pacos) are the only large, domesticated, and endemic mammals in the Peruvian Andes. They had immense significance for all pre-Columbian Andean cultures by providing essential resources such as meat, wool for textile production, bones for tool and ornament manufacturing, and dung used as fuel and fertilizer. Llamas and alpacas
- [Archeologia polskich walk o niepodległość](https://archeowiesci.pl/archeologia-polskich-walk-o-niepodleglosc/) - Dzisiejsze święto to okazja do zwrócenia uwagi na nieco mniej znaną stronę archeologii i archeologów, którzy także angażują się w badania walk niepodległość.
- [Co kryją jaskinie Tien Szan, czyli kiedy archeolog potrzebuje pomocy speleologa?](https://archeowiesci.pl/co-kryja-jaskinie-tien-szan-czyli-kiedy-archeolog-potrzebuje-pomocy-speleologa/) - Zapraszamy 14 listopada 2024 roku, o godzinie 19, na wykład on-line prof. Małgorzaty Kot, która będzie opowiadała o badaniach jaskiń w rejonie Tien Szan.
- [Baobaby pamięci giną na naszych oczach. Jak zmiany klimatyczne niszczą dziedzictwo kulturowe](https://archeowiesci.pl/baobaby-jak-zmianyklimatyczne-niszcza-dziedzictwo-kulturowe/) - W kontekście dyskusji o skutkach antropopresji rzadko mówi się o tym, jaki wpływ na dziedzictwo kulturowe mają zmiany klimatyczne.
- [Stonehenge pod ostrzałem: tajemnice prehistorycznego kompleksu](https://archeowiesci.pl/stonehenge-pod-ostrzalem-tajemnice-prehistorycznego-kompleksu/) - Stonehenge, prehistoryczny kompleks w południowo-zachodniej Anglii, wciąż budzi kontrowersje. Niestety, nie tylko z powodu swojego dawnego przeznaczenia.
- [Promocja tomu "Aestiorum Hereditas IV Ostbalticum. Lingua archaeologica"](https://archeowiesci.pl/promocja-tomu-aestiorum-hereditas-iv-ostbalticum-lingua-archaeologica/) - W dniu 16 października 2024 roku odbyła się promocja ostatniego tomu wydawniczego będącego owocem wieloletniej pracy w ramach projektu „Ostbalticum”.
- [Dzielnica. Mała wieś o bogatej przeszłości](https://archeowiesci.pl/dzielnica-mala-wies-o-bogatej-przeszlosci/) - Film dr. Mirosława Furmanka poświęcony jego wieloletnim, interdyscyplinarnym badaniom w miejscowości Dzielnica — niewielkiej wiosce w górnym dorzeczu Odry.
- [Premiera książki "Tam, gdzie mieszka wiatr. Archeologiczne zagadki Bliskiego Wschodu"](https://archeowiesci.pl/premiera-ksiazki-tam-gdzie-mieszka-wiatr-archeologiczne-zagadki-bliskiego-wschodu/) - Pierwszym tomem nowej serii ARCHEO jest książka dra Piotra Kołodziejczyka "Tam, gdzie mieszka wiatr. Archeologiczne zagadki Bliskiego Wschodu".
- [Cmentarz pierwszych Egipcjan. Rozmowa z dr Joanną Dębowską-Ludwin](https://archeowiesci.pl/cmentarz-pierwszych-egipcjan-rozmowa-z-dr-joanna-debowska-ludwin/) - Rozmowa z dr Joanną Dębowską-Ludwin z Instytutu Archeologii UJ o jej nowej książce, która opisuje znaleziska na wczesno-egipskim cmentarzysku w Tell el-Farcha (Delta Nilu).
- [Kokaina, marihuana, opium i inne używki w XVII-wiecznym Mediolanie](https://archeowiesci.pl/kokaina-marihuana-opium-i-inne-uzywki-w-xvii-wiecznym-mediolanie/) - Opiaty, kokaina i marihuana. Według danych Statista z 2021 to właśnie te trzy substancje są najbardziej popularnymi środkami psychoaktywnymi na świecie.
- ["Darmowy listopad" w Zamku Królewskim w Warszawie](https://archeowiesci.pl/darmowy-listopad-w-zamku-krolewskim-w-warszawie-2/) - Jak co roku, zgodnie z tradycją sięgającą 2012 roku, od 2 do 30 listopada po raz kolejny włączamy się w akcję „Darmowy Listopad w Rezydencjach Królewskich”
- [Kolaps cywilizacji? To zawsze nieprosta historia. Rozmowa z prof. Adamem Izdebskim](https://archeowiesci.pl/kolaps-cywilizacji-to-zawsze-nieprosta-historia-rozmowa-z-prof-adamem-izdebskim/) - Czy gwałtowna zmiana klimatu zawsze wywołuje kryzys cywilizacji? Czy optymalizacja chroni ją przez upadkiem? Czy istnieją jakieś uniwersalne prawa kolapsów? Rozmowa z prof. dr. hab. Adamem Izdebskim
- [A jednak nie ofiary. Kartagińskie dzieci i funeralne perypetie z ogniem w tle](https://archeowiesci.pl/a-jednak-nie-ofiary-kartaginskie-dzieci-i-funeralne-perypetie-z-ogniem-w-tle/) - Propaganda i demonizacja wroga nie jest jedynie cechą nowożytnych konfliktów. Według rzymskich kronikarzy Kartagińczycy mieli składać bogom swoje dzieci jako ofiary.
- [Creations of Power: Depicting the Royal Family and Clergy in Medieval Nubia in Louvre!](https://archeowiesci.pl/en/creations-of-power-depicting-the-royal-family-and-clergy-in-medieval-nubia-in-louvre/) - On October 17, the Louvre Museum will host the premiere presentation of the interdisciplinary scientific project “Creations of Power: Depicting the Royal Family and Clergy in Medieval Nubia”
- [Kreacje władzy. Obraz rodziny królewskiej i kleru w chrześcijańskiej Nubii w Luwrze!](https://archeowiesci.pl/kreacje-wladzy-obraz-rodziny-krolewskiej-i-kleru-w-chrzescijanskiej-nubii-w-luwrze/) - W dniu 17 października w Luwrze odbędzie się premierowy pokaz interdyscyplinarnego projektu naukowego "Kreacje władzy. Obraz rodziny królewskiej i kleru w chrześcijańskiej Nubii"
- [Antropogeneza: skąd pochodzimy?](https://archeowiesci.pl/antropogeneza-skad-pochodzimy/) - Antropogeneza, czyli wiedza o pochodzeniu człowieka została zrewolucjonizowana gdy Karol Darwin opublikował swoje prace poświęcone ewolucji gatunków.
- [Archeologia podwodna. Jakie artefakty z przeszłości skrywają się w polskich rzekach i jeziorach?](https://archeowiesci.pl/archeologia-podwodna-jakie-artefakty-z-przeszlosci-skrywaja-sie-w-polskich-rzekach-i-jeziorach/) - Archeologów z reguły kojarzymy z łopatą, szpachelką i miotełką. Tymczasem badacze przeszłości zapuszczają się też z akwalungiem pod wodę. Tym charakteryzuje się archeologia podwodna.
- [Początki astronomii i kalendarza Mezoameryki: nowe dowody w architekturze z terenów Majów i Olmeków](https://archeowiesci.pl/poczatki-astronomii-i-kalendarza-mezoameryki-nowe-dowody-w-architekturze-z-terenow-majow-i-olmekow/) - Na początku 2022 r. opisaliśmy badania słoweńskiego archeostronoma Ivana Šprajca, który mierząc orientacje ponad 70 grup E na centralnych Nizinach Majów dowiódł, że były one architektonicznymi narzędziami do strojenia 260-dniowego kalendarza oraz jego przełożenie na cykle i rytuały agrarne [artykuł: Grupy E nie służyły obserwacjom równonocy]. Ponieważ trwają dyskusje na temat tego, jak daleko wstecz
- [Skarby epigrafiki:  Waza Komkom](https://archeowiesci.pl/skarby-epigrafiki-waza-komkom/) - Odnaleziona na stanowisku archeologicznym Baking Pot – Waza Komkom to jeden z najwspanialszych zabytków sztuki oraz epigrafiki Majów.
- [Germanie, Słowianie… Jakie ludy mieszkały w Polsce w I tysiącleciu?](https://archeowiesci.pl/germanie-slowianie-jakie-ludy-mieszkaly-w-polsce-w-i-tysiacleciu/) - Co działo się w obecnej Polsce w I tysiącleciu, ale jeszcze przed nastaniem państwa Mieszka I? Jakie ludy mieszkały tam przed Słowianami?
- [Niedziela z Archeologią w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku](https://archeowiesci.pl/niedziela-z-archeologia-w-muzeum-archeologicznym-w-gdansku/) - Interesujesz się archeologią? Chcesz poznać tajniki pracy archeologa? Ciekawią cię najnowsze odkrycia z Gdańska i Pomorza? Zapraszamy na Niedzielę z Archeologią – 22 września 2024 roku w Spichlerzu Błękitny Baranek.
- [Węże z Orinoko: Znacznie prekolumbijskiej sztuki naskalnej z Kolumbii](https://archeowiesci.pl/weze-z-orinoko-znacznie-prekolumbijskiej-sztuki-naskalnej-z-kolumbii/) - W dzisiejszym tekście zaprezentujemy Państwu najnowsze odkrycia sztuki naskalnej ze środkowego i górnego biegu rzeki Orinoko w Kolumbii.
- [Ptolemejskie Pathyris: prowincjonalne miasto w Egipcie](https://archeowiesci.pl/projekt-ptolemejskie-pathyris-interdyscyplinarne-badania-nad-ukladem-urbanistycznym-i-architektura-mieszkalna-miasta/) - Archeologia starożytnego Egiptu od swojego początku była skoncentrowana na grobowcach, świątyniach i zabytkach pozostawionych przez elity. W ramach Projektu Ptolemejskie Pathyris chcemy to zmienić, pokazując, jak wiele możemy dowiedzieć się o zwykłych ludziach
- [Ptolemaic Pathyris: Research on an Ancient Egyptian Town](https://archeowiesci.pl/en/ptolemaic-pathyris-research-on-an-ancient-egyptian-town/) - Ptolemaic Pathyris is known for its rich collection of papyri and ostraca, which survive in excellent condition, buried in the ruins of the city.
- [Początki polskiego chrześcijaństwa wykład profesora Przemysław Urbańczyk](https://archeowiesci.pl/poczatki-polskiego-chrzescijanstwa-wyklad-profesora-przemyslaw-urbanczyk/) - Zachęcamy do wysłuchania wykładu profesora Przemysława Urbańczyka o początkach polskiego chrześcijaństwa wygłoszonego w ramach Kawiarni Naukowej 1a w Wawerskim Centrum Kultury. Chrześcijaństwo pojawiło się na ziemiach polskich jeszcze przed chrztem Mieszka, a wydarzenie to mogło wcale nie mieć takiego charakteru, jak się powszechnie uważa. Profesor Urbańczyk przypomniał, że badania archeologiczne potwierdziły istnienie zbudowanej w X
- [Śmierdzący i toksyczny problem: Zbiory muzealne a ich zawartość](https://archeowiesci.pl/smierdzacy-i-toksyczny-problem-zbiory-muzealne-a-ich-zawartosc/) - Badacze z Uniwersytetu w Idaho w wyniku trwającego 15 lat projektu poddali analizie składu chemicznego zbiory z kilku amerykańskich jednostek muzealnych.
- [Longobardowie koło Turynu: historia pięciu pokoleń](https://archeowiesci.pl/longobardowie-kolo-turynu-historia-pieciu-pokolen/) - Po upadku Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego część Półwyspu Apenińskiego była miejscem, w którym władza należała do barbarzyńskich wodzów. W roku 568 do północnej Italii wkroczyli Longobardowie.
- [Tuż obok biło serce miasta. Historia kościoła św. Wojciecha](https://archeowiesci.pl/tuz-obok-bilo-serce-miasta-historia-kosciola-sw-wojciecha/) - Muzeum Archeologiczne w Krakowie serdecznie zaprasza na otwarcie nowej wystawy w podziemiach zabytkowego kościoła św. Wojciecha, położonego na Rynku Głównym w Krakowie.
- [Warsztat neandertalczyka. Co nam mówią narzędzia sprzed tysięcy lat?](https://archeowiesci.pl/warsztat-neandertalczyka-co-nam-mowia-narzedzia-sprzed-tysiecy-lat/) - Wbrew obiegowej opinii na temat neandertalczyka, ludzie ci prezentowali wysoki poziom rozwoju umysłowego i stworzyli bogatą kulturę materialną.
- [Czy androidy śnią o cyfrowych kurhanach? Uczenie maszynowe w archeologii](https://archeowiesci.pl/czy-androidy-snia-o-cyfrowych-kurhanach-uczenie-maszynowe-w-archeologii/) - Uczenie maszynowe w archeologii staje się coraz bardziej popularne, oferując nowe możliwości analizy dużych zbiorów danych i odkrywania ukrytych wzorców.
- [Bizancjum: odtrącona ostoja chrześcijaństwa. Dr Andrzej Kompa w Radiu Naukowym](https://archeowiesci.pl/bizancjum-odtracona-ostoja-chrzescijanstwa-dr-andrzej-kopa-w-radiu-naukowym/) - Niechęć do Bizancjum w Polsce ma jeszcze jeden specyficzny powód. W elicie intelektualnej i literackiej nakładały się jeszcze na to takie założenia, że Bizancjum to jest Rosja
- [Otwarcie wystawy „Elity rzemieślnicze Wari z Castillo de Huarmey” w Limie](https://archeowiesci.pl/otwarcie-wystawy-elity-rzemieslnicze-wari-z-castillo-de-huarmey-w-limie/) - Miło jest nam podzielić się informacją o otwarciu drugiej w historii polskiej archeologii wystawy muzealnej w Peru, poświęconej pracom w Castillo de Huarmey,
- [W Warszawie odbyło się spotkanie młodych badaczy Egiptu i Nubii "Sympozjum Młodych Egiptologów"](https://archeowiesci.pl/w-warszawie-odbylo-sie-spotkanie-mlodych-badaczy-egiptu-i-nubii-sympozjum-mlodych-egiptologow/) - W dniach 07 i 08 czerwca 2024 r. odbyła się studencko-doktorancka konferencja Sympozjum Młodych Egiptologów zorganizowana przez Studenckie Koło Naukowe Starożytnego Egiptu KEMET.
- [Szorstki los „pupila”. Kot i jego dola w czasach średniowiecza](https://archeowiesci.pl/szorstki-los-pupila-kot-i-jego-dola-w-czasach-sredniowiecza/) - Kot może nie jest najlepszym przyjacielem człowieka, ale jego urok i niezależność plasują go w ścisłej czołówce pupili.
- [Klimat, człowiek, wielbłąd i Azja Centralna](https://archeowiesci.pl/klimat-czlowiek-wielblad-i-azja-centralna/) - Na łamach czasopisma The Holocene polscy badawcze podzielili się wynikami badań na temat wpływu zmian klimatu na praktyki hodowli wielbłądów w okresie neolitu w Azji Centralnej.
- [Superwulkan Toba. Czy 74 tys. lat temu ludzkość prawie wyginęła?](https://archeowiesci.pl/superwulkan-toba-czy-74-tys-lat-temu-ludzkosc-prawie-wyginela/) - 74 tys. lat temu wielu ludzi miało dobre powody by sądzić, że kończy się świat. Doszło do katastrofy, jakiej nigdy wcześniej – i nigdy później – żaden człowiek nie miał szans doświadczyć.
- [Profesor Artur Błażejewski o elitach barbarzyńskich. Rzym poza granicami cesarstwa](https://archeowiesci.pl/profesor-artur-blazejewski-o-elitach-barbarzynskich-rzym-poza-granicami-cesarstwa/) - Profesor Artur Błażejewski o badaniach Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego nad okresem lateńskim i rzymskim, o barbarzyńcach, ich władcach, grobach książęcych, relacjach Germanów z Rzymianami.
- [Lek, trucizna, narkotyk czy przypadek? Funkcja lulka czarnego w rzymskich Niderlandach](https://archeowiesci.pl/lek-trucizna-narkotyk-czy-przypadek-funkcja-lulka-czarnego-w-rzymskich-niderlandach/) - Badacze z Niemiec i Niderlandów w artykule opublikowanym niedawno w czasopiśmie Antiquity rozważają, czy odkryty przez nich przedmiot, zawierający ziarna lulka czarnego świadczy o wykorzystaniu tej rośliny jako leku, trucizny, narkotyku,
- [Z Salwadoru nad Wisłę, czyli rekonstrukcja mezoamerykańskiej gry](https://archeowiesci.pl/z-salwadoru-nad-wisle-czyli-rekonstrukcja-mezoamerykanskiej-gry/) - W dniu 12 maja 2024 roku odbyła się rekonstrukcja rytualnego meczu w piłkę tradycyjnego dla społeczności Mezoameryki w ramach Sportowych Juwenaliów Uniwersytetu Warszawskiego.
- [Grimfrost Podcast: popularyzacja wiedzy o Wikingach najwyższych lotów](https://archeowiesci.pl/grimfrost-podcast-popularyzacja-wiedzy-o-wikingach-najwyzszych-lotow/) - Misja Grimfrost to także promocja dziedzictwa i popularyzacja merytorycznej wiedzy o okresie wikińskim. W ramach swojej działalności w kwietniu tego roku opublikowali pierwszy odcinek podcastu "Grimfrost Podcast".
- [Dlaczego wikingowie organizowali swoje wyprawy? Powód mąci w głowie](https://archeowiesci.pl/dlaczego-wikingowie-organizowali-swoje-wyprawy-powod-maci-w-glowie/) - Rezultaty analiz próbek pozyskanych z terytorium Skandynawii, ale również takich pochodzących od zmarłych pochowanych w innych częściach wikińskiego świata, dowiodły, że czasy, w których dominowali wikingowie wyglądały zupełnie inaczej niż do tej pory sądzono.
- [Miasto sprzed tysiącleci – jak mieszkano w starożytności?](https://archeowiesci.pl/miasto-sprzed-tysiacleci-jak-mieszkano-w-starozytnosci/) - Miasta starożytności - jak wyglądały? Jak w nich mieszkano? W jaki sposób - na czym - upływał w nich czas? Jakie perspektywy i pokusy niósł w mieście schyłek dnia na przykład dla obywatela starożytnego Rzymu?
- [From clay to feast: Ceramic collection and ceramology at El Castillo de Huarmey](https://archeowiesci.pl/en/from-clay-to-feast-ceramic-collection-and-ceramology-at-el-castillo-de-huarmey/) - El Castillo de Huarmey, situated approximately 850 kilometers from the Wari heartland on Peru’s Pacific northern coast, emerged as the largest and most important provincial center in the region between AD 800 and 1000.
- [Tysiąc lat przed Castillo: Atypowe pochówki z Huarmey](https://archeowiesci.pl/tysiac-lat-przed-castillo-atypowe-pochowki-z-huarmey/) - Castillo de Huarmey jest znane przede wszystkim z odkryć związanych z obecnością kultury Wari na tym obszarze, to na jego terenie znajdują się również obiekty zarówno wcześniejsze jak i późniejsze.
- [Radio naukowe: Kopalne DNA – czy ożywi wymarłe gatunki i napisze historię na nowo?](https://archeowiesci.pl/radio-naukowe-kopalne-dna-czy-ozywi-wymarle-gatunki-i-napisze-historie-na-nowo/) - - Chciałabym odtworzyć to jak ludzie wychodzili z Afryki i zasiedlali cały świat – mówi dr Martyna Molak z Centrum Nowych Technologii ‪@UWpromocja‬ pytana o naukowe ambicje związane z kopalnym DNA, którym się zajmuje.
- [Tikál. Entrada](https://archeowiesci.pl/tikal-entrada/) - By zrozumieć przyczyny walki o dominację nad Nizinami Majów, prowadzonej przez dynastię Węża i Nowy Porządek,, trzeba spojrzeć na sytuację z szerszej, mezoamerykańskiej perspektywy.
- [Chac mool z Pátzcuaro. Niespodziewane odkrycie kanonicznego zabytku Mezoameryki](https://archeowiesci.pl/chac-mool-z-patzcuaro-niespodziewane-odkrycie-kanonicznego-zabytku-mezoameryki/) - Wydawałoby się, że minęły czasy wielkich odkryć w archeologii. Piramidy, posągi cesarzy. Jednakże 30 sierpnia tego roku w przepięknym mieście Pátzcuaro w stanie Michoacán w Meksyku, w trakcie prac budowlanych nad nowym rynkiem targowym natrafiono na fenomenalnie zachowaną figurę typu chac mool.
- [Tikál. Nowe rozdanie](https://archeowiesci.pl/tikal-nowe-rozdanie/) - Nowa dynastia Tikál (Petén, Gwatemala), początkowo obnosząca się dumnie swym zagranicznym pochodzeniem, wsiąknęła w lokalny świat i kulturę Majów
- [Stinky problem - where did the Maya go to the toilet?](https://archeowiesci.pl/en/stinky-problem-where-did-the-mayans-go-to-the-toilet/) - Imagine an ancient Mayan city in its heyday. You would probably see its lively, rich ceremonial center. Wait a minute, wait a minute! Is this really the full picture? Where are the toilets, though?
- [Polscy Archeolodzy za Oceanem: Katedra Archeologii Ameryk UW](https://archeowiesci.pl/polscy-archeolodzy-za-oceanem-katedra-archeologii-ameryk-uw/) - Polscy archeolodzy z KAA UW otwierają drzwi do świata odkryć i badań w obu Amerykach. Opowiadają o historii polskich badań archeologicznych w Amerykach oraz codziennym życiu na wykopaliskach
- [73 nienaruszone pochówki z rzeźbionymi maskami odkryte w Pachacámac](https://archeowiesci.pl/73-nienaruszone-pochowki-z-rzezbionymi-maskami-odkryte-w-pachacamac/) - W Pachacámac odkryto 73 nienaruszone pochówki w tobołach pogrzebowych z rzeźbionymi maskami. Odkryto także dekorowane drewniane berła. Pochówki znaleziono u stóp Świątyni Malowanej.
- [Seventy-three intact burials with carved masks discovered at Pachacámac](https://archeowiesci.pl/en/seventy-three-intact-burials-with-carved-masks-discovered-at-pachacamac/) - In Pachacámac, 73 intact burials in funeral bundles with carved masks were discovered. Decorated wooden scepters were also discovered. The burials were found at the foot of the Painted Temple.
- [Lamy w dżungli? Czyli co wiemy o hodowli wielbłądowatych na wschodnich stokach Andów](https://archeowiesci.pl/lamy-w-dzungli-czyli-co-wiemy-o-hodowli-wielbladowatych-na-wschodnich-stokach-andow/) - Lamy i alpaki jako jedyne duże udomowione endemiczne ssaki w peruwiańskich Andach miały ogromne znaczenie dla wszystkich prekolumbijskich kultur andyjskich.
- [Tikál Hiatus: historia czasu upadku](https://archeowiesci.pl/tikal-hiatus-historia-czasu-upadku/) - Opowieść z Nizin Majów urwaliśmy w chwili wielkiego zwycięstwa Kaanul, dynastii panującej w owym czasie w Dzibanché (Quintana Roo, Meksyk) nad znienawidzonym od stuleci wrogiem, i śmierci ostatniego władcy Tikál z dynastii pochodzącej z Teotihuacán w 562 roku n.e.
- [Toro Muerto - badania prekolumbijskich petroglifów](https://archeowiesci.pl/toro-muerto-badania-prekolumbijskich-petroglifow/) - Stanowisko archeologiczne Toro Muerto to zespołów sztuki naskalnej. Dużą ich część zdobią petroglify (ryty naskalne) stworzone przez przedstawicieli kilku lokalnych kultur.
- [Toro Muerto - researching pre-Columbian petroglyphs](https://archeowiesci.pl/en/toro-muerto-researching-pre-columbian-petroglyphs/) - The Toro Muerto archaeological site is home to complexes of cave art. Much of it is decorated with petroglyphs (cave engravings) created by representatives of several local cultures.
- [Dekorowane naczynia z tykwy kultury Wari z Castillo de Huarmey](https://archeowiesci.pl/dekorowane-naczynia-z-tykwy-kultury-wari-z-castillo-de-huarmey/) - Odkrywając przedhiszpańskie ruiny, często natykamy się na fragmenty tykw. Niektóre będą pozbawione zdobień, inne bogato inkrustowane muszlą i grawerowane ogniem. Takie wyjątkowe znaleziska odkryto w Castillo de Huarmey,
- [„Ogniu krocz ze mną”. Obrządek ciałopalny w Tierra Caliente Michoacán](https://archeowiesci.pl/ogniu-krocz-ze-mna-obrzadek-cialopalny-w-tierra-caliente-michoacan/) - W dzisiejszym tekście doktorant Uniwersytetu Warszawskiego i redaktor Archeowieści opowiada o rejonie Tierra Caliente w Michoacán, gdzie ponad sześć stuleci temu kremacja stanowiła główny obrządek pogrzebowy.
- [Muzyka zapisana w kamieniu: Znaczenie zygzaków z Toro Muerto](https://archeowiesci.pl/muzyka-zapisana-w-kamieniu-znaczenie-zygzakow-z-toro-muerto/) - Niedawno mieli Państwo okazję dowiedzieć się o działaniach polsko-peruwiańskiego projektu badającego Toro Muerto, jedno z największych otwartych stanowisk ze sztuką naskalną na świecie.
- [Tikál: Odrodzenie](https://archeowiesci.pl/tikal-odrodzenie/) - Cywilizacja Majów kojarzy się najczęściej ze wspaniałymi piramidami w Tikál. Wielkie, strzeliste budowle ze świątyniami na szczytach.
- [“Księżycowe łzy”: o pochodzeniu srebra z Castillo de Huarmey](https://archeowiesci.pl/4204-2/) - Dawni mieszkańcy Peru wierzyli, że Księżyc płacze srebrnymi łzami i z tego powodu uważali ten metal za wyjątkowy.
- [Eneolithic travelers of the Bell Beakers in north-eastern Poland](https://archeowiesci.pl/en/eneolithic-travelers-of-the-bell-beakers-in-north-east-poland/) - In Supraśl unique objects of Eneolithic Bell Beaker communities were discovered. They might have been linked to distant regions of the Atlantic coast and the British Isles.
- [Poles on the fringes of Mesoamerica](https://archeowiesci.pl/en/poles-on-the-fringes-of-mesoamerica/) - San Isidro site in El Salvador, apart from a few mentions in the literature and sporadic, mostly informal, visits by local and foreign archaeologists, remained uninvestigated. Now, archaeologists from UW, have commenced excavations.
- [Enigmatic material from the time of the Egyptian pyramid builders](https://archeowiesci.pl/en/enigmatic-material-from-the-time-of-the-egyptian-pyramid-builders/) - Recent study by Czech researchers enriched our knowledge of Old Kingdom metalworking technology based on archaeological material originating from Giza.
- [Climate change and state evolution](https://archeowiesci.pl/en/climate-change-and-state-evolution/) - Our understanding of climate change long-term impact in the past is limited. It is thought that severe droughts trigger institutional crises. This view, however, has recently been challenged.
- [Legitimization of the elites in Poland and Norway - series of mini-lectures](https://archeowiesci.pl/en/legitimization-of-the-elites-in-poland-and-norway-series-of-minilectures/) - A series of six mini-lectures about the forms and means of symbolic power the members of the political elites in the two peripheral areas of Europe (Norway and Poland).
- [The dawn of the Polish state](https://archeowiesci.pl/en/the-dawn-of-the-polish-state/) - The book The Dawn of the Polish State is for professionals and the wider audience. It illustrates the contribution of archaeology to the exploration of the roots of the polish state.
- [The story of a little rodent in a changing world](https://archeowiesci.pl/en/past-climate-changes-and-the-story-of-a-little-rodent-in-a-changing-world/) - The summer of 9,750 BC (or 11,700 years before present) was warmer and rainier than usual in the area of the Kraków-Częstochowa Upland.
- [The impact of metal object recording strategies at Mycenae in 1939](https://archeowiesci.pl/en/the-impact-of-metal-object-recording-strategies-at-mycenae-in-1939/) - Trudging through field notes kept archaeological notebook for the 1939 archaeological excavations at Mycenae led to an unexpected discovery: a cache of metal artefacts near the Treasury of Atreus tomb
- [Reed in Prehistoric European archery? Remarkable findings by Polish scientists](https://archeowiesci.pl/en/reed-in-prehistoric-european-archery-remarkable-findings-by-polish-scientists/) - Research on the potential use of common reed in the production of arrows in European prehistory has attracted considerable interest following the discovery of a particular type of object dating back to the late Neolithic period (approximately 4500 years ago).
- [‘Poles on the Nile: Polish archaeology in Egypt and Sudan](https://archeowiesci.pl/en/poles-on-the-nile-polish-archaeology-in-egypt-and-sudan/) - The ‘Poles on the Nile’ is an event with quite a long tradition. The first conference meeting was held in 2007 at University of Warsaw.
- [Z gliny powstałeś w skorupę się obrócisz: Ceramika i ceramologia w Castillo de Huarmey](https://archeowiesci.pl/z-gliny-powstales-w-skorupe-sie-obrocisz-ceramika-i-ceramologia-w-castillo-de-huarmey/) - El Castillo de Huarmey, położony około 850 kilometrów od serca Wari na północnym wybrzeżu Pacyfiku w Peru, stał się największym i najważniejszym ośrodkiem prowincjonalnym w regionie między 800 a 1000 rokiem naszej ery.
- [Bioregion Biebrza Rzeka i Człowiek - Archeoczwartek](https://archeowiesci.pl/bioregion-biebrza-rzeka-i-czlowiek-archeoczwartek/) - W serii "Archeoczwartek" zapraszamy na kolejny film, w którym dr Michał Przeździecki opowie o swoich badaniach w Biebrzańskim Parku Narodowym.
- [“Polacy nad Nilem”: Polska archeologia w Egipcie i Sudanie](https://archeowiesci.pl/polacy-nad-nilem-polska-archeologia-w-egipcie-i-sudanie/) - ”Polacy nad Nilem” to wydarzenie o dość długiej tradycji. Pierwsza konferencja odbyła się w 2007 roku i od tamtej pory regularnie, zawsze w czerwcu, odbywa się na Uniwersytecie Warszawskim.
- ["Skarb denarów rzymskich z Cichobórza" wykład dr. hab. Kyrylo Myzgina](https://archeowiesci.pl/skarb-denarow-rzymskich-z-cichoborza-wyklad-dr-hab-kyrylo-myzgina/) - W ramach tegorocznej Nocy Muzeów 18 maja 2024 roku w siedzibie Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego kolejny wykład na temat karbu denarów z Cichobórza wygłosił dr hab. Krylo Myzgin.
- [Lubelski Podcast Naukowy "Badania archeologiczne neolitu"](https://archeowiesci.pl/lubelski-podcast-naukowy-badania-archeologiczne-neolitu/) - W kolejnej części podcastu przybliżamy naszym widzom fenomen wczesnego neolitu w rozmowie z dr. Marcinem Szeligą z Instytutu Archeologii UMCS
- [Zaproszenie do wzięcia udziału w Europejskich Dniach Archeologii w Nowej Słupi](https://archeowiesci.pl/aproszenie-do-wziecia-udzialu-w-europejskich-dniach-archeologii-w-nowej-slupi/) - Serdecznie zapraszamy na wyjątkowy Piknik Archeologiczny, który odbędzie się 14 czerwca 2024 roku w Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego im. Mieczysława Radwana w Nowej Słupi.
- [Sztuka naskalna w USA: Rozmowa z prof. Radosławem Palonką](https://archeowiesci.pl/sztuka-naskalna-w-usa-rozmowa-z-prof-radoslawem-palonka/) - Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z dr hab. Radosławem Palonką, prof. UJ, archeologiem z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownikiem projektu badawczego w USA.
- [Zagadka danzantes: badania sztuki naskalnej Toro Muerto](https://archeowiesci.pl/zagadka-danzantes-badania-sztuki-naskalnej-toro-muerto/) - Bogato zdobione rytami bloki skalne z Toro Muerto 2000 lat temu były świadkami ceremonii, przedstawiają tysiące różnych motywów. Wśród nich znajdują się liczne sylwetki tzw. danzantes (tancerzy).
- [Archeoczwartek: wywiad z prof. Bartoszem Kontnym](https://archeowiesci.pl/archeoczwartek-wywiad-z-prof-bartoszem-kontnym/) - Kolejny film z serii Archeoczwartków, tym razem w nowej odświeżonej formule. Dr hab. Bartosz Kontny prof. UW opowie o arkanach archeologii podwodnej i o tym co w ostatnim czasie udało mu się odkryć pod wodą.
- [EuroWeb: A new look at textile production in Europe](https://archeowiesci.pl/en/euroweb-a-new-look-at-textile-production-in-europe/) - EuroWeb is a research action integrating multidisciplinary research on European textiles from antiquity to the present day. It has united nearly 250 researchers, creators and designers.
- [EuroWeb: Nowe spojrzenie na produkcję włókienniczą w Europie](https://archeowiesci.pl/euroweb-nowe-spojrzenie-na-produkcje-wlokiennicza-w-europie/) - EuroWeb to akcja badawcza integrująca multidyscyplinarne badania nad tekstyliami i włókiennictwem europejskim od starożytności po współczesność. Zjednoczyła blisko 250 naukowców, twórców i projektantów.
- [Europejska Noc Muzeów 2024 w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku](https://archeowiesci.pl/europejska-noc-muzeow-2024-w-muzeum-archeologicznym-w-gdansku/) - W dniu 18 maja będziemy obchodzić Europejską Noc Muzeów 2024. Muzeum Archeologiczne w Gdańsku zaprasza do radosnego zwiedzania. Wspólnie odkrywajmy skarby przeszłości!
- [Archeologia Ameryk i Oceanii oczami przyszłych naukowców](https://archeowiesci.pl/archeologia-ameryk-i-oceanii-oczami-przyszlych-naukowcow/) - W dniach 11 - 12 kwietnia 2024 roku na Wydziale Archeologii UW odbyła się konferencja studencka „Archeologia Ameryk i Oceanii oczami przyszłych naukowców“, zorganizowana przez Studenckie Koło Naukowe „Puerta del Sol“.
- [Czy archeologia zna pojęcie porażki?](https://archeowiesci.pl/czy-archeologia-zna-pojecie-porazki/) - ”Rzeczą ludzką jest błądzić, rzeczą głupców jest trwać w błędzie” to maksyma autorstwa Seneki Starszego, rzymskiego retora. Jak w archeologii prezentują się porażki?
- [Pies i człowiek w Azji Centralnej](https://archeowiesci.pl/pies-i-czlowiek-w-azji-centralnej/) - Pies jak wiadomo jest najlepszym przyjacielem człowieka i prawdopodobnie pierwszym udomowionym zwierzęciem. Historia przyjaźni naszych gatunków jest długa.
- [Europejskie Dni Archeologii i Przegląd Filmowy w Chodliku](https://archeowiesci.pl/europejskie-dni-archeologii-i-przeglad-filmowy-w-chodliku/) - Europejskie Dni Archeologii to coroczne wydarzenie organizowane w celu zwiększenia świadomości o dziedzictwie kulturowym oraz archeologii. W Chodliku odbędzie się też Przegląd Filmów Archeologicznych.
- [Prof. Henryk Samsonowicz, „Początki narodu polskiego…?”](https://archeowiesci.pl/prof-henryk-samsonowicz-poczatki-narodu-polskiego/) - Profesor Henryk Samsonowicz był związany z UW przez 70 lat. Jego przebogatego dorobku dotyczącego historii średniowiecza nie potrzeba wymieniać (ponad 800 prac naukowych!). Profesor odszedł od nas 28 maja 2021 roku. Zapraszamy do wysłuchania wykładu Profesora pod tytułem „Początki narodu polskiego…?” , który został wygłoszony 18 października 2016 r. , w ramach jednego ze spotkań
- [Ochrona dziedzictwa archeologicznego w Peru – przypadek Toro Muerto](https://archeowiesci.pl/ochrona-dziedzictwa-archeologicznego-w-peru-przypadek-toro-muerto/) - Toro Muerto, wyjątkowy w skali światowej kompleks sztuki naskalnej, badany przez archeologów z UW. Niestety, jego przetrwanie jest zagrożone przez czynniki środowiskowe oraz przez dewastacyjne działania ludzkie.
- [Zbiórka na rzecz Witalija Balana przyjaciela polskich archeologów](https://archeowiesci.pl/zbiorka-na-rzecz-witalija-balana-przyjaciela-polskich-archeologow/) - Zbiórka na rzecz Witalija Balana, przyjaciela polskich archeologów, który wspierał ich w czasie badań archeologicznych w Konsułowce. Dziś, gdy Witalij żyje w niezwykle trudnych warunkach wojny, chcemy podziękować mu za jego wieloletnie wsparcie i przyjaźń.
- [Trzcina w łucznictwie pradziejowej Europy? Rewelacyjne wyniki badań polskich naukowców](https://archeowiesci.pl/trzcina-w-lucznictwie-pradziejowej-europy-rewelacyjne-wyniki-badan-polskich-naukowcow/) - Trzcina pospolita jako materiał do produkcji strzał? Ta koncepcja wywołała duże zainteresowanie archeologów po odkryciu w północno-wschodniej Polsce konkretnego rodzaju przedmiotu datowanego na późny neolit (ok. 4500 lat).
- [Tysiąc lat po Castillo: Chińczycy z Huarmey](https://archeowiesci.pl/tysiac-lat-po-castillo-chinczycy-z-huarmey/) - Jednym z niespodziewanych odkryć w Castillo de Huarmey były bardzo dobrze zachowane zmumifikowane pochówki z XX w. Zestaw ubrań i worek po mące sugeruje, że są to szczątki przedstawiciela diaspory chińskiej.
- [Miecz Siemowita raz jeszcze](https://archeowiesci.pl/miecz-siemowita-raz-jeszcze/) - Wczorajszy wpis był żartem primaaaprilisowym. Napis runiczny nie został wykonany we wczesnym średniowieczu na mieczu Siemowita, tylko na różowym plastikowym nożyku,
- [Miecz podarowany Tadeuszowi Rydzykowi rzuca nowe światło na początki państwa polskiego](https://archeowiesci.pl/miecz-podarowany-tadeuszowi-rydzykowi-rzuca-nowe-swiatlo-na-poczatki-panstwa-polskiego/) - W czerwcu zeszłego roku Polską wstrząsnęła elektryzująca wiadomość: spółka energetyczna Enea rękami swojego prezesa Pawła Majewskiego oraz ministra aktywów państwowych Jacka Sasina wręczyła Tadeuszowi Rydzykowi miecz z czasów Mieszka I
- [Pośladki Kim Kardashian raz jeszcze](https://archeowiesci.pl/posladki-kim-kardashian-raz-jeszcze/) - Jak zapewne niektórzy czytelnicy Archeowieści już się domyślili, wczorajszy wpis o pośladkach Kim Kardashian był primaaprilisowym żartem. To prawda, że ormiańscy przodkowie Kim Kardashian mieszkali we wsi Karakale. Istnieli również Karduchowie opisani przez Ksenofonta, a przytoczony fragment z Anabazy jest autentyczny, oprócz ostatnich dwóch zdań. To również prawda, że Kurdowie chętnie noszą szarawary, a u
- [Wielkanoc 2024](https://archeowiesci.pl/wielkanoc-2024/) - Drodzy Czytelnicy, z okazji Świąt Wielkiejnocy życzymy spokoju, zdrowia, radości oraz samych pomyślności. ~Redakcja Archeowieści
- [Przerwa Świąteczna](https://archeowiesci.pl/przerwa-swiateczna/) - Drodzy Czytelnicy, z okazji Świąt życzymy spokoju, zdrowia, radości oraz samych pomyślności. ~Redakcja Archeowieści
- [Szkolenie w ramach projektu COST “Harnessing the potential of underutilized crops to promote sustainable food production”](https://archeowiesci.pl/szkolenie-w-ramach-projektu-cost-harnessing-the-potential-of-underutilized-crops-to-promote-sustainable-food-production/) - Projekt COST DIVERSICROP (CA22146) “Harnessing the potential of underutilized crops to promote sustainable food production” ma na celu promocję badań nad metodami upraw, przetwórstwa i konsumpcji jednych z najważniejszych roślin uprawnych dla prehistorii społeczeństw europejskich,
- [Archeologicznie "Bajanie w kwarantannie" - sezon 1](https://archeowiesci.pl/archeologicznie-bajanie-w-kwarantannie-sezon-1/) - "Bajanie w kwarantannie" to projekt Grodziska w Sopocie, który rozpoczął się w, już na szczęście, odległych czasach pandemii. Dzięki popularności, cykl doczekał się już trzech sezonów!
- [Słoneczna Italia i Zamek Królewski w Warszawie](https://archeowiesci.pl/sloneczna-italia-i-zamek-krolewski-w-warszawie/) - Zamek Królewski w Warszawie zaprasza na wystawę „Włoskie widoki van Wittela”. Ekspozycja zabierze publiczność w podróż przez malownicze pejzaże Italii, widzianej oczami wybitnego malarza wedut Gaspara van Wittela.
- [Archeologiczne sekrety Salwadoru: badania stanowiska San Isidro](https://archeowiesci.pl/archeologiczne-sekrety-salwadoru-badania-stanowiska-san-isidro/) - Salwador, jedno z najmniejszych państw obu Ameryk, strzeże wielu archeologicznych sekretów. Odkrycie tych tajemnic mogłoby wpłynąć na nasze zrozumienie dziejów starożytnej Mezoameryki.
- [„Cztery zaginione miasta” - polski głos w sprawie Çatalhöyük](https://archeowiesci.pl/cztery-zaginione-miasta-polski-glos-w-sprawie-catalhoyuk/) - Niedawno ukazało się polskie wydanie książki A.Newitz „Cztery zaginione miasta”. Nie jest to recenzja książki, raczej głos dotyczący Çatalhöyük – neolitycznemu stanowisku w Turcji.
- ["Skarby z ziemi wydarte". Ozdoby i narzędzia sprzed 2600 lat](https://archeowiesci.pl/skarby-z-ziemi-wydarte-ozdoby-i-narzedzia-sprzed-2600-lat/) - Gratka dla miłośników archeologii: 4 prehistoryczne skarby, w sumie 40 zabytkowych przedmiotów. Zapinki, bransolety, naszyjniki, szpile i sierpy sprzed 2600 lat. Wszystko do zobaczenia na nowej wystawie "Skarby z ziemi wydarte" w Spichlerzu Błękitny Baranek.
- [Warsztaty z archeologii współczesności w Muzeum Katyńskim w Warszawie](https://archeowiesci.pl/warsztaty-z-archeologii-wspolczesnosci-w-muzeum-katynskim-w-warszawie/) - Bronioznawcze KNS Archeologii UŁ „Szare Banderia”, IA Uniwersytetu Łódzkiego oraz Muzeum Katyńskie, serdecznie zapraszają Was na warsztaty „Archeologia współczesności. Exemplum archeologii katyńskiej”, które odbędą się 3 kwietnia 2024 r. w Muzeum Katyńskim w Warszawie.
- [How can we know an ancient prison when we see one?](https://archeowiesci.pl/en/how-can-we-know-an-ancient-prison-when-we-see-one/) - How can we know an ancient prison when we see one? The question is a bit tricky, because prisons have proven challenging to identify in the archaeological record.
- [Jak rozpoznać starożytne więzienie, gdy je zobaczymy?](https://archeowiesci.pl/jak-rozpoznac-starozytne-wiezienie-gdy-je-zobaczymy/) - Jak możemy rozpoznać starożytne więzienie, gdy je zobaczymy? Pytanie jest nieco skomplikowane, ponieważ same więzienia okazują się trudne do zidentyfikowania w zapisie archeologicznym.
- [Skarb denarów z Cichobórza](https://archeowiesci.pl/skarb-denarow-z-cichoborza/) - W 2019 r. w miejscowości Cichobórz (gm. Hrubieszów) odkryty został ogromny skarb rzymskich denarów, stając się jednym z najważniejszych odkryć, w ciągu ostatniego półwiecza.
- [Iwona Sobkowiak-Tabaka w Radiu Naukowym o łowcach-zbieraczach](https://archeowiesci.pl/iwona-sobkowiak-tabaka-w-radiu-naukowym-o-lowcach-zbieraczach/) - W Radiu Naukowym profesor Sobkowiak-Tabaka spróbuje odpowiedzieć na pytanie: Czy nasi przodkowie wiedli sielskie życie?
- [Konferencja Europa Postmedievalis](https://archeowiesci.pl/konferencja-europa-postmedievalis/) - W dniach 23-25 kwietnia 2024 roku w Warszawie odbędzie się czwarta konferencja "Europa Postmedievalis".
- [Ile osób usłyszało Antoniusza i Brutusa po zamachu na Juliusza Cezara?](https://archeowiesci.pl/ile-osob-uslyszalo-antoniusza-i-brutusa-po-zamachu-na-juliusza-cezara/) - Dnia 15 marca 44 roku p.n.e. miało miejsce jedno z najbardziej znanych wydarzeń w historii: udany zamach na Juliusza Cezara.
- [Huta szkła Osieki w Nadleśnictwie Choczewo](https://archeowiesci.pl/huta-szkla-osieki-w-nadlesnictwie-choczewo/) - Huta szkła Osieki w Nadleśnictwie Choczewo, działała w latach 1795-1907. Znana była głównie ze stempli z nazwą „OSSECKEN” z butelek znalezionych m.in. w Pucku czy Gdańsku.
- [Warsztaty Bioarcheologia w Mezopotamii](https://archeowiesci.pl/warsztaty-bioarcheologia-w-mezopotamii/) - W dniach od 29 lutego do 2 marca 2024 r. odbędą się bezpłatne warsztaty online "Bioarcheologia w Mezopotamii", podczas których zaprezentowane zostaną najnowsze badania bioarcheologiczne w Mezopotamii.
- [Workshop on Bioarchaeology in Mesopotamia](https://archeowiesci.pl/en/workshop-on-bioarchaeology-in-mesopotamia/) - From February 29 to March 2, 2024 an online, free workshop on “Bioarchaeology in Mesopotamia” will showcase state-of-the-art bioarchaeological research in Mesopotamia.
- [Portret kobiecy sprzed 26 tysięcy lat – sprawdź, jak wyglądała paleolityczna mieszkanka Moraw](https://archeowiesci.pl/portret-kobiecy-sprzed-26-tysiecy-lat-sprawdz-jak-wygladala-paleolityczna-mieszkanka-moraw/) - Sztuka mobilna górnego paleolitu (około 50–10 tysięcy lat p.n.e.) znana jest przede wszystkim z żeńskich figurek antropomorficznych, tak zwanych wenusek.
- [Starożytna Puszcza - trzeci sezon badań w Zaborowie](https://archeowiesci.pl/starozytna-puszcza-trzeci-sezon-badan-w-zaborowie/) - W trzecim sezonie badań archeolodzy odnajdują kolejne dowody na powiązanie osady z Zaborowa z wysoko wyspecjalizowanym ośrodkiem masowej produkcji żelaza, który funkcjonował na W Mazowszu w I w. n.e.
- [Płód znaleziony wewnątrz egipskiej mumii](https://archeowiesci.pl/plod-znaleziony-wewnatrz-egipskiej-mumii/) - Pierwsza udokumentowana egipska mumia ciężarnej kobiety. Niedawno przeprowadzone badania ujawniły, że w Egipskiej mumii, znalezionej w oazie na Pustyni Libijskiej w Egipcie znajdowały się dwa płody.
- [Wykład inauguracyjny Pracowni Archeologii Europy Wschodniej](https://archeowiesci.pl/pracownia-archeologii-europy-wschodniej/) - Pracownia Archeologii Europy Wschodniej powstała na Wydziale Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego jesienią 2023 roku.
- [Złoto Scytów powróciło do Ukrainy](https://archeowiesci.pl/zloto-scytow-powrocilo-do-ukrainy/) - 24 października holenderski Sąd Najwyższy wydał decyzję o przekazaniu zabytków określanych jako Złoto Scytów z wystawy „Krym: złoto i tajemnice Morza Czarnego” Ukrainie.
- ["Zza miedzy i zza morza"](https://archeowiesci.pl/zza-miedzy-i-zza-morza/) - Czym właściwie jest szkło? Jakich naczyń używali dawni gdańszczanie? Wreszcie jakie trunki gościły na gdańskich stołach? Tego i znacznie więcej będzie można dowiedzieć się podczas wydarzenia towarzyszącego nowej wystawie „Zza miedzy i zza morza”.
- [Tajemnice krypty Wejherów w kościele parafialnym w Pucku](https://archeowiesci.pl/tajemnice-krypty-wejherow-w-kosciele-parafialnym-w-pucku/) - Kryptę Wejherów otwarto w trakcie remontu posadzki w kościele w Pucku. Mimo zniszczeń i obrabowania krypty badania ukazały szczegóły kultury funeralnej kręgów magnackich w czasach nowożytnych.
- [Podcast National Geographic: Hetyci. Kim byli i dlaczego zaginął po nich słuch?](https://archeowiesci.pl/podcast-national-geographic-hetyci-kim-byli-i-dlaczego-zaginal-po-nich-sluch/) - Hetyci z powodzeniem konkurowali ze starożytnymi Egipcjanami, jak i z mezopotamską Babilonią.
- [Nauka bez granic: Nowy Świat przed Kolumbem](https://archeowiesci.pl/nauka-bez-granic-nowy-swiat-przed-kolumbem/) - Nauka bez granic to seria rozmów poświęcona badaniom naukowym prowadzonym na Uniwersytecie Jagiellońskim. Prowadzącymi i gośćmi podcastu są pracownicy, wykładowcy i doktoranci tej uczelni, a także ich współpracownicy z innych jednostek badawczych.
- [Relikty osady i kurhanów pokazują przeszłość Puszczy Białowieskiej](https://archeowiesci.pl/relikty-osady-i-kurhanow-pokazuja-przeszlosc-puszczy-bialowieskiej/) - Przeszłość Puszczy Białowieskiej nie jest jeszcze dobrze poznana. Dzięki najnowszym badaniom archeologicznym udało się zrekonstruować, jak żyli mieszkańcy tej okolicy w pierwszych wiekach naszej ery.
- [Wszyscy byliśmy kiedyś kanibalami?](https://archeowiesci.pl/wszyscy-bylismy-kiedys-kanibalami/) - Można śmiało założyć, że każda społeczność i cywilizacja kiedykolwiek funkcjonująca na Ziemi, miała w swojej historii epizody kanibalizmu. Ale w jakiej skali? I czy wszyscy byliśmy kanibalami?
- [Widma Lepenskiego Viru –  rybacy czy rolnicy Żelaznej Bramy Dunaju?](https://archeowiesci.pl/lowili-ryby-patrzac-na-zelazna-brame-dunaju-lepenski-vir-najslynniejsze-stanowisko-archeologiczne-serbii/) - Czekając na wieści z terenu, prezentujemy jedno z najbardziej intrygujących odkryć towarzyszących wielkim inwestycjom – Lepenski Vir, czyli najsłynniejszego stanowiska Serbii położonego u stóp Żelaznej Bramy Dunaju.
- [Kolejny rok z rzędu TOP 10 magazynu "Archaeology" z odkryciem polskich archeologów](https://archeowiesci.pl/kolejny-rok-z-rzedu-top-10-magazynu-archaeology-z-odkryciem-polskich-archeologow/) - W dniu 4 grudnia 2023 magazyn "Archaeology" ogłosił po raz kolejny listę 10 najważniejszych odkryć archeologicznych w 2023 roku.
- [Konsultacje społeczne dotyczące oferty Muzeum Archeologii Podwodnej i Rybołówstwa Bałtyckiego w Łebie](https://archeowiesci.pl/konsultacje-spoleczne-dotyczace-oferty-muzeum-archeologii-podwodnej-i-rybolowstwa-baltyckiego-w-lebie/) - Dyrekcja Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku z ogromną przyjemnością zaprasza na otwarte konsultacje społeczne dotyczące kształtu i treści przyszłej wystawy stałej w Muzeum Archeologii Podwodnej i Rybołówstwa Bałtyckiego powstającym w Łebie.
- [Relacja z tureckiej Bitynii](https://archeowiesci.pl/relacja-z-tureckiej-bitynii/) - Na obecnych mapach teren Bitynii to wschodnia część Stambułu i obszary na wschód od niego. Prowadzone od lat prace wykopaliskowe pozwoliły odkryć nowe, interesujące zabytki, ale i lepiej zrozumieć przeszłość tej części świata śródziemnomorskiego.
- [Podcast National Geographic: Archeologiczne tajemnice polskich jaskiń](https://archeowiesci.pl/podcast-national-geographic-archeologiczne-tajemnice-polskich-jaskin/) - W najnowszym odcinku Podcastu National Geographic w rozmowie z Szymonem Zdziebłowskim o archeologii jaskiń Jury Krakowsko-Częstochowskiej opowiedziała dr hab. Małgorzata Kot.
- [Wystawa „Śladami polskich pionierów badań starożytnego Egiptu”](https://archeowiesci.pl/wystawa-sladami-polskich-pionierow-badan-starozytnego-egiptu/) - Wystawa planszowa „Śladami polskich pionierów badań starożytnego Egiptu” dotyczy polskich pionierów badań starożytnego Egiptu jak również początków egiptologii i zbiorów Muzeum Archeologicznego w Krakowie.
- [„Puszcza inspiruje“: Pokaz filmu i spotkanie o badaniach archeologicznych w Zaborowie](https://archeowiesci.pl/puszcza-inspiruje-pokaz-filmu-i-spotkanie-o-badaniach-archeologicznych-w-zaborowie/) - Świetlica/GOK w Lesznie od 2021 r. organizuje wydarzenia tematyczne, które popularyzują dziedzictwo otuliny Puszczy Kampinoskiej w projekcie pod nazwą „Puszcza inspiruje“.
- [Wystawa „Ludzie i bestie z kafli rodem” w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu](https://archeowiesci.pl/wystawa-ludzie-i-bestie-z-kafli-rodem-w-muzeum-gornoslaskim-w-bytomiu/) - Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Od 17 listopada 2023 do 2 czerwca 2024 będzie można podziwiać eksponaty i narracje o średniowiecznym kaflarstwie na wystawie czasowej pt. „Ludzie i bestie z kafli rodem”.
- [Roztańczona i rozśpiewana, czyli muzyka w religii starożytnej Mezopotamii](https://archeowiesci.pl/roztanczona-i-rozspiewana-czyli-muzyka-w-religii-starozytnej-mezopotamii/) - Wierzenia i duchowość, które w starożytnej Mezopotamii przyjęły uporządkowaną formę politeistycznej religii, obecne były tak naprawdę w każdej sferze życia ówczesnego społeczeństwa.
- [Darmowy listopad w Zamku Królewskim w Warszawie](https://archeowiesci.pl/darmowy-listopad-w-zamku-krolewskim-w-warszawie/) - Zgodnie z tradycją sięgającą 2012 roku, od 2 do 30 listopada po raz kolejny oferujemy możliwość zwiedzenia Zamku Królewskiego w Warszawie za darmo.
- ["Jaćwieskie Eldorado" w Muzeum Archeologicznym w Krakowie](https://archeowiesci.pl/jacwieskie-eldorado-w-muzeum-archeologicznym-w-krakowie/) - W Muzeum Archeologicznym w Krakowie prezentujemy wystawę Jaćwieskie Eldorado przygotowaną przez Muzeum Okręgowe w Suwałkach we współpracy z Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie.
- [Invisible traces of human presence. Stories from Polish caves](https://archeowiesci.pl/en/invisible-traces-of-human-presence-stories-from-polish-caves/) - Human history is recorded here in long stratigraphic sequences, with each layer being a part of a long-forgotten story. We try to read these stories and reconstruct the lives of ancient people.
- [Niewidzialne ślady obecności. Historie z polskich jaskiń](https://archeowiesci.pl/niewidzialne-slady-obecnosci-historie-z-polskich-jaskin/) - Jaskinie są obiektem ludzkiej fascynacji od zarania dziejów. Te tajemnicze, zamknięte przestrzenie w przeszłości pełniły różne funkcje i skrywają ślady minionej obecności
- [Anunnaki - bogowie z kosmosu?](https://archeowiesci.pl/anunnaki-bogowie-z-kosmosu/) - Około 450 tys. lat temu na Ziemię z kosmosu mieli przybyć mieszkańcy Nibiru — planety, która — poruszając się po ogromnej orbicie — co kilkaset zbliża się do nas, często powodując wtedy kataklizmy.
- [Wystawa czasowa w Muzeum Archeologicznym w Krakowie pt. "Krzemionki"](https://archeowiesci.pl/wystawa-czasowa-w-muzeum-archeologicznym-w-krakowie-pt-krzemionki/) - Serdecznie zapraszamy na otwarcie wystawy czasowej w Muzeum Archeologicznym w Krakowie pt. "KRZEMIONKI". Termin: 19 października 2023 (czwartek), godz. 12:00
- ["Od teorii do praktyki — podstawy archeologii publicznej"](https://archeowiesci.pl/od-teorii-do-praktyki-podstawy-archeologii-publicznej/) - Zapraszamy do udziału w Seminarium nr 1 - Forum Archeologii Publicznej, które odbędzie się pod tytułem "Od teorii do praktyki — podstawy archeologii publicznej"
- [Archeolog z Uniwersytetu Warszawskiego - prof. Krzysztof Misiewicz](https://archeowiesci.pl/archeolog-z-uniwersytetu-warszawskiego-prof-krzysztof-misiewicz/) - Szanowni Państwo, Kontynuując cykl wywiadów na 100-lecie warszawskiej archeologii, przedstawiamy film z prof. dr hab. Krzysztofem Misiewiczem. W zeszłym tygodniu odbyło się uroczyste podziękowanie profesorowi Krzysztofowi Misiewiczowi za długoletnią pracę dla dobra archeologii na Uniwersytecie Warszawskim. Przy tej okazji zapraszamy do obejrzenia wywiadu z Panem Profesorem. W rozmowie Profesor przywołuje swoje wspomnienia z czasów studiów
- [Piramidy, giganci, Atlantyda i Wielka Lechia. Czym jest zakazana archeologia?](https://archeowiesci.pl/zakazana-archeologia-piramidy-giganci-atlantyda-i-wielka-lechia-czym-jest-zakazana-archeologia/) - Archeologia to dziedzina, w której naturę wpisana jest fragmentaryczność materiału źródłowego, dlatego też zachowanie ścisłego rygoru naukowego ma fundamentalne znaczenie w procesie interpretacji znalezisk.
- [Przemoc w kolebce cywilizacji](https://archeowiesci.pl/przemoc-w-kolebce-cywilizacji/) - Od setek lat trwa spór o rolę przemocy w rozwoju ludzkiej cywilizacji. Niektórzy autorzy, inspirowani przez mit szlachetnego dzikusa albo pisma Jeana-Jacquesa Rousseau
- [Wyzwania i zagrożenia współczesnej archeologii](https://archeowiesci.pl/wyzwania-i-zagrozenia-wspolczesnej-archeologii/) - Ostatnie kilkanaście lat to czas intensywnego i imponującego rozwoju archeologii jako dyscypliny nauki.
- [Wykład profesora Iana Kujita: Społeczności neolitu preceramicznego](https://archeowiesci.pl/wyklad-profesora-iana-kujita-spolecznosci-neolitu-preceramicznego/) - Wydział Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego organizuje wykład profesora Iana Kuijta (Wydział Antropologii, Uniwersytet Notre Dame) zatytułowany "Social abstraction, egalitarianism, and Pre- Pottery Neolithic communities: Reconsidering the evolution of the world’s first villages".
- [The lecture about Pre-Pottery Neolithic communities](https://archeowiesci.pl/en/the-lecture-about-pre-pottery-neolithic-communities-2/) - The Faculty of Archaeology at the University of Warsaw will organize the lecture by Professor Ian Kuijt (Dept of Anthropology, University of Notre Dame) titled "Social abstraction, egalitarianism, and Pre-Pottery Neolithic communities: Reconsidering the evolution of the world’s first villages".
- [Andrzej Kokowski - Odczep się archeologio – czyli archeolog w podróży](https://archeowiesci.pl/andrzej-kokowski-odczep-sie-archeologio-czyli-archeolog-w-podrozy/) - Serdecznie zapraszamy do obejrzenia wykładu popularnonaukowego „Odczep się archeologio – czyli archeolog w podróży”
- [Trzy bursztynowe paciorki](https://archeowiesci.pl/trzy-bursztynowe-paciorki/) - Bałtycki bursztyn (eoceński sukcynit) był materiałem bardzo cenionym w starożytności i już w górnym paleolicie jego niewielkie ilości docierały do południowej Polski, a nawet na Słowację.
- [Kosmiczne kości - historia o tym jak nasi przodkowie podbili kosmos i wstrząsnęli naukowcami](https://archeowiesci.pl/kosmiczne-kosci-historia-o-tym-jak-nasi-przodkowie-podbili-kosmos-i-wstrzasneli-naukowcami/) - W piątkowy poranek 8 września 2023 roku wystartował statek kosmiczny V.S.S. Unity firmy Virgin Galactic. Jego celem — suborbita. Na jego pokładzie — dwóch niezwykłych pasażerów — kości wymarłych przedstawicieli homininów, Homo naledi oraz Australopithecusa sediby.
- [DNA zdradza, skąd pochodzą Etruskowie](https://archeowiesci.pl/dna-zdradza-skad-pochodza-etruskowie/) - Etruskowie należą do najbardziej tajemniczych ludów starożytności. Jednak skąd się wzięli? Byli rdzenną ludnością Italii? Przybyli z Anatolii? A może napłynęli do Italii z terenów alpejskich?
- [Trzeci raz z tarczą! Groty z jeziora Hammersø](https://archeowiesci.pl/trzeci-raz-z-tarcza-groty-z-jeziora-hammerso/) - W dniach 6–13 września 2021 roku ekspedycja Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, prowadziła podwodne badania archeologiczne w jeziorze Hammersø. Była to kontynuacja rozpoznania tego największego polodowcowego akwenu na Bornholmie.
- [Cichy zabójca. Ołów a śmiertelność dzieci w Imperium Rzymskim](https://archeowiesci.pl/cichy-zabojca-olow-a-smiertelnosc-dzieci-w-imperium-rzymskim/) - Badacze z Wielkiej Brytanii i Holandii po raz pierwszy pochylili się nad wpływem ołowiu na śmiertelność dzieci w Imperium Rzymskim.
- [These boots are made for walking. Skórzane mokasyny z Promontory Cave](https://archeowiesci.pl/these-boots-are-made-for-walking-skorzane-mokasyny-z-promontory-cave/) - Promontory Cave to ważne stanowisko jaskiniowe położone w stanie Utah. Odnaleziono tam wiele dobrze zachowanych zabytków organicznych, a jednym z najliczniejszych artefaktów były skórzane mokasyny.
- [Nowe odkrycia w San Bartolo: najstarszy bezpośredni dowód użycia kalendarza na Nizinach Majów](https://archeowiesci.pl/nowe-odkrycia-w-san-bartolo-najstarszy-bezposredni-dowod-uzycia-kalendarza-na-nizinach-majow/) - Początki mezoamerykańskiego kalendarza toną w mrokach coraz bardziej odległych czasów.
- [Kto ma miód i pszczoły, ten ma świat wesoły: sardyńska tradycja pszczelarska](https://archeowiesci.pl/kto-ma-miod-i-pszczoly-ten-ma-swiat-wesoly-sardynska-tradycja-pszczelarska/) - Miód był wykorzystywany w celach kulinarnych co najmniej od mezolitu. Jednakże inne produkty pszczele człowiek stosował do pielęgnacji, w sztuce oraz jako surowiec technologiczny prawdopodobnie od paleolitu.
- [Puchary Dzwonowate na Pojezierzu Mazurskim](https://archeowiesci.pl/puchary-dzwonowate-na-pojezierzu-mazurskim/) - W wyniku długoletnich badań archeologicznych prowadzonych w XX wieku ustalono północno-wschodnią granicę aktywności ugrupowań Pucharów Dzwonowatych.
- [Z prochu powstałeś w szkło się obrócisz? Przypadek mózgu z Herkulaneum](https://archeowiesci.pl/z-prochu-powstales-w-szklo-sie-obrocisz-przypadek-mozgu-z-herkulaneum/) - Pod koniec roku 2022 w polskich mediach społecznościowych na nowo odżyła informacja o fascynującym odkryciu, dokonanym w 2020 roku w Herkulaneum.
- [Szlifowane groty z Supraśla](https://archeowiesci.pl/szlifowane-groty-z-suprasla/) - W wyniku badań archeologicznych na stanowisku Supraśl 3 zlokalizowanym na Nizinie Północnopodlaskiej odkryto cztery obiekty obrzędowe.
- [O polerowaniu glinianych naczyń słów kilka](https://archeowiesci.pl/o-polerowaniu-glinianych-naczyn-slow-kilka/) - Polerowanie glinianych naczyń to jedna z technik obróbki, która nadaje im nie tylko gładką powierzchnię, ale także połysk.
- [Wielcy łowcy plejstocenu. Piknik rodzinny w Muzeum Ziemi w Warszawie](https://archeowiesci.pl/wielcy-lowcy-plejstocenu-piknik-rodzinny-w-muzeum-ziemi-w-warszawie/) - Podczas Pikniku organizowanego przez Muzeum Ziemi w Warszawie dowiemy się o życiu plejstoceńskich drapieżników
- [Chwila przerwy](https://archeowiesci.pl/chwila-przerwy/) - Szanowni Państwo, jak wielu z Was, my również kiedyś musimy pojechać w teren. W tym roku tak się złożyło, że cała Redakcja ruszyła jednocześnie w różne części świata, aby uczestniczyć w badaniach archeologicznych. Dlatego musimy zrobić króciutką przerwę, ale już niedługo wrócimy z kolejnymi częściami o historii Tikal! pozdrawiamy terenowo! Redakcja Archeowieści
- [Niedziela z Archeologią (10.09.2023) - moc atrakcji dla miłośników odkryć](https://archeowiesci.pl/niedziela-z-archeologia-10-09-2023-moc-atrakcji-dla-milosnikow-odkryc/) - To wydarzenie jest dla każdego, kto interesuje się archeologią. Muzeum Archeologiczne w Gdańsku organizuje „Niedzielę z Archeologią” w zabytkowym Spichlerzu Błękitny Baranek. Wstęp – za symboliczną złotówkę, a program imprezy – całkiem bogaty. Warsztaty, pokazy, gra muzealna, wirtualna rzeczywistość, wykłady popularnonaukowe, spacer z archeologiem – zarówno dzieci, jak i dorośli znajdą coś dla siebie. Gdzie:
- [[WYWIAD] „Państwo polskie traci resztki kontroli nad swoją własnością". O problemach z projektem nowelizacji ustawy o ochronie zabytków z dziekanem Wydziału Archeologii UW](https://archeowiesci.pl/wywiad-panstwo-polskie-traci-resztki-kontroli-nad-swoja-wlasnoscia-o-problemach-z-projektem-nowelizacji-ustawy-o-ochronie-zabytkow-z-dziekanem-wydzialu-archeologii-uw/) - Projekt nowelizacji ustawy z 2003 roku wzbudził powszechny sprzeciw archeologów, konserwatorów i muzealników, zarówno polskich, jak i zagranicznych. Niemal w przeddzień podpisania noweli przez Prezydenta RP, prof. Bartosz Kontny, dziekan Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, tłumaczy, dlaczego należy ją zawetować.
- [Reguły zakonne a archeologiczna rzeczywistość: kwestia diety](https://archeowiesci.pl/reguly-zakonne-a-archeologiczna-rzeczywistosc/) - Reguły zakonne decydowały o tym, co mogli jeść mnisi. Jednak praktyka to co innego. Dlatego archeolodzy przyjrzeli się źródłom bioarcheologicznym z wykopalisk na terenie włoskiego, benedyktyńskiego klasztoru.
- [UWAGA! Polska Akademia Nauk chce zlikwidować Muzeum Ziemi w Warszawie](https://archeowiesci.pl/uwaga-polska-akademia-nauk-chce-zlikwidowac-muzeum-ziemi-w-warszawie/) - Istniejące od 75 lat Muzeum Ziemi ma zostać zamknięte do końca 2023 r. Co się stanie z pracownikami tej placówki? Gdzie trafi ponad 175 tys. eksponatów? Petycję sprzeciwiającą się likwidacji Muzeum podpisało już ponad 4500 osób.
- [Zagadki przeszłości – czego nas uczy współczesna archeologia?](https://archeowiesci.pl/zagadki-przeszlosci-czego-nas-uczy-wspolczesna-archeologia/) - Ile się zmieniło w pracy archeolog w ciągu ostatnich lat? Czego obecnie możemy dowiedzieć się o naszych przodkach, analizując resztki dawnych przedmiotów codziennego użytku i fragmenty ludzkich kości?
- [Królestwo Węża V: Największe piramidy Majów](https://archeowiesci.pl/krolestwo-weza-v-najwieksze-piramidy-majow/) - Smutny jest fakt, że nauka potrzebuje marketingu na poziomie tabloidów. Zweryfikujmy ostatnie doniesienia na temat odkrycia „…blisko 1000 nieznanych dotąd osad cywilizacji Majów…" ogłoszone w grudniu 2022 r.
- [Królestwo Węża IV: Kto załatwił Yax Mutal?](https://archeowiesci.pl/krolestwo-weza-iv-kto-zalatwil-yax-mutal/) - Historia dynastii Węża (Kaanul) jest złożoną szaradą wciąż intrygującą majanistów.
- [Królestwo Węża III: Wazy dynastyczne Kaanul](https://archeowiesci.pl/krolestwo-weza-iii-wazy-dynastyczne-kaanul/) - Gorące spory wśród epigrafików wciąż toczą się o sekwencję władców Kaanul, znaną z tak zwanych waz dynastycznych, o geograficzne umiejscowienie korzeni dynastii Węża i właściwe osadzenie jej w czasie.
- [Królestwo Węża II: Przeniesienie jaskini z Dzibanché do Calakmul](https://archeowiesci.pl/krolestwo-weza-ii-przeniesienie-jaskini-z-dzibanche-do-calakmul/) - Epigrafika Majów to pasjonująca dziedzina, która wzniosła archeologię Majów na zupełnie nowy poziom: przywróciła postaciom ze stel imiona, a zapomnianym miastom historię.
- [Królestwo Węża I: Dwa gniazda Węży w okresie klasycznym](https://archeowiesci.pl/krolestwo-weza-i-dwa-gniazda-wezy-w-okresie-klasycznym/) - Pochodzenie dynastii Kaanul i jej dokonania budzą wciąż wiele emocji pośród majanistów. Wczesna historia Węży – najpotężniejszej dynastii Majów późnego okresu klasycznego (550–909 n.e.) – rozmywa się w skąpym materiale epigraficznym
- [Nie tak bardzo owłosiona historia ludzkości z kleszczami w tle](https://archeowiesci.pl/nie-tak-bardzo-owlosiona-historia-ludzkosci-z-kleszczami-w-tle/) - Kontakt ostatniego wspólnego przodka człowieka i szympansa z kleszczami, któremu możemy dziś zawdzięczać brak owłosienia na naszym ciele.
- [[Podcast] Rewolucja neolityczna](https://archeowiesci.pl/podcast-rewolucja-neolityczna/) - Dr hab. Nowak, prof. IA UJ opowiada w jaki sposób doszło do udomowienia przez człowieka roślin i zwierząt oraz powiązany z nim nowy styl życia, doprowadzając do zaniku społeczności zbieracko-łowieckich.
- [Z głową w gwiazdach. Spotkanie z kosmicznym Karolem Wójcickim](https://archeowiesci.pl/z-glowa-w-gwiazdach-spotkanie-z-kosmicznym-karolem-wojcickim/) - Karol Wójcicki – pasjonat nocnego nieba, popularyzator astronomii, dziennikarz naukowy, prezenter telewizyjny, twórca największego w Polsce astronomicznego fanpage’a Z głową w gwiazdach – wystąpi w Spichlerzu Błękitny Baranek w Gdańsku.
- [Discovery of Buddha statue from the 2nd century AD in Berenike on the Red Sea](https://archeowiesci.pl/en/discovery-of-buddha-statue-from-the-2nd-century-ad-in-berenike-on-the-red-sea/) - The joint Polish-American archaeological mission working in Berenike on the Red Sea (Egypt) has uncovered a statue of Buddha from the Roman era, during excavations in the city's archaeological temple.
- [Odkrycie posągu Buddy z II wieku n.e. w Berenike nad Morzem Czerwonym](https://archeowiesci.pl/odkrycie-posagu-buddy-z-ii-wieku-n-e-w-berenike-nad-morzem-czerwonym/) - Wspólna polsko-amerykańska misja archeologiczna w Berenike na wybrzeżu Morza Czerwonego (Egipt), podczas prac wykopaliskowych w starożytnej świątyni miasta odsłoniła posąg Buddy z czasów rzymskich.
- [Of three vessels which caused a lot of confusion](https://archeowiesci.pl/en/of-three-vessels-which-caused-a-lot-of-confusion/) - I opened the first box with fragments of pottery vessels. I took out the artefacts bearing still visible labels written by prof. Chmielewski nearly 25 years earlier. I looked at the fragments and then had an idea!
- [A child who turned out to be 7000 years younger](https://archeowiesci.pl/en/a-child-who-turned-out-to-be-7000-years-younger/) - “It was a paper envelope with bones inside. It was somewhere among documents in professor Chmielewski’s office”. The office was closed after his death. I hold the documentation in hands, but ...
- [Bramka Rockshelter – what the last European hunters did in a cave](https://archeowiesci.pl/en/bramka-rockshelter-what-the-last-european-hunters-did-in-a-cave/) - I turn a tiny flint fragment in my hands. I can see that one of its sides was very accurately shaped with small percussions in order to make a triangular tool. Who made it? Was it made by the last European hunters?
- [Jaskinie śladami turystów](https://archeowiesci.pl/jaskinie-sladami-turystow/) - Oto historia o tym, jak przypadkowe odkrycie napisów i rytów na ścianach Jaskini Złodziejskiej poprowadziło nas przez jaskinie śladami turystów.
- [Following tourists’ traces in caves](https://archeowiesci.pl/en/following-tourists-traces-in-caves/) - When we were looking for forgotten sites in the Sąspowska Valley, we came across an discovery... Here is the story of how an accidental discovery of written messages and graffiti in the walls of Złodziejska Cave made us follow tourists’ traces in caves.
- [Of a clay rattle that is just 1500 years old](https://archeowiesci.pl/en/of-a-clay-rattle-that-is-just-1500-years-old/) - Have you ever held a 1500-year-old clay rattle in your hand? It makes a soft sound when you shake it. There is something inside and it still rattles, just like it did then – 1500 years ago...
- [Of a potter and his kiln](https://archeowiesci.pl/en/of-a-potter-and-his-kiln/) - You thought only cavemen lived in caves? What about a 19th-century potter? Just 100-200 years ago there were more than ten farms on both sides of the Sąspówka stream
- [Archaeology of the invisible: how proteins and carbon isotopes help to reconstruct the human past](https://archeowiesci.pl/en/archaeology-of-the-invisible-how-proteins-and-carbon-isotopes-help-to-reconstruct-the-human-past/) - Dr. Helen Fewlass is an archaeological scientist in the Ancient Genomics Lab at the Francis Crick Institute in London, UK. She is researching radiocarbon dates and their interpretation.
- [[WYWIAD] Chemiczny ślad z przeszłości](https://archeowiesci.pl/wywiad-chemiczny-slad-z-przeszlosci/) - Zapraszamy na wywiad z prof. Małgorzatą Suską-Malawską, biolog z Uniwersytetu Warszawskiego o tajemniczych n-alkanach.
- [Mysteries of Koziarnia Cave. Part two – puzzle solved](https://archeowiesci.pl/en/mysteries-of-koziarnia-cave-part-two-puzzle-solved/) - The excavations in Koziarnia Cave were a bit of an earthquake. Seriously. The seismograph working continuously deeper in the cave recorded each hit of the rock pick. Geophysicists paid the price so that we, archaeologists, could eventually reveal the mysteries of Koziarnia Cave. When we were choosing an area to dig a trench in Koziarnia
- [Gdy najważniejszy jest kontekst](https://archeowiesci.pl/gdy-najwazniejszy-jest-kontekst/) - Kiedyś liczyły się zabytki, ich kształty i rozmiary. Dziś najważniejszy jest kontekst ich znalezienia. Bez niego archeolog jest jak analfabeta, który dostał w prezencie książkę. Jest koniec maja 2022. Pracujemy w wykopie w wejściu do Jaskini Sąspowskiej: pobieramy próbki ziemi do analiz. Claudio Berto siedzi nad wykopem i przypatruje się mojej pracy. Claudio Berto (paleontolog,
- [Tajemnice jaskini Koziarnia. Część pierwsza – burzliwe losy jaskini](https://archeowiesci.pl/tajemnice-jaskini-koziarnia-czesc-pierwsza-burzliwe-losy-jaskini/) - W tej jaskini byli neandertalczycy, sala taneczna i kręgielnia. Kiedyś na zmianę żyli w niej ludzie i niedźwiedzie jaskiniowe. Innym razem znajdowała się tam zagroda dla zwierząt. Stąd nazwa – Koziarnia…
- [Dlaczego wyginęły inne gatunki człowieka?](https://archeowiesci.pl/dlaczego-wyginely-inne-gatunki-czlowieka/) - Sto lat temu wizja ewolucji człowieka była prosta. Dzisiaj obraz się znacznie skomplikował. Aktualnie mamy wysyp odkryć nowych gatunków człowieka. Tylko, że wszystkie zniknęły, przetrwaliśmy tylko my
- [W górę Nilu, w głąb czasów. Badania w Sudanie](https://archeowiesci.pl/w-gore-nilu-w-glab-czasow-badania-w-sudanie/) - Film prezentujący badania IA UWr w Sudanie, gdzie prof. Masjoć odkrył ślady obecności homo erectus sprzed 500 tys. lat. Oprócz prezentacji wyników archeolodzy dzielą się ciekawostkami z zaplecza badań.
- [Historyczne lądowanie w Normandii ożywione dzięki projekcji Panasonic](https://archeowiesci.pl/historyczne-ladowanie-w-normandii-ozywione-dzieki-projekcji-panasonic/) - Technologia wizualna dostarcza fascynujących edukacyjnych doświadczeń opartych na historycznych wydarzeniach – inwazji w Normandii oraz operacji po Dniu D w Muzeum Arromanches-les-Bains.
- [[WYWIAD] Paleoklimat a ślimaki - o związku archeologii z malakologią](https://archeowiesci.pl/wywiad-paleoklimat-a-slimaki-o-zwiazku-archeologii-z-malakologia/) - Archeologia jest nauką, która bardzo często łączy w sobie humanistykę, nauki przyrodnicze i ścisłe.
- [Starożytna globalizacja i port w Berenike](https://archeowiesci.pl/starozytna-globalizacja-i-port-w-berenike/) - Zapraszamy na wywiad o starożytnej globalizacji oraz starożytnych szlakach handlowych i porcie w Berenike
- [Archeologia niewidzialnego: jak białka i izotopy węgla odtwarzają historię ludzkości](https://archeowiesci.pl/archeologia-niewidzialnego-jak-bialka-i-izotopy-wegla-odtwarzaja-historie-ludzkosci/) - Dr Helen Fewlass zajmuje się badaniami materiałów archeologicznych w Ancient Genomics Lab w Instytucie Francisa Cricka w Londynie. Zajmuje się badaniem chronologii metodą datowania radiowęglowego
- [Wpływ strategii dokumentacji metalowych przedmiotów w Mykenach w 1939 r.](https://archeowiesci.pl/wplyw-strategii-dokumentacji-metalowych-przedmiotow-w-mykenach-w-1939-r/) - Wertowanie notatek z wykopalisk prowadzonych w Mykenach w 1939 r. doprowadziło do odkrycia skrytki z niepublikowanymi metalowymi przedmiotami pochodzącymi ze śmietnika w pobliżu monumentalnego grobowca Atreusa
- [O tym, że jesteśmy tym co jemy. O badaniach nad dietą w pradziejach](https://archeowiesci.pl/o-tym-ze-jestesmy-tym-co-jemy-o-badaniach-nad-dieta-w-pradziejach/) - Skąd wiemy co jedli ludzie w przeszłości? Jak długo kobiety karmiły kiedyś piersią? Czy nietolerancje pokarmowe to nowy „wynalazek”? O aspektach diety w pradziejach rozmawiam z dr Fetnerem z WA UW
- [Bioarchaeology of the Near East – tom 16 jest już dostępny](https://archeowiesci.pl/bioarchaeology-of-the-near-east-tom-16-jest-juz-dostepny/) - Najnowszy tom czasopisma Bioarchaeology of the Near East zawiera trzy artykuły.
- [Bioarchaeology of the Near East: volume 16 is now available online](https://archeowiesci.pl/en/bioarchaeology-of-the-near-east-volume-16-is-now-available-online/) - The most recent volume of Bioarchaeology of the Near East contains three regular papers.
- [Powrót do Lagasz](https://archeowiesci.pl/powrot-do-lagasz/) - Wyniki wykopalisk w Lagasz przeprowadzonych przez zespół amerykańskich archeologów zostały właśnie opublikowane w czasopiśmie Antiquity.
- [Mobbing, molestowanie i dyskryminacja w archeologii](https://archeowiesci.pl/mobbing-molestowanie-i-dyskryminacja-w-archeologii/) - W czasopiśmie Antiquity ukazał się opis badań ankietowych natężenia w środowisku archeologów różnych form mobbingu, molestowania i dyskryminacji.
- [Zaglądanie pod skorupkę: archeologia i grecka sztuka](https://archeowiesci.pl/zagladanie-pod-skorupke-archeologia-i-grecka-sztuka/) - Czym charakteryzowało się antyczne malarstwo wazowe i co możemy się dzięki jego analizie dowiedzieć o życiu codziennym mieszkańców starożytnej Grecji?
- [Polish computer application in archaeology](https://archeowiesci.pl/en/polish-computer-application-in-archaeology/) - At the CAA conference in Amsterdam, Polish digital archaeology was represented by a strong interdisciplinary group, which prepared two sessions and presented 10 presentations and 2 posters.
- [Polskie komputerowe aplikacje w archeologii](https://archeowiesci.pl/polskie-komputerowe-aplikacje-w-archeologii/) - Na konferencji CAA w Amsterdamie, polską archeologię cyfrową reprezentowała silna interdyscyplinarna grupa, która przygotowała dwie sesję oraz zaprezentowała 10 prezentacji oraz 2 postery.
- [Badania starożytnego DNA rzucają światło na pochodzenie pierwszych europejskich rolników](https://archeowiesci.pl/badania-starozytnego-dna-rzucaja-swiatlo-na-pochodzenie-pierwszych-europejskich-rolnikow/) - Kwestia pochodzenia pierwszych rolników w Europie wciąż wzbudza wiele dyskusji, zwłaszcza w aspekcie okresu różnicowania się tej populacji oraz zachodzących w niej procesów.
- [Skarb Słuszków I. Denary krzyżowe z przełomu XI i XII wieku](https://archeowiesci.pl/skarb-sluszkow-i-denary-krzyzowe-z-przelomu-xi-i-xii-wieku/) - Premiera publikacji „Skarb Słuszków I. Denary krzyżowe z przełomu XI i XII wieku”, gdzie przedstawiono wyniki opracowania wczesnośredniowiecznego skarbu ze Słuszkowa koło Kalisza.
- [O pochodzeniu Brązów z Beninu](https://archeowiesci.pl/o-pochodzeniu-brazow-z-beninu/) - Brązy z Beninu w przeciągu ostatnich dwóch lat dwukrotnie zwróciły uwagę światowych mediów. Nazwa odnosi się do zabytków wykonanych przez rzemieślników z Królestwa Beninu.
- [Not only Göbeklitepe](https://archeowiesci.pl/en/not-only-gobeklitepe/) - Culture and Information Counsellor’s Office the Embassy of the Republic of Türkiye, The University of Warsaw and Türkiye Tourism Promotion and Development Agency (TGA) will host an archaeology seminar and photo exhibition on April 19, 2023, at the University of Warsaw.
- [Nie tylko Göbeklitepe](https://archeowiesci.pl/nie-tylko-gobeklitepe/) - 19 kwietnia 2023 r. na Uniwersytecie Warszawskim odbędzie się seminarium archeologiczne i wystawę fotograficzną zatytułowaną "The land of great transformation".
- [Opieka nad Tungul czyli o unikatowych malowidłach w Starej Dongoli](https://archeowiesci.pl/opieka-nad-tungul-czyli-o-unikatowych-malowidlach-w-starej-dongoli/) - Archeolodzy w Starej Dongoli niespodziewanie natknęli się na enigmatyczny zespół pomieszczeń z cegły suszonej, którego wnętrza pokryte były scenami figuralnymi unikatowymi w malarstwie chrześcijańskim.
- [Protection for Tungul: new, unique wall paintings discovered in Old Dongola, Sudan](https://archeowiesci.pl/en/protection-for-tungul-new-unique-wall-paintings-discovered-in-old-dongola-sudan/) - Archaeologist unexpectedly stumbled upon an enigmatic complex of rooms made of sun-dried brick, the interiors of which were covered with figural scenes unique for Christian art in Old Dongola
- [Pośladki Kim Kardashian: 2500 lat tradycji?](https://archeowiesci.pl/posladki-kim-kardashian-2500-lat-tradycji/) - Pośladki Kim Kardashian mogą być cechą odziedziczoną po przodkach, którzy stawili opór Persom i niemal doprowadzili do zagłady greckie wojska w 400 roku p.n.e.
- [Tak rekonstruuje się średniowieczne buty w Gdańsku](https://archeowiesci.pl/tak-rekonstruuje-sie-sredniowieczne-buty-w-gdansku/) - Muzeum Archeologiczne w Gdańsku opublikowało film pokazujący rekonstrukcję zabytkowego obuwia. Nagranie zostało zrealizowane w efektownej technice poklatkowej, przypominającej animację. Pomysł stworzenia filmu zrodził się spontanicznie w trakcie prac konserwatorskich. W latach 2021-2022 Muzeum Archeologiczne w Gdańsku realizowało zadanie pn. “W czym chodzili dawni gdańszczanie? Konserwacja skórzanych elementów obuwia i odzieży z badań archeologicznych” (projekt był dofinansowany
- [Egipt i Morze Egejskie w epoce brązu – Chronologia Poznania, część 2](https://archeowiesci.pl/egipt-i-morze-egejskie-w-epoce-brazu-chronologia-poznania-czesc-2/) - Szczególne zainteresowanie Egiptu minojską Kretą i produktami tej kultury w epoce brązu zaowocowało szeregiem źródeł pisanych na ów temat z czasów Nowego Państwa.
- [Egipt i Morze Egejskie w epoce brązu – Chronologia poznania, część 1](https://archeowiesci.pl/egipt-i-morze-egejskie-w-epoce-brazu-chronologia-poznania-czesc-1/) - Relacje między Egiptem a Morzem Egejskim nie miały żadnych specjalnych podstaw geopolitycznych. Surowe morze oddzielało oba rejony od siebie i sprawiało, że każda podróż była ryzykiem.
- [Trepanacja: analiza czaszek strefy egejskiej](https://archeowiesci.pl/trepanacja-analiza-czaszek-strefy-egejskiej/) - Hipokrates w dziele Corpus Hippocraticum opisał jedną z najbardziej skomplikowanych, a równocześnie jedną z najdawniejszych, metod uzdrowicielskich – trepanację
- [50-lecie utworzenia Instytut Archeologii UJ](https://archeowiesci.pl/50-lecie-utworzenia-instytut-archeologii-uj/) - W 2021 roku Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego obchodził 50-lecia utworzenia. Posłuchajmy mentorów Instytutu, jak wspominają czasy swoich studiów oraz opowiadają o początkach placówki.
- [[Z Archiwum] Czy leci z nami archeolog?](https://archeowiesci.pl/z-archiwum-czy-leci-z-nami-archeolog/) - Czym jest jednak archeologia lotnicza? Czy zajmuje się odkopywaniem wraków samolotów? A może poszukiwanie starożytnych maszyn latających?
- [Skandynawskie ofiary z mokradeł. Nie tylko mumie bagienne!](https://archeowiesci.pl/skandynawskie-ofiary-z-mokradel-nie-tylko-mumie-bagienne/) - Kiedy słyszymy o ofiarach składanych z ludzi znajdowanych w Europie północnej na terenach bagien, mokradeł i jezior od razu myślimy o niesamowicie dobrze zachowanych mumiach bagiennych. Takich jak choćby Człowiek z Tollund.
- [Nieznany władca Popo’: nowe odkrycia w Tonina](https://archeowiesci.pl/nieznany-wladca-popo-nowe-odkrycia-w-tonina/) - Tonina w stanie Chiapas (Meksyk) odsłania kolejną tajemnicę: kamienny ołtarz przedstawiający postać – zmarłego w VI stuleciu n.e. – władcy w roli odrodzonego Boga Kukurydzy. Świat nie okrzepł jeszcze po sensacyjnych doniesieniach dotyczących późnoklasycznych rytuałów pogrzebowych w Tonina i transmutacji zmarłych arystokratów w piłki do pok-ta-pok / pitz (vide: Archeowieści Zadziwiające rytuały pogrzebowe w Tonina – czy Majowie
- [Egyptian hieroglyphs discovered in Old Dongola, Sudan](https://archeowiesci.pl/en/egyptian-hieroglyphs-discovered-in-old-dongola-sudan/) - During the current excavation season in Old Dongola (Sudan), an expedition of the Polish Centre of Mediterranean Archaeology, University of Warsaw, headed by Dr. Artur Obłuski, came across an unexpected find: architectural elements from a Pharaonic temple.
- [[WYWIAD] Wielka Piramida. Tajemnice Cudu Starożytności](https://archeowiesci.pl/wywiad-wielka-piramida-tajemnice-cudu-starozytnosci/) - Czy o Wielkiej Piramidzie można napisać coś nowego? Jakie tajemnice jeszcze skrywa ten niezwykły cud starożytności? Właśnie ukazała się książka, gdzie możemy się dowiedzieć się o najnowszych badaniach
- [Grodzisko Piotrówka w Radomiu w świetle badań archeologicznych 2010-2013 r.](https://archeowiesci.pl/grodzisko-piotrowka-w-radomiu-w-swietle-badan-archeologicznych-2010-2013-r/) - Grodzisko Piotrówka zlokalizowane w Radomiu powstało w 2 połowie X wieku. Zapraszamy dzisiaj na film opowiadający o stratygrafii i chronologii tego stanowiska.
- [Egipskie hieroglify odkryte w Starej Dongoli w Sudanie](https://archeowiesci.pl/egipskie-hieroglify-odkryte-w-starej-dongoli-w-sudanie/) - Podczas tegorocznych badań w Starej Dongoli (Sudan) ekspedycja Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem dr. hab. Artura Obłuskiego natrafiła na niespodziewane znalezisko. To elementy architektoniczne z faraońskiej świątyni.
- [O trzech naczyniach, które sporo namieszały](https://archeowiesci.pl/o-trzech-naczyniach-ktore-sporo-namieszaly/) - Otworzyłem pierwsze pudełko z fragmentami, które pozostały po naczyniach ceramicznych. Po kolei wyjmowałem z niego zabytki włożone do papierowych toreb.
- [Powstał Polski Komitet Nurkowania Naukowego!](https://archeowiesci.pl/powstal-polski-komitet-nurkowania-naukowego/) - W 2022 roku powstał Polski Komitet Nurkowania Naukowego. Obejmuje reprezentację wielu dziedzin naukowych. Nurkowanie naukowe jest znane w systemach prawnych wielu krajów europejskich, niestety nie w Polsce
- [Późnoplejstoceńska tułaczka człowieka anatomicznie współczesnego](https://archeowiesci.pl/poznoplejstocenska-tulaczka-czlowieka-anatomicznie-wspolczesnego/) - Pierwsze ślady człowieka anatomicznie współczesnego, czyli takieg, który pod względem budowy szkieletowej niczym nie różnił się już od nas, pojawił się w Afryce prawdopodobnie ok. 200 tys. lat temu
- [Kupiec sztokholmski. Nowa tajemnica z dna jeziora Hammersø na Bornholmie](https://archeowiesci.pl/kupiec-sztokholmski-nowa-tajemnica-z-dna-jeziora-hammerso-na-bornholmie/) - Nowe odkrycia z dna jeziora Hammersø na Bornholmie - tłok pięczętny kupca ze Sztokholmu. Jak tam się znalazł? Czy został zgubiony? A może wrzucono go do wody celowo? Warto ponownie pogrążyć się w głębinach jeziora, kryje ono bowiem jeszcze niejedną tajemnicę!
- [Wystawa archeologiczna „Świat bez granic”](https://archeowiesci.pl/wystawa-archeologiczna-swiat-bez-granic/) - Wystawa „Świat bez granic. Archeologiczne badania nad relacjami społecznymi na przełomie neolitu i epoki brązu w północno-wschodniej Polsce” w siedzibie PAN Muzeum Ziemi w Warszawie.
- [O dziecku, które okazało się młodsze… o 7000 lat](https://archeowiesci.pl/o-dziecku-ktore-okazalo-sie-mlodsze-o-7000-lat/) - „To była taka papierowa koperta z kośćmi” – wspomina jeden z profesorów, spytany o kości dziecka ze schroniska Bramka.
- [Zofia Węgierska, czyli nauka i najświeższe wiadomości ze świata w dobie zaborów](https://archeowiesci.pl/zofia-wegierska-czyli-nauka-i-najswiezsze-wiadomosci-ze-swiata-w-dobie-zaborow/) - W XIX wieku, kiedy nauka na ziemiach polskich była uzależniona od rozwoju państw zaborczych, rodzimi badacze usiłowali przebić się przez narzucane koncepcje.
- [Nurkowanie dla Nauki!](https://archeowiesci.pl/nurkowanie-dla-nauki/) - W roku 2022 Koło Naukowego Archeologii Podwodnej WA UW zaczeło projekt „Nurkowanie dla Nauki” -cykl warsztatów, które pozwolą na zdobycie wiedzy i umiejętności i wzbogacą przygotowanie zawodowe archeologów podwodnych.
- [Opowieść o małym gryzoniu w zmieniającym się świecie](https://archeowiesci.pl/zmiany-klimatyczne-w-przeszlosci-i-opowiesc-o-malym-gryzoniu-w-zmieniajacym-sie-swiecie/) - Lato roku 9750 p.n.e. (lub inaczej 11700 lat temu na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej było cieplejsze i bardziej deszczowe niż normalnie.
- [Miejsce, które rodziło władzę – książka o grodzie w Pasymiu](https://archeowiesci.pl/miejsce-ktore-rodzilo-wladze-ksiazka-o-grodzie-w-pasymiu/) - W dniu 19 stycznia 2023 roku odbędzie się premiera książki „Miejsce, które rodziło władzę. Gród z początków wczesnego średniowiecza w Pasymiu na Pojezierzu Mazurskim”.
- [Archeologiczny katastrofizm](https://archeowiesci.pl/archeologiczny-katastrofizm/) - W archeologii katastrofizm nie był powszechnie traktowany jako ogólna teoria wyjaśniająca zmiany w ludzkich społecznościach, ale same katastrofy naturalne stały się wygodnym sposobem tłumaczenia zmian kulturowych
- [Opowieści z egipskiej krypty](https://archeowiesci.pl/opowiesci-z-egipskiej-krypty/) - Dlaczego archeolodzy badają dawne groby? Dlaczego akurat egipskie grobowce budzą takie zainteresowanie i pobudzają od dawna wyobraźnię ludzi? Co wiemy o najstarszych egipskich grobach?
- [Schronisko Bramka – co ostatni europejscy łowcy robili w jaskini](https://archeowiesci.pl/schronisko-bramka-co-ostatni-europejscy-lowcy-robili-w-jaskini/) - Obracam w palcach malusieńki fragment krzemienia. Ma ono nieco ponad centymetr długości. Szczegóły można zobaczyć tylko przez lupe. Kto je wykonał? Czy byli to ostatni europejscy łowcy?
- [Celtyberyjskie kobiety. Rola kobiety w przedrzymskich społecznościach Mesety](https://archeowiesci.pl/celtyberyjskie-kobiety-rola-kobiety-w-przedrzymskich-spolecznosciach-mesety/) - Epoka żelaza tradycyjnie przedstawiana jest jako czas wojowników: miecza i tarczy. Prawie zawsze jako głównych bohaterów tego okresu przedstawia się mężczyzn. Mimo tego, legendy o wojowniczych Banshee czy Walkiriach także zapisały się na stałe w europejskiej kulturze. Badaczka z Uniwersytetu w Salamance w najnowszym artykule opublikowanym na łamach European Journal of Archaeology skupiła się na
- [Dziewczynka z jaskini Tunel Wielki. Zagadka, grób i popkultura](https://archeowiesci.pl/dziewczynka-z-jaskini-tunel-wielki-zagadka-grob-i-popkultura/) - O dziewczynce z jaskini Tunel Wielki napisano i powiedziano już bardzo wiele. Wiemy, że pochowano ją w XVII/XVIII wieku w płytkiej jamie grobowej. Do ust włożono jej czaszkę zięby.
- [Polska szkoła archeologii prof. Stefana Krukowskiego](https://archeowiesci.pl/polska-szkola-archeologii-prof-stefana-krukowskiego/) - "Polska szkoła archeologii prof. Stefana Krukowskiego" prezentuje biografię jednego z najwybitniejszych badaczy epoki kamienia, nie tylko na gruncie Polskim, ale również Europejskim i światowym.
- [Pani Ix Tz’akb’u Ajaw (Ahpo Hel). Kim była Czerwona Królowa z Palenque?](https://archeowiesci.pl/pani-ix-tzakbu-ajaw-ahpo-hel-kim-byla-czerwona-krolowa-z-palenque/) - Palenque – stanowisko archeologiczne niegdyś na ustach wszystkich ze względu na spektakularny grobowiec władcy znanego jako K’inich Janaab’ Pakal
- [Kura w nocniku - o trudnej sztuce odróżniania naczyń kuchennych od naczyń nocnych (nocników)](https://archeowiesci.pl/kura-w-nocniku-o-trudnej-sztuce-odrozniania-naczyn-kuchennych-od-naczyn-nocnych-nocnikow/) - Studiując historię lub archeologię, dążymy do poznania ludzi w dawnych czasach. Niestety, nie wszystkie aspekty życia pozostają tak samo dokładnie opisane .
- [O pewnym garncarzu i jego piecu](https://archeowiesci.pl/o-pewnym-garncarzu-i-jego-piecu/) - Myśleliście, że w jaskiniach mieszkali jaskiniowcy? A co powiecie na XIX-wiecznego garncarza? Ta opowieść będzie opowiadać o pewnym garncarzu i jego piecu.
- [Polskie odkrycie wyróżnione w TOP 10 magazynu "Archaeology"](https://archeowiesci.pl/polskie-odkrycie-wyroznione-w-top-10-magazynu-archaeology/) - Magazyn "Archaeology" ogłosił Top 10 archeologicznych odkryć 2022 r. Wśród wyróżnionych projektów znalazły się polskie badania w królewskiej nekropoli Castillo de Huarmey.
- [AZP+ Nowy program Narodowego Instytutu Dziedzictwa](https://archeowiesci.pl/azp-nowy-program-narodowego-instytutu-dziedzictwa/) - Kilka dni temu odbyła się konferencja i premiera filmu dotyczących nowego programu rozpoznania dziedzictwa archeologicznego - AZP + . Program realizowany jest w Narodowym Instytucie Dziedzictwa i jak sama nazwa wskazuje będzie on rozwinięciem Archeologicznego Zdjęcia Polski (AZP) czyli poszukiwań stanowisk archeologicznych na terenie Polski za pomocą tzw. powierzchniówek. Polegają one na przejściu grup archeologów
- [O glinianej grzechotce, która ma tylko 1500 lat](https://archeowiesci.pl/o-glinianej-grzechotce-ktora-ma-tylko-1500-lat/) - Mieliście kiedyś w ręce glinianą grzechotkę, która ma ponad 1500 lat? Potrząśnięta wydaje delikatny dźwięk. Coś jest w środku i nadal grzechocze.
- [When context is the most important](https://archeowiesci.pl/en/when-context-is-the-most-important/) - Artefacts, as well as their shapes and dimensions were what counted in the past. Today the context of their discovery is the most important thing.
- [Relikty drewniano-ziemnego wału z XIV wieku. Fragment umocnień grodu książąt mazowieckich](https://archeowiesci.pl/relikty-drewniano-ziemnego-walu-z-xiv-wieku-fragment-umocnien-grodu-ksiazat-mazowieckich/) - Relikty drewniano-ziemnego wału skrzyniowego z połowy XIV wieku odnaleziono podczas badań archeologicznych prowadzonych w latach 2004–2007 na dziedzińcu pałacu Pod Blachą.
- [Podwodny, tajemniczy świat Majów](https://archeowiesci.pl/podwodny-tajemniczy-swiat-majow/) - Czym jest archeologia podwodna? Dlaczego warto prowadzić badania podwodne w Gwatemali? Co przyniosły badania krakowskich archeologów? Jaka jest specyfika tych prac?
- [Po nitce do kłębka – po co archeologii badania nad wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV)?](https://archeowiesci.pl/po-nitce-do-klebka-po-co-archeologii-badania-nad-wirusem-brodawczaka-ludzkiego-hpv/) - Archeologia od dawna nie jest już nauką, która zajmuje się jedynie badaniami nad monumentalnymi budowlami i grobowcami. Coraz częściej celem wykopalisk oraz analiz jest próba odtworzenia życia codziennego.
- [Czy homininy polowały w plejstocenie na euroazjatyckie słonie leśne?](https://archeowiesci.pl/czy-homininy-polowaly-w-plejstocenie-na-euroazjatyckie-slonie-lesne/) - Plejstoceńskie słonie leśne (Palaeoloxodon antiquus) to jedne z największych ssaków, które kroczyły po Ziemi. Występowały one w większej części Europy oraz w Azji Mniejszej.
- [Tajemnice jaskini Koziarni. Część druga – rozwiązanie zagadki](https://archeowiesci.pl/tajemnice-jaskini-koziarni-czesc-druga-rozwiazanie-zagadki/) - Wykopaliska w jaskini Koziarnia to było małe trzęsienie ziemi. Serio. Na końcu jaskini pracujący nieprzerwanie sejsmograf notował każde uderzenie młotka geologicznego.
- [Calakmul – tajemnicza krypta w Pałacu Lundella](https://archeowiesci.pl/calakmul-tajemnicza-krypta-w-palacu-lundella/) - Turyści podziwiający resztki mezoamerykańskich miast nie mają zwykle zbyt wielkiego pojęcia, na co patrzą i po czym spacerują. Podobnie jest w słynnym Calakmul.
- [Dawna Polska w Internetowym Atlasie Polski Niepodległej](https://archeowiesci.pl/dawna-polska-w-internetowym-atlasie-polski-niepodleglej/) - Internetowy Atlas Polski Niepodległej to serwis mapowy, który prezentuje rekonstrukcję sieci osadniczej i podziałów administracyjnych ziem polskich na przełomie XIX i XX w. oraz w okresie międzywojennym.
- [Wywiad z prof. Bogusławem Gedigą](https://archeowiesci.pl/wywiad-z-prof-boguslawem-gediga/) - W dniu 18 października 2022 r. zmarł prof. dr hab. Bogusław Gediga wybitny polski archeolog. Serdecznie zapraszamy do obejrzenia siedmiu, bogato ilustrowanych wywiadów z Profesorem.
- [Wielkie kobiety średniowiecza [Podcast]](https://archeowiesci.pl/wielkie-kobiety-sredniowiecza-podcast/) - W kolejnym podcaście z serii "1000 lat. Prześwietlenie" spotkamy się z wybitnymi kobietami polskiego średniowiecza. Ich rola jest niedoceniana. A przecież Dobrawa przyniosła Polsce chrześcijaństwo..
- [Ekologia w dawnej Polsce [Podcast]](https://archeowiesci.pl/ekologia-w-dawnej-polsce-podcast/) - W tym odcinku podcastu "1000 lat. Prześwietlenie" temat proekologicznych zachowań dawnych Polaków, o ochronie zagrożonego wyginięciem bobra, drogocennym miodzie i wycince niektórych drzew.
- [Zabytki archeologiczne i wykrywacze metali](https://archeowiesci.pl/zabytki-archeologiczne-i-wykrywacze-metali/) - "Zabytki archeologiczne i wykrywacze metali" to film o znaczeniu tzw. kontekstu archeologicznego w badaniach archeologicznych.
- [OSADA - film o drugim sezonie badań archeologicznych Zaborowa](https://archeowiesci.pl/osada-film-o-ii-sezonie-badan-archeologicznych-zaborowa/) - "Osada" - nowy film dokumentalny o badaniach warszawskich archeologów w okolicach Warszawy
- [Mysteries of Koziarnia Cave. Part one – turbulent history of the cave](https://archeowiesci.pl/en/mysteries-of-koziarnia-cave-part-one-turbulent-history-of-the-cave/) - This cave used to be a dwelling for the Neanderthals, a dance floor and a bowling club. In the past it was inhabited by humans and cave bears in turns.
- [Nie zamulaj! Jak się dziś prowadzi badania na palafitach w Austrii?](https://archeowiesci.pl/nie-zamulaj-jak-sie-dzis-prowadzi-badania-na-palafitach-w-austrii/) - Kuratorium Pfahlbauten to austriacka organizacja pozarządowa, która zajmuje się badaniem i ochroną podwodnych stanowisk archeologicznych w alpejskich jeziorach na terenie Austrii.
- [Podwodne dary dla boga deszczu. Archeologia jeziora Petén Itzá](https://archeowiesci.pl/podwodne-dary-dla-boga-deszczu-archeologia-jeziora-peten-itza/) - Ofiarne przedmioty, zdeformowane czaszki, krzemienne groty… Jezioro Petén Itzá (Gwatemala) skrywa w swych głębinach liczne ślady przeszłości, które od 2018 roku odkrywają członkowie Petén Itzá Project.
- [Berło z brązu: Symbol zmiany cywilizacyjnej](https://archeowiesci.pl/berlo-z-brazu-symbol-zmiany-cywilizacyjnej/) - Ten fabularyzowany dokument to swego rodzaju opowieść – wędrówka po ziemiach naszego kraju i Europy przed około 4000 laty.
- [Svante Pääbo laureatem Nagrody Nobla!](https://archeowiesci.pl/svante-paabo-laureatem-nagrody-nobla/) - Przyznanie pierwszej Nagrody Nobla w 2022 ogłoszono 3 października 2022 o godzinie 11:30. Laureatem w dziedzinie medycyny i fizjologii został szwedzki paleogenetyk Svante Pääbo.
- [International Summer School ‘Wolin/Jómsborg: a meeting point of Slavs and Scandinavians in the Middle Ages.’](https://archeowiesci.pl/en/international-summer-school-wolin-jomsborg-a-meeting-point-of-slavs-and-scandinavians-in-the-middle-ages/) - The International Summer School ‘Wolin/Jómsborg: a meeting point of Slavs and Scandinavians in the Middle Ages’ will be held from 16th July to 30 July 2023 in Wolin, Poland
- [Międzynarodowa Szkoła Letnia ‘Wolin/Jómsborg miejsce spotkań Słowian i Skandynawów we Wczesnym Średniowieczu'](https://archeowiesci.pl/miedzynarodowa-szkola-letnia-wolin-jomsborg-miejsce-spotkan-slowian-i-skandynawow-we-wczesnym-sredniowieczu/) - Międzynarodowa Szkoła Letnia ‘Wolin/Jómsborg miejsce spotkań Słowian i Skandynawów we Wczesnym Średniowieczu' odbędzie się w dwa lipcowe tygodnie (16-30 lipca) w 2023
- [Puszcza inspiruje: Cmentarzysko część II](https://archeowiesci.pl/puszcza-inspiruje-cmentarzysko-czesc-ii/) - W zeszłym roku pod koniec listopada odbył się premierowy pokaz pierwszej części filmu dokumentalnego odpowiadającego o początku badań archeologicznych w Zaborowie pt. "Cmentarzysko
- [Archeologia podwodna na XXVII Festynie Archeologicznym w Biskupinie](https://archeowiesci.pl/archeologia-podwodna-na-xxvii-festynie-archeologicznym-w-biskupinie/) - W środę 14 września rozpoczęło się coroczne święto archeologii: Festyn Archeologiczny w Biskupinie. Hasłem przewodnim tegorocznego festynu jest Matka Natura
- [Tell el-Farcha. 20 lat polskich wykopalisk](https://archeowiesci.pl/tell-el-farcha-20-lat-polskich-wykopalisk/) - Jest to wystawa jubileuszowa z okazji 20 - lecia badań prowadzonych przez Polaków na stanowisku Tell el-Farcha położonym w północno-wschodniej delcie Nilu, około 120 km od Kairu.
- [Owsiankę podano](https://archeowiesci.pl/owsianke-podano/) - Zapraszamy więc do przyjrzenia się światowej klasy badaniom prowadzonym nad pierwszymi posiłkami, które spożywano w pradziejach. Kulinarną historię rozpoczniemy epizodem w Göbekli Tepe.
- [Qhapaq Ñan – inkaskie drogi w Andach](https://archeowiesci.pl/qhapaq-nan-inkaskie-drogi-w-andach/) - Qhapaq Ñan – system dróg stworzony dla Imperium Inków. Pozwalał na połączenie rozległych terenów na obszarze andyjskim, dla ułatwienia administracji tak wielkiego terytorium.
- [Zmarł prof. dr hab. Stefan Karol Kozłowski](https://archeowiesci.pl/zmarl-prof-dr-hab-stefan-karol-kozlowski/) - Prof. dr hab. Stefan Karol Kozłowski 1938–2022
- [New discoveries at the royal necropolis in Castillo de Huarmey](https://archeowiesci.pl/en/new-discoveries-at-the-royal-necropolis-in-castillo-de-huarmey/) - New discoveries in Castillo de Huarmey confirm the previous assumptions of Polish archaeologists about the importance of the royal tomb in Castillo de Huarmey, Peru. The site studied by scientists from the University of Warsaw served as the final resting place for elite members of the Wari Empire. The most eminent craftsmen and artists serving
- [Nowe odkrycia w nekropolii królewskiej w Castillo de Huarmey](https://archeowiesci.pl/nowe-odkrycia-w-nekropolii-krolewskiej-w-castillo-de-huarmey/) - Nowe odkrycia w Castillo de Huarmey potwierdzają teorie polskich badaczy. Nekropola służyła jako miejsce pochówku elit i kultu przodków społeczności Wari.
- [Caves in the Sąspowska Valley – the secrets of the storerooms of the University of Warsaw](https://archeowiesci.pl/en/caves-in-the-saspowska-valley-the-secrets-of-the-storerooms-of-the-university-of-warsaw/) - I open a long lost box of artefacts. Do you know this feeling? The feeling when you discover notes for a book, written with your own hand, which you think you read for the first time? We call it the archaeology of archaeology.
- [Jaskinie Doliny Sąspowskiej, czyli tajemnice magazynów UW](https://archeowiesci.pl/jaskinie-doliny-saspowskiej-czyli-tajemnice-magazynow-uw/) - Otwieram dawno zagubione pudło z zabytkami. Znasz to uczucie? Gdy odkrywasz własnoręcznie napisane notatki do książki, którą myślisz, że czytasz po raz pierwszy? My nazywamy to archeologią archeologii.
- [Zadziwiające rytuały pogrzebowe w Tonina – czy Majowie przeobrażali swoich arystokratów w piłki?](https://archeowiesci.pl/zadziwiajace-rytualy-pogrzebowe-w-tonina-czy-majowie-przeobrazali-swoich-arystokratow-w-pilki/) - Gdy na początku sierpnia 2022 INAH ogłosił rewelację na temat zdumiewających rytuałów polegających na transmutacji zmarłych arystokratów Majów w piłki, świat obiegła fala sensacyjny ch notek prasowych i nierzetelnych artykułów.
- [Badania toksykologiczne dzieci złożonych w ofierze przez Inków](https://archeowiesci.pl/badania-toksykologiczne-dzieci-zlozonych-w-ofierze-przez-inkow/) - Najnowsze badania toksykologiczne dzieci złożonych w ofierze na szczycie wulkanu Ampato (Peru) wykazały, że w ostatnich miesiącach życia żuły one liście koki i piły ayashuasca.
- [Pochodzenie Indoeuropejczyków - nowe dane paleogenetyczne](https://archeowiesci.pl/pochodzenie-indoeuropejczykow/) - Na podstawie 727 genomów przedstawicieli wielu kultur archeologicznych paleogenetycy opowiadają w najnowszym Science o pochodzeniu Indoeuropejczyków
- [Styl życia dawnych społeczności pasterskich w Iranie - nowe badania histologiczne](https://archeowiesci.pl/styl-zycia-dawnych-spolecznosci-pasterskich-w-iranie-nowe-badania-histologiczne/) - Gdy bioarcheolodzy pracują z niekompletnymi pochówkami, niekonwencjonalne metody pozwalają poradzić sobie z ograniczeniami. Widać to na przykładzie cmentarzyska Deh Dumen, w Iranie.
- [New study sheds light on the ancient pastoralists of Iran](https://archeowiesci.pl/en/new-study-sheds-light-on-the-ancient-pastoralists-of-iran/) - When bioarcheologists work with incomplete burials, using unconventional methods allow to overcome limitations. This was proven on the Bronze Age cemetery of Deh Dumen, located in Iran.
- [Badania nad dziełem Metamorfozy albo Złoty osioł](https://archeowiesci.pl/badania-nad-dzielem-metamorfozy-albo-zloty-osiol/) - "Metamorfozy" albo "Złoty osioł" to utwór Apulejusza z II wieku n.e. Jest najstarszą łacińską powieścią, zachowaną w całości. Lucjusz, główny bohater tego utworu, przemieniony w osła przeżywa liczne przygody.
- [Wojeciech Kóčka – jeden z pierwszych badaczy Ostrowa Tumskiego](https://archeowiesci.pl/wojeciech-kocka-jeden-z-pierwszych-badaczy-ostrowa-tumskiego/) - Wojciech Kóčka – wybitny antropolog i archeolog, człowiek o ciekawym życiorysie. Był jednym z pierwszych badaczy, zgłębiającym początki Państwa Polskiego. Prowadził wykopaliska na wrocławskim Ostrowie Tumskim.
- [Tingitana Frontier Project – Polish-Moroccan exploration of the Roman limes in Morocco](https://archeowiesci.pl/en/tingitana-frontier-project-polish-moroccan-exploration-of-the-roman-limes-in-morocco/) - Polish-Moroccan archaeological mission, which researches the Roman limes and the defence system of the ancient city of Volubilis. In October 2021 they unearthed remains of a Roman watchtower
- [Textile technology in Bronze Age Greece: weaving](https://archeowiesci.pl/en/textile-technology-in-bronze-age-greece-weaving/) - We are excited to share our last video about textiles and textile production in Bronze Age Greece. This video discuss and demonstrate weaving.
- [Tekstylia w Grecji epoki brązu część 3: tkanie](https://archeowiesci.pl/tekstylia-w-grecji-epoki-brazu-czesc-3-tkanie/) - Film o tekstyliach i produkcji tekstylnej w Grecji epoki brązu. Dzisiaj dr Agata Ulanowska oraz pani Aleksandra Frączek, studentka Wydziału Archeologii UW, zaprezentują starożytne metody tkania.
- [Czym są rondele? O niezwykłych odkryciach z Nowego Objezierza](https://archeowiesci.pl/czym-sa-rondele-o-niezwyklych-odkryciach-z-nowego-objezierza/) - Zastanawialiście się czym są rondele oraz jaką funkcję pełniły? Gdzie znajdowały się? Skansen Archeologiczny - Grodzisko w Sopocie przygotował interesujący film przybliżający odpowiedzi na te pytania.
- [[WYWIAD] Grody, garnki i uczeni. O archeologicznych tajemnicach ziem polskich. Wywiad autorski!](https://archeowiesci.pl/wywiad-grody-garnki-i-uczeni-o-archeologicznych-tajemnicach-ziem-polskich-wywiad-autorski/) - Archeologiczne dobro narodowe zamknięte w pigułce - opinie o książce “Grody, garnki i uczeni. O archeologicznych tajemnicach ziem polskich”. Co na ten temat odkryć w Polsce sądzi sama Autorka?
- [Najstarsze mumie na świecie?](https://archeowiesci.pl/najstarsze-mumie-na-swiecie/) - Wyniki badań portugalskich badaczy rzuciły światło na zabiegi mumifikacyjne sprzed 8000 lat! W dolinie rzeki Sado w Portugalii Jeżeli opinie naukowców są właściwe, to portugalskie znaleziska to najstarsze mumie na świecie.
- [Szlakiem zamków i jaskiń. Tajemnice Jury Krakowsko-Częstochowskiej](https://archeowiesci.pl/szlakiem-zamkow-i-jaskin-tajemnice-jury-krakowsko-czestochowskiej/) - Jakie ślady funkcjonowania ludzi w przeszłości znajdziemy na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej? Dlaczego archeolodzy tam kierują swoje zainteresowania? Kto i kiedy budował zamki na tamtym obszarze?
- [Najstarsze na świecie słomki do picia](https://archeowiesci.pl/najstarsze-na-swiecie-slomki-do-picia/) - Kurhan w Majkopie, jest jednym z najbardziej bogato wyposażonych prehistorycznych grobowców na północnym Kaukazie. Badania kurhanu w 1897 roku ujawniły zagadkowe rurki (lub słomki) ze złota i srebra.
- [Starożytny wrak u wybrzeży Balearów zostanie zbadany, zabezpieczony i udostępniony](https://archeowiesci.pl/starozytny-wrak-u-wybrzezy-balearow-zostanie-zbadany-zabezpieczony-i-udostepniony/) - Wspólny projekt połączył naukowców z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz IBEAM, działającej na Balearach instytucji specjalizującej się w archeologii morskiej. Przez okres minimum pięciu lat badacze będą odkrywać tajemnice statku, którego ostatni rejs zakończył się w zachodniej części Morza Śródziemnego, w okolicy malowniczej wyspy Formentery. Starożytny wrak u wybrzeży Balearów zostanie następnie zakonserwowany pod wodą
- [Na wezwanie Odyna. Tajemnice wikingów – początki państwa polskiego](https://archeowiesci.pl/na-wezwanie-odyna-tajemnice-wikingow-poczatki-panstwa-polskiego/) - Podcast poświęcony cmentarzysku w Bodzi, jednemu z najbardziej fascynujących odkryć archeologicznych na terenie Polski. Cykl składa się z 3 odcinków, w których o stanowisku opowiada Andrzej Buko.
- [Chybiony spektakl New Age w ruinach Majów – jak to się robi w Dzibilchaltún…](https://archeowiesci.pl/chybiony-spektakl-new-age-w-ruinach-majow-jak-to-sie-robi-w-dzibilchaltun/) - Ruiny Majów stają się cyklicznie przedmiotem zainteresowania ruchów New Age. A regularność, z jaką do tego dochodzi dotyczy powtarzalnych fenomenów astronomicznych
- [Lidar na przesmyku Tehuantepec i potężne konstrukcje w Tabasco – pomost między kulturami Majów i Olmeków?](https://archeowiesci.pl/lidar-na-przesmyku-tehuantepec-i-potezne-konstrukcje-w-tabasco-pomost-miedzy-kulturami-majow-i-olmekow/) - Późną wiosną 2020 roku w Nature, ukazał się artykuł, w którym zaprezentowano odkrycie ponad dwudziestu centrów ceremonialnych w rejonie przesmyku Tehuantepec
- [O co chodzi z tymi Olmekami? Cultura madre czy culturas hermanas?](https://archeowiesci.pl/o-co-chodzi-z-tymi-olmekami-cultura-madre-czy-culturas-hermanas/) - Olmekowie to naprawdę tajemnicza cywilizacja – od zarania studiów nad tą kulturą nie wiadomo, czy powinno się ich w taki sposób określać.
- [Znaczenie odkryć w San Lorenzo i Aguada Fénix związane z kalendarzem Mezoameryki. Zaklęte w architekturze](https://archeowiesci.pl/znaczenie-odkryc-w-san-lorenzo-i-aguada-fenix-zwiazane-z-kalendarzem-mezoameryki-zaklete-w-architekturze/) - Zespół Takeshiego Inomaty uważa, że 20 platform brzegowych, występujących zarówno w San Lorenzo, jak i licznych MFU (Middle Formative Usumacinta) mogą mieć związek z mezoamerykańskim kalendarzem
- [Atz’aam sól jako kryptowaluta Majów? Archeologia podwodna w Belize](https://archeowiesci.pl/atzaam-sol-jako-kryptowaluta-majow-archeologia-podwodna-w-belize/) - Sól to substancja niezbędna do przeżycia. Majowie, egzystujący w gorącym i wilgotnym klimacie, potrzebowali stałych jej dostaw.
- [O grobie Haralda Sinozębego, czyli dlaczego nie należy nic przyjmować na wiarę](https://archeowiesci.pl/o-grobie-haralda-sinozebego-czyli-dlaczego-nie-nalezy-nic-przyjmowac-na-wiare/) - W ciągu ostatnich dni przez media przetoczyła się fala tytułów o odkryciu w Polsce grobu wikińskiego króla. Pochówków królewskich na Pomorzu Zachodnim jest niewiele, tematu zlekceważyć nie można.
- [Wenus z Willendorfu: Znamy pochodzenie najsławniejszej kobiety paleolitu](https://archeowiesci.pl/wenus-z-willendorfu-znamy-pochodzenie-najslawniejszej-kobiety-paleolitu/) - Pochodzenie i kluczowe aspekty wykonania Wenus z Willendorfu, mającej około 30 000 lat, pozostawały tajemnicą przez ponad stulecie od czasu jej odkrycia.
- [Obrzędy i rytuały na wybrzeżach Hawajów. Jama ofiarna z Moloka’i](https://archeowiesci.pl/obrzedy-i-rytualy-na-wybrzezach-hawajow-jama-ofiarna-z-molokai/) - Posiłkując się badaniami etnografów, archeolodzy byli w stanie zinterpretować znaczenie jamy ze szczątkami zwierząt odkrytej na wyspie Moloka’i, na terenie wysp archipelagu Hawajów.
- [Living conditions in the Main City in Gdansk in the Late Middle Ages](https://archeowiesci.pl/en/living-conditions-in-the-main-city-in-gdansk-in-the-late-middle-ages/) - Living conditions in the Late Medieval and Modern Period Main City in Gdańsk analyse and publish results of archaeological and architectural investigation conducted in Powroźnicza Street.
- [Successful for the third time! Weapons from Lake Hammersø](https://archeowiesci.pl/en/successful-for-the-third-time-weapons-from-lake-hammerso/) - Expedition from the Faculty of Archaeology UW, conducted underwater archaeological exploration in Lake Hammersø. They discover group of medieval artefacts, including weapons and golden ring.
- [Textile technology in Bronze Age Greece: spinning](https://archeowiesci.pl/en/textile-technology-in-bronze-age-greece-spinning/) - Second video about textiles and textile production in Bronze Age Greece. Dr hab. Agata Ulanowska and Mrs Aleksandra Frączek, from the Faculty of Archaeology, UW, discuss and demonstrate spinning.
- [Tekstylia w Grecji epoki brązu część 2: przędzenie](https://archeowiesci.pl/tekstylia-w-grecji-epoki-brazu-czesc-2-przedzenie/) - Mamy przyjemność zaprezentować drugi z serii filmów o tekstyliach i produkcji tekstylnej w Grecji epoki brązu. Dzisiaj prezentujemy starożytne metody przędzenia
- [Najwcześniejsze znaleziska wskazujące na przemoc w dolinie Nilu](https://archeowiesci.pl/najwczesniejsze-znaleziska-wskazujace-na-przemoc-w-dolinie-nilu/) - Jebel Sahaba jest jednym z najstarszych obecnie znanych cmentarzysk w dolinie Nilu. Archeolodzy znaleźli tam dowody najstarszej wojny w dolinie Nilu toczonej przez łowców-zbieraczy o terytorium i zasoby
- [The origin of Late Neolithic amber ornaments in Poland](https://archeowiesci.pl/en/the-origin-of-late-neolithic-amber-ornaments-in-poland/) - Relatively few finished amber products come from the north-eastern Poland region. Among the few known today are ornaments from the unique Ząbie and Supraśl sites.
- [Pochodzenie późnoneolitycznych ozdób bursztynowych w Polsce](https://archeowiesci.pl/pochodzenie-poznoneolitycznych-ozdob-bursztynowych-w-polsce/) - Z regionu północno-wschodniej Polski pochodzi stosunkowo mało gotowych wyrobów bursztynowych. Wśród niewielu współcześnie znanych znajdują się ozdoby z unikatowych stanowisk Ząbie i Supraśl.
- [Polish project in the final of the European Research Council award](https://archeowiesci.pl/en/polish-project-in-the-final-of-the-european-research-council-award/) - A Polish archaeological project made it to the final of the European Research Council award! It is presented to ERC grantees who engage the non-scientific community during their projects.
- [Polski projekt w finale konkursu Europejskiej Rady ds. Badań](https://archeowiesci.pl/polski-projekt-w-finale-konkursu-europejskiej-rady-ds-badan/) - W finale konkursu o nagrodę Europejskiej Rady ds. Badań znalazł się polski projekt archeologiczny! Nagroda wręczana grantom ERC, którzy podczas realizacji projektów wykazali się doskonałością w zakresie angażowania społeczności spoza świata nauki.
- [IMAGMA - szyfry z przeszłości](https://archeowiesci.pl/imagma-szyfry-z-przeszlosci/) - Do tej pory panowało przekonanie, że początki pieniądza germańskiego datowane są na koniec V i VI w. Ustalenia projektu IMAGMA udowodniają inaczej...
- [Ciphers from the Past – IMAGMA](https://archeowiesci.pl/en/ciphers-from-the-past-imagma/) - Until now it has been believed that the origins of Germanic money date back to the late 5th and 6th centuries. The findings of the IMAGMA project prove otherwise...
- [[WYSTAWA]  Novae - badania Ekspedycji Wydziału Archeologii UW](https://archeowiesci.pl/wystawa-novae-badania-ekspedycji-wydzialu-archeologii-uw/) - Novae to rzymski obóz położony nad Dunajem. 28.06 o 17.00, w ogrodach BUWu odbędzie się otwarcie wystawy poświęconej badaniom archeologicznym Ekspedycji WA UW.
- [Tradycje kwietnych dywanów na procesję Bożego Ciała  Niematerialne dziedzictwo kulturowe, przekazywane z pokolenia na pokolenie](https://archeowiesci.pl/tradycje-kwietnych-dywanow-na-procesje-bozego-ciala-niematerialne-dziedzictwo-kulturowe-przekazywane-z-pokolenia-na-pokolenie/) - W Spycimierzu (woj. łódzkie), Kluczu, Olszowej, Zalesiu Śląskim i Zimnej Wódce (woj. opolskie) kultywowana jest tradycja obchodzenia Bożego Ciała związana z tworzeniem kwietnych dywanów.
- [Zły szeląg i złamany grosz. O pieniądzu i jego historii](https://archeowiesci.pl/zly-szelag-i-zlamany-grosz-o-pieniadzu-i-jego-historii/) - Co to jest numizmatyka i czym się dziś zajmuje? Jakie miejsce w badaniach nad przeszłością zajmują analizy numizmatyczne? Co nam daje wiedza z zakresu numizmatyki, o czym mówią nam dawne monety?
- [Seria starożytna: Hieroglify egipskie, Starożytny Rzym, Jak przeżyć w starożytnym Egipcie](https://archeowiesci.pl/seria-starozytna-hieroglify-egipskie-starozytny-rzym-jak-przezyc-w-starozytnym-egipcie/) - Świat starożytny nieustannie inspiruje, dlatego Wydawnictwo Poznańskie postanowiło stworzyć serię starożytną, która przybliży spragnionym wiedzy fascynujące losy dawnych cywilizacji.
- [Mustis - rzymskie miasto Afryki Prokonsularnej](https://archeowiesci.pl/mustis-rzymskie-miasto-afryki-prokonsularnej/) - Stanowisko Mustis położone w centralnej części Tunezji. Historycznie ten obszar należał do rzymskiej prowincji Afryka Prokonsularna. Antyczne miasto badane jest przez polskich archeologów.
- [Tekstylia i produkcja tekstylna w Grecji epoki brązu](https://archeowiesci.pl/tekstylia-i-produkcja-tekstylna-w-grecji-epoki-brazu/) - Pierwszy z serii filmów o tekstyliach i produkcji tekstylnej w Grecji epoki brązu. Filmy powstały w ramach projektu "Artefakty, kreatywność, technologia i umiejętności od prehistorii do epoki klasycznej w Grecji"
- [Archeologia cyfrowa. Standardy – Interdyscyplinarność – Network](https://archeowiesci.pl/archeologia-cyfrowa-standardy-interdyscyplinarnosc-network/) - Archeologia cyfrowa to jedna z najnowszych dyscyplin archeologii. Patronujemy nadchodzącej konferencji CAA Polska – Forum GIS o tytule „Standardy – Interdyscyplinarność – Network”.
- [Podwodne wykopaliska - podcast Spod Wody](https://archeowiesci.pl/podwodne-wykopaliska-podcast-spod-wody/) - Czy na dnie jeziora też używa się pędzelków, żeby ostrożnie usuwać warstwa po warstwie? Ilu mamy w Polsce takich specjalistów i co trzeba zrobić, by zdobyć stosowne uprawnienia? Zapraszamy na podcast Spod Wody.
- [Listy sędziów babilońskich](https://archeowiesci.pl/listy-sedziow-babilonskich/) - Życie codzienne w starożytnej Mezopotamii możemy wyczytać z glinianych tabliczek zapisanych pismem klinowym. Na ich podstawie możliwe jest odkrywanie m.in. tajemnic funkcjonowania ówczesnych sądów.
- [Ab ovo. Jajka w diecie rzymskiej w Pompejach](https://archeowiesci.pl/ab-ovo-jajka-w-diecie-rzymskiej-w-pompejach/) - Jajka stanowią ważne źródło aminokwasów, tłuszczów i białek. Z tego powodu były cenione również w starożytności, o czym świadczy ich wykorzystanie w diecie rzymskiej, w tym przez mieszkańców Pompejów.
- [Textile technology in Bronze Age Greece](https://archeowiesci.pl/en/textile-technology-in-bronze-age-greece/) - First in a series of videos about textile production in Bronze Age Greece. These videos are made for the project ‘Artefacts, Creativity, Technology, and Skills from Prehistory to the Classical Period in Greece.
- [Majówkowa przerwa](https://archeowiesci.pl/majowkowa-przerwa/) - Szanowni Państwo, Mamy nadzieję, że korzystacie Państwo z uroków majówkowej przerwy, tak, jak my. Wrócimy do Państwa z nowymi postami już w najbliższy czwartek. pozdrawiamy serdecznie Redakcja
- [Powrót do Becán](https://archeowiesci.pl/powrot-do-becan/) - W pół wieku od zakończenia badań w Becán archeolodzy ubolewają, że ten duży ośrodek stoi nadal poza nawiasem emocjonującej dyskusji o polityce i zmiennych losach dynastii Majów.
- [Prof. Adam Łukaszewicz opowiada o studiowaniu na archeologii](https://archeowiesci.pl/prof-adam-lukaszewicz-opowiada-o-studiowaniu-na-archeologii/) - Kolejny wywiad z okazji 100-lecia archeologii na Uniwersytecie Warszawskim. Tym razem o swoich studiach opowiada prof. dr hab. Adam Łukaszewicz
- [Gród w Grzybowie i jego zaplecze osadnicze](https://archeowiesci.pl/grod-w-grzybowie-i-jego-zaplecze-osadnicze/) - Gród w Grzybowie, powstał prawdopodobnie w pierwszej połowie X w. Pierwsze badania tego kompleksu odbyły się jeszcze w XIX w. Kierownik aktualnych badań, opowiada o najnowszych odkryciach
- [Tradycje Wielkanocne ocalone od zapomnienia](https://archeowiesci.pl/tradycje-wielkanocne-ocalone-od-zapomnienia/) - Wielkanocne kroszonki, batikowe pisanki, krzyżoki, przywołówki dyngusowe czy turki to kilka z wielu obrzędów i tradycji, które wpisane zostały na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego
- [Analizy izotopów stałych informują o pochodzeniu ofiar z Teotihuacán](https://archeowiesci.pl/analizy-izotopow-stalych-informuja-o-pochodzeniu-ofiar-z-teotihuacan/) - Pod koniec lat osiemdziesiątych w okolicy Świątyni Quetzalcoatla w Teotihuacán odkryto ponad dwieście szkieletów zinterpretowanych jako osoby złożone w ofierze
- [Siódmy sezon badań w jeziorze Lubanowo – kolejny rok zmagań ze złą widocznością](https://archeowiesci.pl/siodmy-sezon-badan-w-jeziorze-lubanowo-kolejny-rok-zmagan-ze-zla-widocznoscia/) - 7 sezon badań w j.Lubanowo. Stanowisko zostało odkryte przypadkowo podczas poszukiwania militariów z czasów II wojny światowej. Jezioro skrywa obiekty znacznie starsze, np. z okresu wpływów rzymskich.
- [Samorząd dla Dziedzictwa - ogólnopolski konkurs NID](https://archeowiesci.pl/samorzad-dla-dziedzictwa-ogolnopolski-konkurs-nid/) - Rusza nabór wniosków w ogólnopolskim konkursie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków „Samorząd dla Dziedzictwa” 2022.
- [Tej drogi nigdy nie było – rysunkowa adaptacja Eposu o Gilgameszu](https://archeowiesci.pl/tej-drogi-nigdy-nie-bylo-rysunkowa-adaptacja-eposu-o-gilgameszu/) - Wystawa „Tej drogi nigdy nie było – rysunkowa adaptacja Eposu o Gilgameszu” to kolejna odsłona projektu M. Starakiewicz i M.Mleczaka, trwająca od 19.03.2022 r., w Muzeum Archeologicznym w Krakowie
- [Jak piroman z archeologiem. Jak naukowcy badają dawne pożary](https://archeowiesci.pl/jak-piroman-z-archeologiem-jak-naukowcy-badaja-dawne-pozary/) - Podcast "Rozmowy na koniec świata" porusza temat dzisiejszych badań nad pożarami, które miały miejsce w odległej przeszłości, np. w epoce brązu, odpowiadając na pytania relacji człowieka z ogniem.
- [Papirus Dionizji - sądowy spór ojca z córką](https://archeowiesci.pl/papirus-dionizji-sadowy-spor-ojca-z-corka/) - Papirus Dionizji, który opowiada nam historię Chairemona, zamożnego gimnazjarchy, który pozywa własną córkę i sądownie chce... rozwiązać jej małżeństwo!
- [Kiedy Ukraina odzyska scytyjskie, greckie i rzymskie skarby z Krymu?](https://archeowiesci.pl/skarby-z-krymu/) - Ponury cień rosyjskiego ataku na Ukrainę przesłonił kolejny etap precedensowego sporu sądowego, który rozpoczął się wraz z aneksją Krymu przez Rosję w roku 2014
- [Zamki krzyżackie w 3D–Interaktywna mapa zamków gotyckich](https://archeowiesci.pl/zamki-krzyzackie-w-3d-interaktywna-mapa-zamkow-gotyckich/) - W ramach współpracy stowarzyszenia gmin "Polskie zamki gotyckie" powstała interaktywna mapa z modelami 3D 20 zamków gotyckich z terenów Pomorza, Warmii i Mazur oraz obwodu kaliningradzkiego.
- [Prof. Michał Gawlikowski opowiada o swoich studiach archeologicznych](https://archeowiesci.pl/prof-michal-gawlikowski-opowiada-o-swoich-studiach-archeologicznych/) - Kolejny wywiad z okazji 100-lecia archeologii na Uniwersytecie Warszawskim. Tym razem profesor Michał Gawlikowski opowiada o swoich studiach archeologicznych.
- ["Cudze chwalicie..." 8 wykładów na Nowe Tysiąclecie](https://archeowiesci.pl/cudze-chwalicie-8-wykladow-na-nowe-tysiaclecie/) - Nowe odkrycia archeologiczne pobudzają zbiorową wyobraźnię, a czasem nawet wywołują sensację. Nie wszystkie jednak odkrycia rzeczywiście wzbogacają naszą wiedzę i zmienią dotychczasowe ustalenia.
- [Bałtyjska Suwalszczyzna i nieinwazyjne badania archeologiczne](https://archeowiesci.pl/baltyjska-suwalszczyzna-i-nieinwazyjne-badania-archeologiczne/) - Zespół młodych naukowców zainicjował nowoczesny projekt badań nad pradziejami Suwalszczyzny. W jego ramach przeprowadzono nieinwazyjne badania archeologiczne.
- [Mumia z kiszonym płodem: kolejny przykład myślenia życzeniowego](https://archeowiesci.pl/mumia-z-kiszonym-plodem/) - Warsaw Mummy Project ogłosił odkrycie egipskiej mumii w ciąży, gdzie płód nie został wyciągnięty podczas procesu balsamowania. Miał on mieć połamane kości, czego nie widać na opublikowanych radiogramach.
- [The mummy with a pickled fetus: another example of wishful thinking](https://archeowiesci.pl/en/the-mummy-with-a-pickled-fetus/) - The Warsaw Mummy Project announced the discovery of pregnant mummy where the fetus wasn't removed during the embalming process. It was said to have broken bones, which are not visible on published radiographs.
- [Tingitana Frontier Project – badania rzymskiego limesu w Maroku](https://archeowiesci.pl/tingitana-frontier-project-badania-rzymskiego-limesu-w-maroku/) - Polsko-marokańska misja, prowadząca badania rzymskiego limesu, odkryła pozostałości rzymskiej wieży obserwacyjnej, która stanowiła część systemu obrony antycznego miasta Volubilis.
- [Pożegnanie z dziką Afryką. Wymieranie zwierząt w Lesotho od Późnego Plejstocenu](https://archeowiesci.pl/pozegnanie-z-dzika-afryka-wymieranie-zwierzat-w-lesotho-od-poznego-plejstocenu/) - Wpływ człowieka na środowisko naturalne określane jest obecnie terminem antropopresji. Oddziaływuje bezpośrednio na lokalną florę i faunę.
- [Grupy E nie służyły obserwacjom równonocy](https://archeowiesci.pl/grupy-e-nie-sluzyly-obserwacjom-rownonocy/) - W kwietniu 2021 w PLOS ONE ukazał się artykuł archeoastronoma Ivana Šprajca dotycząca potencjalnych orientacji astronomicznych ponad 70 Grup E i innych budowli ceremonialnych
- [Czy zębów rekina używano jako narzędzi? Archeologia eksperymentalna](https://archeowiesci.pl/czy-zebow-rekina-uzywano-jako-narzedzi-archeologia-eksperymentalna/) - Znaleziska ekofaktów są powszechne w archeologii. Szczątki zwierzęce mogły być obrabiane i używane jako narzędzia. Analizy wykorzystywania uzębienia fauny oceanicznej przez ludzi są bardzo rzadkie.
- [Bioarchaeology of the Near East - tom 15 jest już dostępny](https://archeowiesci.pl/bioarchaeology-of-the-near-east-tom-15-jest-juz-dostepny/) - Najnowszy tom czasopisma zawiera trzy regularne artykuły i osiem krótkich raportów z badań terenowych o szerokim zakresie tematycznym.
- [Bioarchaeology of the Near East: volume 15 is now available online](https://archeowiesci.pl/en/bioarchaeology-of-the-near-east-volume-15-is-now-available-online/) - The recent volume of Bioarchaeology of the Near East contains three regular papers and eight short fieldwork reports, with a broad range of topics
- [Warunki życia na Głównym Mieście w Gdańsku w późnym średniowieczu](https://archeowiesci.pl/warunki-zycia-na-glownym-miescie-w-gdansku-w-poznym-sredniowieczu/) - Warunki życia na Głównym Mieście w Gdańsku są możliwe do odtworzenia dzięki badaniom kultury materialnej. Archeolodzy z UW opracują i udostępnią wyniki badań przeprowadzonych przy ul. Powroźniczej.
- [Berdysyczran-depe – nowe stanowisko cywilizacji Oksus w delcie Tedżenu](https://archeowiesci.pl/berdysyczran-depe-nowe-stanowisko-cywilizacji-oksus-w-delcie-tedzenu/) - Berdysyczran-depe, niepozorne stanowisko położone w Turkmenistanie, kryje pozostałości kultury określanej mianem Baktriańsko-Margiański Zespół Kulturowy (angielski skrót BMAC) lub cywilizacja Oksus.
- [Pesymizm archeologów, optymizm historyków](https://archeowiesci.pl/pesymizm-archeologow-optymizm-historykow/) - Przeglądając literaturę dotyczącą dawnych społeczności można odnieść wrażenie, że historycy częściej piją optycolę z optymistycznego źródła Papcia Chmiela, a archeolodzy pesycolę z pesymistycznego.
- [Libańskie ścieżki polskich archeologów, cz.2. Plon wypraw na północ i południe](https://archeowiesci.pl/libanskie-sciezki-polskich-archeologow-cz-2-plon-wypraw-na-polnoc-i-poludnie/) - Badania polaków w Libanie, gdzie zgłębiali zagadki tajemniczego grobu w późnoantycznym kościele w Chhim oraz poszukiwali na wybrzeżu Morza Śródziemnego śladów tsunami sprzed wieków.
- [Libańskie ścieżki polskich archeologów, cz. 3. Starożytne tsunami](https://archeowiesci.pl/libanskie-sciezki-polskich-archeologow-cz-3-starozytne-tsunami/) - Badania przeprowadzone w pozostałościach dwóch antycznych wsi: Chhim i Jiyeh, gdzie polscy archeolodzy szukali śladów starożytnego tsunami i badali tajemnicze groby w późnoantycznym kościele.
- [Roman Imperial epigraphic traditions](https://archeowiesci.pl/en/roman-imperial-epigraphic-traditions/) - In the Roman Imperial commemorative inscriptions became omnipresent in nearly all aspects of social life, and the afterlife. Quite suddenly, during the 3rd cent. AD, this practice fell into decline.
- [Tradycja tworzenia inskrypcji w Cesarstwie Rzymskim](https://archeowiesci.pl/tradycja-tworzenia-inskrypcji-w-cesarstwie-rzymskim/) - W III w. tradycja tworzenia inskrypcji w cesarstwie rzymskim uległa przekształceniu i do V w. ich liczba miejscami znacznie spadła. O prestiżowym grancie ERC opowiada dr Paweł Nowakowski z WH UW.
- [Libańskie ścieżki polskich archeologów, cz. 4. Zagadkowe groby z Chhim](https://archeowiesci.pl/libanskie-sciezki-polskich-archeologow-cz-4-zagadkowe-groby-z-chhim/) - Badania przeprowadzone w pozostałościach dwóch antycznych wsi: Chhim i Jiyeh, gdzie polscy archeolodzy szukali śladów starożytnego tsunami i badali tajemnicze groby w późnoantycznym kościele.
- [Libańskie ścieżki polskich archeologów, cz. 1](https://archeowiesci.pl/libanskie-sciezki-polskich-archeologow-cz-1/) - Badania polaków w Libanie, gdzie zgłębiali zagadki tajemniczego grobu w późnoantycznym kościele w Chhim oraz poszukiwali na wybrzeżu Morza Śródziemnego śladów tsunami sprzed wieków.
- [ArcheoAtlas - Archeologiczny Atlas Małopolski](https://archeowiesci.pl/archeoatlas-archeologiczny-atlas-malopolski/) - Wkrótce ruszy nowoczesny portal internetowy ukazujący bogactwo dziedzictwa archeologicznego Małopolski - Archeologiczny Atlas Małopolski, portal stworzony przez Muzeum Archeologiczne w Krakowie
- [Antropomorficzne fajki kultur Missisipi i to, co w nich palono](https://archeowiesci.pl/antropomorficzne-fajki-kultur-missisipi-i-to-co-w-nich-palono/) - Antropomorficzne gliniane fajki są jednym z najciekawszych wytworów kultur Missisipi. Niedawno przeprowadzono specjalistyczne analizy aby zbadać, czy wykorzystywano je do palenia i co z nich spożywano.
- [Berdysyčran-depe – a new site of the Oxus civilisation in the Tedjen alluvial fan](https://archeowiesci.pl/en/berdysycran-depe-a-new-site-of-the-oxus-civilisation-in-the-tedjen-alluvial-fan/) - Berdysyčran-depe, a hitherto wholly unknown and inconspicuous site located in Turkmenistan in the ancient Tedjen River alluvial fan, turned out to have hidden remains of the Oxus civilisation.
- [Prof. Barbara Kaim opowiada o swoich studiach archeologicznych](https://archeowiesci.pl/prof-barbara-kaim-opowiada-o-swoich-studiach-archeologiocznych/)
- [Życie mnichów w Egipcie u schyłku starożytności](https://archeowiesci.pl/zycie-mnichow-w-egipcie-u-schylku-starozytnosci/) - Jak wyglądała asceza na egipskiej pustyni? Kto trafiał do klasztorów w kraju nad Nilem? Co, jako Europejczycy żyjący w XXI wieku zawdzięczamy egipskim mnichom?
- [Jak długo kobiety na starożytnym Bliskim Wschodzie karmiły dzieci piersią?](https://archeowiesci.pl/jak-dlugo-kobiety-na-starozytnym-bliskim-wschodzie-karmily-dzieci-piersia/) - Okres karmienia piersią zależy od wielu czynników. W grupach łowców-zbieraczy, bez łatwo przyswajalnego pokarmu zastępczego, jest zwykle dłuższy, a u rolników, którzy karmią dzieci papkami, może być skrócony.
- [How long did women in the ancient Near East breastfeed?](https://archeowiesci.pl/en/how-long-did-women-in-the-ancient-near-east-breastfeed/) - The length of the period of breastfeeding depends on many factors. Hunter-gathers have no access to easily digested food alternatives, while farmers fed children with porridge. This implies demographic consequences.
- [Rapid change of climate did not cause the fall of the Akkadian Empire](https://archeowiesci.pl/en/rapid-change-of-climate-did-not-cause-the-fall-of-the-akkadian-empire/) - Recent results of biochemical analyses of human bones from a few sites situated in Syria shows that, when the Akkadian Empire was declining, there was no change in the local economy
- [1739 BC – year when the Sumerian civilization collapsed](https://archeowiesci.pl/en/1739-bc-year-when-the-sumerian-civilization-collapsed/) - Sumerians are known as the founders of the urban civilization that dominated in southern Mesopotamia in the 4th and 3rd millennia BC. How did their civilisation collapsed?
- [Bi(bli)oArch: Bibliographic database for human bioarchaeological studies in the Eastern Mediterranean and Middle East](https://archeowiesci.pl/en/biblioarch-bibliographic-database-for-human-bioarchaeological-studies-in-the-eastern-mediterranean-and-middle-east/) - Scholars have prepared a bibliographic database for human bioarchaeological studies in the Eastern Mediterranean and Middle East (EMME), chronologically covering skeletal assemblages from prehistory to early modern times.
- [Nowy, przełomowy sposób na odszyfrowanie pisma linearnego A](https://archeowiesci.pl/nowy-przelomowy-sposob-na-odszyfrowanie-pisma-linearnego-a/) - Enigmatyczne pismo linearne A, znane z czasów największego rozkwitu kultury minojskiej na Krecie, może niedługo zostać odczytane. Nowatorska metoda, może pomóc w rozszyfrowaniu zagadkowego pisma.
- [Archeologiczny tour de Podlasie](https://archeowiesci.pl/archeologiczny-tour-de-podlasie/) - W jeden z czerwcowych weekendów grupa studentów i pracowników WA UW wzięła udział w objeździe rowerowym Podlasiu. Podążali między innymi śladami Gotów, Wandalów oraz pierwszych Słowian.
- [CMENTARZYSKO - film dokumentalny](https://archeowiesci.pl/cmentarzysko-film-dokumentalny/) - CMENTARZYSKO w reż. K. Zaniewskiego to niespełna 30-minutowy dokument o początkach badań archeologicznych w Zaborowie. Jako partner medialny mamy przyjemność zaprosić Państwa na seans:
- [Prof. Aleksander Bursche opowiada o swoich studiach archeologicznych](https://archeowiesci.pl/prof-aleksander-bursche-opowiada-o-swoich-studiach-archeologicznych/)
- [Opór przed nowym. Badacze wobec XIX-wiecznych odkryć archeologicznych w północnej Hiszpanii](https://archeowiesci.pl/opor-przed-nowym-czyli-ortodoksja-naukowa-wobec-odkryc-archeologicznych-badacze-wobec-xix-wiecznych-odkryc-archeologicznych-w-polnocnej-hiszpanii/) - Truizmem jest stwierdzenie, że odkrycia mają to do siebie, iż często zmieniają wyobrażenie o świecie. Jednym z najbardziej kontrowersyjnych odkryć XIX w. były malowidła naskalne z jaskini Altamira.
- [Scientific Activities in COVID Epoch? 4th Warsaw Seminar on Underwater Archaeology is on Next Week!](https://archeowiesci.pl/en/scientific-activities-in-covid-epoch-4th-warsaw-seminar-on-underwater-archaeology-is-on-next-week/) - 4th Warsaw Seminar on Underwater Archaeology will take place on the 18–20 of November 2021. Finally we meet! And you can join us live via YouTube channel of Faculty of Archaeology, University of Warsaw!
- [Nauka w czasach zarazy? 4th Warsaw Seminar on Underwater Archaeology już w przyszłym tygodniu!](https://archeowiesci.pl/nauka-w-czasach-zarazy-4th-warsaw-seminar-on-underwater-archaeology-juz-w-przyszlym-tygodniu/) - Konferencja o Archeologii Podwodnej. Czytelnicy Archeowieści mogą dołączyć do nas dzięki kanałowi Youtube Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego!
- [Żydzi Drugiej Świątyni między tradycją a światem greckim](https://archeowiesci.pl/zydzi-drugiej-swiatyni-miedzy-tradycja-a-swiatem-greckim/) - Krótka opowieść o badaniach nad wczesnymi kontaktami Żydów i Greków, które prowadził zespół badawczy pod kierownictwem Łukasza Niesiołowskiego-Spanò na Wydziale Historii. Projekt badawczy Żydzi Drugiej Świątyni – między tradycją a światem greckim. Wpływ kultury greckiej na Żydów epoki Drugiej Świątyni oraz jego dynamika został dofinansowany w konkursie Narodowego Centrum Nauki w konkursie Opus 12. Badania
- [Najstarsza populacja na Ziemi](https://archeowiesci.pl/najstarsza-populacja-na-ziemi/) - Rdzenni mieszkańcy Papui-Nowej Gwinei i Australii są bezpośrednimi spadkobiercami populacji, które opuściły Afrykę około 51–72 tysięcy lat temu. Wyniki analiz sugerują, że są najstarszą cywilizacją na Ziemi.
- [Szklane paciorki z Wenecji na Alasce w okresie prekolumbijskim](https://archeowiesci.pl/szklane-paciorki-z-wenecji-na-alasce-w-okresie-prekolumbijskim/) - Dotychczas uznawano, że handel Inuitów z Europejczykami rozpoczął się w 1741 r. najnowsze badania wskazują, że datowanie części szklanych paciorków z osad Inuitów jest wcześniejsze.
- [Ile indyków potrzeba, żeby wykonać jeden koc, czyli prekolumbijska moda użytkowa](https://archeowiesci.pl/ile-indykow-potrzeba-zeby-wykonac-jeden-koc-czyli-prekolumbijska-moda-uzytkowa/) - Nawet na pustyniach południowo-zachodnich USA noce potrafią być chłodne. Aby poprawić komfort życia rdzenna ludność produkowała koce z tkanin wykonanych z włókien roślinnych pokrytych ptasimi piórami.
- [Wikingowie w popkulturze](https://archeowiesci.pl/wikingowie-w-popkulturze/) - Wiking wikingowi nie równy, tak samo jak ich współczesne przedstawienia!
- [Grupy krwi neandertalczyków i denisowiańczyków rozszyfrowane](https://archeowiesci.pl/grupy-krwi-neandertalczykow-i-denisowianczykow-rozszyfrowane/) - Postęp technologiczny umożliwił wygenerowanie danych z całego genomu około 15 hominidów neandertalskich i denisowiańskich. Ujawniły one strukturę populacji, liczne przemiany demograficzne i inne informacje.
- [Maski pogrzebowe w prekolumbijskim Peru. Fałszywe twarze z Pachacamac](https://archeowiesci.pl/maski-pogrzebowe-w-prekolumbijskim-peru-falszywe-twarze-z-pachacamac/) - Tradycja masek pogrzebowych jest szeroko rozpowszechniona wśród starożytnych cywilizacji na całym świecie. Kultura Ichma była jedną z kultur andyjskich, w których kult przodków pełnił szczególną rolę.
- [Bi(bli)oArch: baza danych dotycząca badań bioarcheologicznych we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego i na Bliskim Wschodzie](https://archeowiesci.pl/biblioarch-baza-danych-dotyczaca-badan-bioarcheologicznych-we-wschodniej-czesci-basenu-morza-srodziemnego-i-na-bliskim-wschodzie/) - Naukowcy z Instytutu Cypryjskiego w Nikozji przygotowali bibliograficzną bazę danych dotyczącą badań bioarcheologicznych prowadzonych we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego i na Bliskim Wschodzie, chronologicznie obejmującą kolekcje szkieletów od prehistorii do wczesnych czasów nowożytnych.
- [Morskie bogactwa Bizancjum zatopione w błocie](https://archeowiesci.pl/morskie-bogactwa-bizancjum-zatopione-w-blocie/) - Wykopaliska ratunkowe prowadzone od 2004 roku na terenie portowej dzielnicy Yenikapi Stambułu odsłoniły pozostałości 37 statków. Pod podkładami statków odsłonięto oszałamiającą kolekcję zabytków.
- [Czy biblijna Sodoma została zniszczona przez meteoryt?](https://archeowiesci.pl/czy-biblijna-sodoma-zostala-zniszczona-przez-meteoryt/) - Stanowisko Tall el-Hammam, być może biblijna Sodoma, i jego okolica zostały ok. roku 1650 p.n.e. zniszczone przez meteoryt. Czy argumenty badaczy są jednak prawidłowe?
- [1739 p.n.e. – rok upadku cywilizacji sumeryjskiej](https://archeowiesci.pl/1739-p-n-e-rok-upadku-cywilizacji-sumeryjskiej/) - Sumerowie znani są jako twórcy cywilizacji miejskiej, która dominowała w południowej Mezopotamii w czwartym i trzecim tysiącleciu p.n.e. Jak wyglądał upadek ich cywilizacji?
- [Gwałtowna zmiana klimatu nie spowodowała upadku imperium akadyjskiego](https://archeowiesci.pl/gwaltowna-zmiana-klimatu-nie-spowodowala-upadku-imperium-akadyjskiego/) - Analiza biochemiczna kości ludzkich z kilku stanowisk położonych w Syrii wykazała, że podczas upadku imperium akadyjskiego, nie nastąpiła żadna zmiana w lokalnej gospodarce...
- [Elitarny pochówek księżniczki z Tingambato](https://archeowiesci.pl/elitarny-pochowek-ksiezniczki-z-tingambato/) - W 2011 r. w Meksyku odkryto monumentalny grobowiec, gdzie znaleziono tylko młodą kobietę, z licznymi darami grobowymi. Przedstawiamy opublikowaną właśnie analizę pochówku księżniczki z Tingambato.
- [Mała zapinka z wielkiej wody. Nieoczekiwane odkrycie w jeziorze Śniardwy](https://archeowiesci.pl/mala-zapinka-z-wielkiej-wody-nieoczekiwane-odkrycie-w-jeziorze-sniardwy/) - Archeolodzy nie penetrowali dotychczas wód jeziora Śniardwy. Czy kryją one jakieś tajemnice? Latem 2021 archeolodzy z UW rozpoczęli podwodne badania.
- [Nowe datowanie wskazuje na wczesne zaludnienie Ameryk](https://archeowiesci.pl/nowe-datowanie-wskazuje-na-wczesne-zaludnienie-ameryk/) - Badacze z Uniwersytetu Stanowego w Iowa dokonali ważnego odkrycia związanego z materiałem pochodzącym z jaskini Coxcatlán w Meksyku. Wyniki ich badań rzucają nowe światło na zaludnienie obu Ameryk.
- [Prof. Stefan Karol Kozłowski opowiada o studiowaniu na archeologii](https://archeowiesci.pl/prof-stefan-karol-kozlowski-opowiada-o-studiowaniu-na-archeologii/)
- [Prof. Maria Miśkiewicz opowiada o studiowaniu na archeologii](https://archeowiesci.pl/prof-maria-miskiewicz-opowiada-o-studiowaniu-na-archeologii/)
- [Świt państwa polskiego](https://archeowiesci.pl/swit-panstwa-polskiego/) - Świt państwa polskiego to książka zarówno dla specjalistów, jak i pasjonatów historii. Ukazuje nie tylko barwny obraz przeszłości, ale także wkład archeologii w poznawanie korzeni państwa Polskiego.
- [[Z Archiwum] Prof. Klaus Schmidt opowiada Archeowieściom o wykopaliskach w Göbekli Tepe](https://archeowiesci.pl/z-archiwum-prof-klaus-schmidt-opowiada-archeowiesciom-o-wykopaliskach-w-gobekli-tepe/) - Przypominamy wywiad sprzed 10 lat z prof. Klausem Schmidtem, którego udzielił Archeowieściom tuż przed śmiercią. Wywiad został zaktualizowany o najnowsze dokonania w dziedzinie badań nad Göbekli Tepe
- [Pomerium – nowe odkrycie](https://archeowiesci.pl/pomerium-nowe-odkrycie/) - Dnia 17 lipca 2021 roku podczas prac archeologicznych w Rzymie dokonano nowego odkrycia. Czy było pomerium i dlaczego niedawne odkrycie w Rzymie ma tak unikatowy charakter i tak wielkie znaczenie?
- [Pomerium - new discovery](https://archeowiesci.pl/en/pomerium-new-discovery/) - On 17 July 2021, an important and rare discovery was made in Rome. A sizable travertine block was unearthed. Why discovery of pomerium is so unique and of such a great significance?
- [Monografia Migration in Europe on the turn of the Antiquity and Middle Ages](https://archeowiesci.pl/monografia-migration-in-europe-on-the-turn-of-the-antiquity-and-middle-ages/) - Monografia odtwarzającą przebieg i procesy migracji w Europie Środkowej u schyłku starożytności, w której autorzy między innymi zadają kłam teorii o prasłowiańskości ziem dzisiejszej Polski.
- [Migration in Europe at the turn of Antiquity and the Middle Ages](https://archeowiesci.pl/en/migration-in-europe-at-the-turn-of-antiquity-and-the-middle-ages/) - An international team led by Prof. Aleksander Bursche has recently finished compiling the course and processes of migration in Central Europe at the end of Antiquity in a monographic form.
- [Trzynasta wojowniczka? Arabski pierścień z Birki](https://archeowiesci.pl/trzynasta-wojowniczka-arabski-pierscien-z-birki/) - Na skandynawskim cmentarzysku z X w. odkryto pierścień z wyrytym imieniem Allaha. Czyją własnością był arabski pierścień z Birki i jak znalazł się na drugim końcu średniowiecznego świata?
- [Legitymizacja elit w Polsce i Norwegii - seria miniwykładów](https://archeowiesci.pl/legitymizacja-elit-w-polsce-i-norwegii-seria-miniwykladow/) - Serię szcześciu miniwykładów opublikował projekt ELITES, dotyczących formowania się pańśtwa polskiego i norweskiego. Miniwykłady po polsku i po angielsku (z polskimi napisami).
- [Relikty przeszłości z późnej starożytności i średniowiecza pod Warszawą](https://archeowiesci.pl/relikty-przeszlosci-z-poznej-starozytnosci-i-sredniowiecza-pod-warszawa/) - Szereg reliktów z późnej starożytności i średniowiecza znaleziono pod Warszawą. Tuż przy granicy Puszczy Kampinoskiej, naukowcy odkryli ważny ośrodek osadniczy z okresu rzymskiego.
- [[WYWIAD] Szmaragdy, skorpiony i złoto – kopalnie szmaragdów w Sikait](https://archeowiesci.pl/wywiad-szmaragdy-skorpiony-i-zloto-kopalnie-szmaragdow-w-sikait/) - Rozmowa z dr. J. Guzmánem , który prowadził badania archeologiczne w kopalniach szmaragdów w Sikait, Egipt, jedynym znanym w starożytności źródłem szmaragdów na terytorium całego Imperium Rzymskiego.
- [[INTERVIEW] Rolling in the deep – emerald mines in the desert](https://archeowiesci.pl/en/rolling-in-the-deep-emerald-mines-in-the-desert/) - Interview with Dr. J. Guzmán , who conducted archaeological research in the emerald mines of Sikait, Egypt, the only known source of emeralds in antiquity, throughout the Roman Empire.
- [Prof. Karol Myśliwiec opowiada o studiowaniu na archeologii](https://archeowiesci.pl/prof-karol-mysliwiec-opowiada-o-studiowaniu-na-archeologii/)
- [[WYWIAD] Słowiańskie grodzisko sprzed 1000 lat w Żmijowiskach](https://archeowiesci.pl/slowianskie-grodzisko-sprzed-1000-lat-w-zmijowiskach/) - Bogato ilustrowany wywiad z Anną Kacprzak z Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym, Oddział Grodzisko Żmijowiska. Historia badań, niedawne odkrycia, kulinarne osiągniecia oraz plany na przyszłość
- [Bioarchaeology of the Near East – tom 14 już dostępny](https://archeowiesci.pl/bioarchaeology-of-the-near-east-tom-14-juz-dostepny/) - Po kilkumiesięcznym opóźnieniu z powodu pandemii, na stronie czasopisma ukazał się nowy tom Bioarchaeology of the Near East.
- [Bioarchaeology of the Near East – volume 14 is now available](https://archeowiesci.pl/en/bioarchaeology-of-the-near-east-volume-14-is-now-available/) - After a few months of pandemic delay, the new volume of Bioarchaeology of the Near East has been issued online.
- [Wczesnośredniowieczny kompleks osadniczy w Obłężu na Pomorzu](https://archeowiesci.pl/wczesnosredniowieczny-kompleks-osadniczy-w-oblezu-na-pomorzu/) - Kompleks osadniczy w Obłężu to jeden z nielicznych przykładów, gdzie widoczne są pewne powiązania między strefą osadniczą a przestrzenią grzebalną. Archeolodzy z UW i UMK właśnie rozpoczeli tam badania.
- [Archeologia pod prąd. Opowieść rzeki Muchawki: część I](https://archeowiesci.pl/archeologia-pod-prad-opowiesc-rzeki-muchawki-czesc-i/) - Kilka lat temu zespół badawczy z UW, wspomagany przez znawcę historii lokalnej oraz archeologów podwodnych związanych z UMK zainicjował projekt, który miał na celu przypomnienie władzom lokalnym, jak ważna dla regionu jest Muchawka i jej otoczenie!
- [Zmiany klimatyczne a ewolucja państwowości](https://archeowiesci.pl/zmiany-klimatyczne-a-ewolucja-panstwowosci/) - Pomimo dowodów na krótkoterminowe skutki zmian klimatycznych, nasze zrozumienie ich długoterminowego wpływu wciąż jest ograniczone. Przyjrzymy się, jak zmiany klimatyczne wpływały na ewolucję państwowości.
- [Data budowy donżonu lubelskiego zamku](https://archeowiesci.pl/data-budowy-donzonu-lubelskiego-zamku/) - W wyniku datowania metodą C14 węgli drzewnych znalezionych pod fundamentami donżonu lubelskiego zamku ustalono datę jego budowy.
- [Unikatowa dłubanka z Lubanowa](https://archeowiesci.pl/unikatowa-dlubanka-z-lubanowa/) - Podczas podwodnych prac prowadzonych latem 2020 r. w jeziorze Lubanowo, pow. gryfiński natrafiono na wyjątkową łódź z wczesnej epoki żelaza. Ekspedycja, prowadzona przez Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego (obecnie Wydział Archeologii UW), natrafiła na łódź jednopienną, zalegającą w mulistym dnie na głębokości około 1,5 m, w południowo-zachodniej partii jeziora. Wewnątrz dłubanki natrafiono na fragment ceramiki z
- [Budownictwo modułowe w bizantyjskiej Marei (Egipt)](https://archeowiesci.pl/budownictwo-modulowe-w-bizantyjskiej-marei-egipt/) - Marea była ważnym ośrodkiem handlowym w północnym Egipcie. Polscy archeolodzy rozpoznaniem układu przestrzennego, zabudowy, ulic i nadbrzeża portowego. Wyniki badań, opublikowane niedawno w Antiquity,
- [Modular construction in Byzantine Marea (Egypt)](https://archeowiesci.pl/en/modular-construction-in-byzantine-marea-egypt/) - Marea was an important trading centre in northern Egypt. Polish archaeologists have identified the spatial layout, buildings, streets and port waterfront. The findings, recently published in Antiquity
- [Chimú vessel found in Biłgoraj county, eastern Poland](https://archeowiesci.pl/en/chimu-vessel-found-in-bilgoraj-county-eastern-poland/) - In 2020, a very fragmented pottery vessel, found in the attic, was delivered to the Biłgoraj Region Museum, eastern Poland. It was identified as the product of the Peruvian Chimú culture.
- [Naczynie kultury Chimú z okolic Biłgoraja](https://archeowiesci.pl/naczynie-kultury-chimu-z-okolic-bilgoraja/) - 16.06.2021 na FB ukazał się post o nietypowym znalezisku na na strychu domu we wsi w okolicach Biłgoraja - ceramiki peruwiańskiej kultury Chimú. Czym była ta kultura oraz jak to naczynie mogło trafić do Polski?
- [Boskie Dłonie – historia najsłynniejszego archeologa-fałszerza](https://archeowiesci.pl/boskie-dlonie-historia-najslynniejszego-archeologa-falszerza/) - Odkrycia archeologa-amatora Shin'ichi Fujimura przesunęły chronologię zasiedlenia Japonii o tysiąclecia. Wkrótce archeologa-fałszerza przejrzano, a historia kraju musiała zostać napisana na nowo.
- [Zagadkowe surowce z czasów budowniczych piramid egipskich](https://archeowiesci.pl/zagadkowe-surowce-z-czasow-budowniczych-piramid-egipskich/) - Ostatnie badania czeskich naukowców, wzbogaciły naszą wiedzę na temat technologii obróbki metali w okresie Starego Państwa. Analizie poddano materiał archeologiczny pochodzący z Gizy.
- [Archeologia pod prąd. Opowieść rzeki Muchawki: część II](https://archeowiesci.pl/archeologia-pod-prad-opowiesc-rzeki-muchawki-czesc-ii/) - Historia badań archeologicznych rzeki Muchawki, kontynuacja postu Archeologia pod prąd. Opowieść rzeki Muchawki, w którym opisano przebieg bitwy pod Iganiami oraz opisano zaczątek projektu archeologicznego.
- [Polacy na rubieżach Mezoameryki](https://archeowiesci.pl/polacy-na-rubiezach-mezoameryki/) - San Isidro, do niedawna nieprzebadane, doczekało się jedynie wzmianek w literaturze oraz sporadycznych wizyt lokalnych i zagranicznych archeologów. Teraz badane jest przez archeologów z UW.
- [Podcasty o Barbaricum cz.2](https://archeowiesci.pl/podcasty-o-barbaricum-cz-2/) - Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego prowadzi podcasty o Barbaricum u schyłku starożytności. Kim byli Bałtowie, Hunowie i co możemy powiedzieć o ludach barbarzyńskich Europy Środkowej?
- [Podcasty o Barbaricum](https://archeowiesci.pl/podcasty-o-barbaricum/) - Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego prowadzi podcasty o Barbaricum u schyłku starożytności. Kim byli Celtowie, Wandalowie, Bastarnowie, czy Cembrowie?
- [[Z archiwum] Słodki handel. Turkusy za ziarna kakaowca](https://archeowiesci.pl/z-archiwum-turkusy-za-kakao/) - 10 lat temu Wojciech Pastuszka przybliżał polskim czytelnikom, jak wyglądała jedna z najważniejszych gałęzi handlu w Ameryce. I nie chodzi tutaj o ropę, a o wymianę turkusów za ziarna kakaowca.
- [Wiedza tajemna w starożytnej Mezopotamii](https://archeowiesci.pl/wiedza-tajemna-w-starozytnej-mezopotamii/) - Zapisany na glinianych tabliczkach babiloński tekst Inamgiszhuranki z VII wieku p.n.e. zawiera ezoteryczne wywody, za pomocą których kapłani tłumaczyli epitety bogów o dawno zapomnianym znaczeniu. Ta wiedza tajemna była bardzo ceniona w Babilonii i Asyrii, a jej elementy mogły stanowić inspirację dla pitagorejskiej teorii liczb i żydowskiej kabały
- [Skąd się wzięły kolorowe papugi na pustyni?](https://archeowiesci.pl/skad-sie-wziely-kolorowe-papugi-na-pustyni/) - Stanowisko Paquimé było najważniejszym ośrodkiem na północy Meksyku i południowym zachodzie Stanów Zjednoczonych. Znaleziono tu setki szkieletów egzotycznych papug.
- [GIS w badaniach sieci nawadniania w oazie Serachs w Turkmenistanie](https://archeowiesci.pl/gis-w-badaniach-sieci-nawadniania-w-oazie-serachs-w-turkmenistanie/) - Serachs to mała oaza położona w Turkmenistanie, gdzie od ponad 20 lat prowadzą badania polscy archeolodzy. W badaniach sieci nawadniania w oazie Serachs z powodzeniem stosuje się GISj.
- [Słynna Równina Dzbanów – wreszcie wydatowana](https://archeowiesci.pl/slynna-rownina-dzbanow-wreszcie-wydatowana/) - Słynna Równina Dzbanów – grupa ponad stu megalitycznych stanowisk z Laosu – wreszcie wydatowana dzięki metodzie nazywanej datowaniem optycznie stymulowaną luminescencją.
- [Tajemnice podziemnych miast w Iranie](https://archeowiesci.pl/tajemnicze-szczatki-ludzkie-w-iranskich-podziemnych-miastach/) - W Iranie zidentyfikowanych zostało wiele podziemnych kompleksów korytarzy i pomieszczeń używanych jako miejsce przechowywania żywności i schronienie w razie konfliktów zbrojnych. W niektórych z nich zostały odkryte szczątki ludzkie, które stanowią świadectwo różnych zdarzeń w skomplikowanej historii tego kraju.
- [Przedhiszpańskie napoje używkowe z południowych Wielkich Równin](https://archeowiesci.pl/przedhiszpanskie-napoje-uzywkowe-z-poludniowych-wielkich-rownin/) - Badania fizykochemiczne naczyń ceramicznych kultury toyah udowodniły, że te społeczności spożywały przedhiszpańskie napoje używkowe zawierające kofeinę i teobrominę oraz produkowały lokalnie wino.
- [Animal dung as a strategic resource in the kingdom of Mari](https://archeowiesci.pl/en/animal-dung-as-a-strategic-resource-in-the-kingdom-of-mari/) - Kings of Mari controlled an important trade route in the valley of the Euphrates River in the 3rd and early 2nd millennium BCE. Although their country was situated in an area with unfavourable conditions for agriculture, the economy of the kingdom of Mari could support a big population. The key to understanding this paradox is animal dung.
- [Nawóz zwierzęcy jako surowiec strategiczny w królestwie Mari](https://archeowiesci.pl/nawoz-zwierzecy-jako-surowiec-strategiczny-w-krolestwie-mari/) - Królowie Mari w trzecim i na początku drugiego tysiąclecia p.n.e. kontrolowali ważny szlak handlowy biegnący doliną Eufratu. Choć ich państwo położone było w miejscu niesprzyjającym dla rolnictwa, gospodarka królestwa Mari potrafiła wyżywić znaczną liczbę ludności. Kluczem do zrozumienia tego paradoksu jest nawóz zwierzęcy.
- [Conference “Poles in the Near East”](https://archeowiesci.pl/en/conference-poles-in-the-near-east/) - The fifth edition of the “Poles in the Near East” conference about archaeological works in the area from the eastern Mediterranean, including Cyprus, through the Levant, Asia Minor, Mesopotamia, Iran, the Arabian Peninsula, to the Caucasus and Central Asia.
- [Konferencja „Polacy na Bliskim Wschodzie”](https://archeowiesci.pl/konferencja-polacy-na-bliskim-wschodzie/) - Piąta edycja konferencji „Polacy na Bliskim Wschodzie”, o badaniach na obszarze od wschodnich rejonów basenu Morza Śródziemnego, przez Lewant, Azję Mniejszą, Mezopotamię, Iran, Półwysep Arabski, po Kaukaz i Azję Środkową.
- [Eneolityczni podróżnicy Pucharów Dzwonowatych w północno-wschodniej Polsce](https://archeowiesci.pl/eneolityczni-podroznicy-pucharow-dzwonowatych-w-polnocno-wschodniej-polsce/) - W Supraślu znaleziono unikatowe przedmioty eneolitycznych społeczności Pucharów Dzwonowatych, które mogły być związane z odległymi regionami wybrzeży Atlantyku i Wysp Brytyjskich.
- [Nowo odkryta katedra w Dongoli - badania Polaków w Sudanie](https://archeowiesci.pl/nowoodkryta-katedra-w-dongoli-badania-polakow-w-sudanie/) - Archeolodzy natrafili na pozostałości prawdopodobnie największego średniowiecznego kościoła znanego w Nubii. Nowo odkryta katedra mogła być siedzibą arcybiskupa zarządzającego terenem wzdłuż Nilu, pomiędzy I a V kataraktą.
- [4th Meeting of Underwater Archaeologists in Warsaw](https://archeowiesci.pl/en/4th-meeting-of-underwater-archaeologists-in-warsaw/) - Despite the ruthless epidemic, which impedes the fieldwork, research stays, and conference trips, the autumnal meeting of underwater archaeologists in Warsaw has been confirmed!
- [Czwarte spotkanie archeologów podwodnych w Warszawie](https://archeowiesci.pl/czwarte-spotkanie-archeologow-podwodnych-w-warszawie/) - Mimo bezwzględnej epidemii, która utrudnia archeologom wyjazdy terenowe i konferencyjne, jesienne spotkanie archeologów podwodnych w Warszawie jest już potwierdzone!
- [Newly discovered cathedral in Dongola - Polish research in Sudan](https://archeowiesci.pl/en/newly-discovered-cathedral-in-dongola-polish-research-in-sudan/) - Archaeologists have come across the remains of probably the largest medieval church known in Nubia. The newly discovered cathedral may have been the seat of an archbishop in charge of the area along the Nile between the 1st and 5th cataracts.
- [Rzadkie pochówki wtórne z zachodniego Meksyku](https://archeowiesci.pl/rzadkie-pochowki-wtorne-z-zachodniego-meksyku/) - W zachodnim Meksyku, na 2 cmentarzyskach ze środkowego okresu preklasycznego, natrafiono na 6 rzadkich pochówków wtórnych. Zmarli zostali pochowani ponownie, w formie starannie ułożonego zbioru kości.
- [Wywiad z prof. Gąssowskim](https://archeowiesci.pl/wywiad-z-prof-gassowskim/) - Zapraszamy na wywiad ze zmarłym niedawno wybitnym archeologiem prof. Jerzym Gąssowskim. Jego praca naukowa i nauczanie miało duży wpływ na wielu polskich archeologów.
- [Suffocated with smoke. Massacre in  Kan-Gohar Cave, Iran](https://archeowiesci.pl/en/suffocated-with-smoke-massacre-in-kan-gohar-cave-iran/) - The cruel commander Malek Ashraf attacked the town of Bavanat in 1342, during the civil war in Iran. The inhabitants of the town had hidden in a cave located nearby. Since their shelter was difficult to access the soldiers made a great fire at the entrance to the cave. The refugees could try to jump over the fire, straight into the hands of the attacking forces, but most were suffocated with the smoke. Modern archaeologists reveal tragic mysteries of the massacre by analysing burned bones found in the Kan-Gohar Cave.
- [Uduszeni dymem. Masakra w jaskini Kan-Gohar, Iran](https://archeowiesci.pl/uduszeni-dymem-masakra-w-iranskiej-jaskini-kan-gohar/) - W 1342 r., podczas wojny domowej w Iranie, okrutny wódz Malek Aszraf zaatakował miasteczko Bawanat, którego mieszkańcy ukryli się w pobliskiej jaskini. Schronienie było trudno dostępne, więc napastnicy rozpalili przed wejściem wielkie ognisko. Uciekinierzy mogli skakać przez ogień, prosto w ręce żołnierzy, ale większość udusiła się dymem. Dziś archeolodzy odkrywają kolejne mroczne sekrety tej masakry
- [Studnia wyschła!  Zmiany klimatyczne a zmierzch wczesnohellenistycznego Berenike](https://archeowiesci.pl/studnia-wyschla-zmiany-klimatyczne-a-zmierzch-wczesnohellenistycznego-berenike/) - W Berenike archeolodzy przebadali wczesnohellenistyczną studnię, pierwszą tego typu konstrukcję w tym rejonie. Koniec jej funkcjonowania może być powiązany ze zmianami klimatycznymi wywołanymi erupcją wulkanu.
- [Mumie solne z Iranu](https://archeowiesci.pl/mumie-solne-z-iranu/) - W 1994 r. w kopalni soli w Szehr Abad górnicy natrafili przypadkowo na kompletne i dobrze zachowane ciało mężczyzny o bujnej brodzie i włosach. Znalezisko, choć nadzwyczajne, nie zatrzymało prac w kopalni aż do 2004 r., kiedy natrafiono na kolejne mumie solne. W ciągu ostatnich 15 lat dzięki badaniom międzynarodowego zespołu naukowców m.in. z Iranu,
- [[Z archiwum] Indyjscy archeolodzy znaleźli jedno z centrów indyjsko-rzymskiego handlu](https://archeowiesci.pl/z-archiwum-indyjscy-archeolodzy-znalezli-jedno-z-centrow-indyjsko-rzymskiego-handlu/) - Poniżej przypominamy jedno z najciekawszych znalezisk 2006 r., które zainspirowało wiele pytań na temat kontaktów handlowych pomiędzy Rzymem a Indiami.
- [Barbarian art of war](https://archeowiesci.pl/en/barbarian-warfare-and-customs-in-ancient-central-europe-dr-bartosz-kontny/) - Nick Barksdale's website has recently published an interview with prof. Bartosz Kontny on the barbarian art of war. We invite you to watch:
- [Sztuka wojenna barbarzyńców](https://archeowiesci.pl/213-2/) - W serwisie Nicka Barksdale'a ukazał się niedawno wywiad z prof. Bartoszem Kontnym dotyczący barbarzyńskiej sztuki wojennej. Zachęcamy do obejrzenia:
- [[WYWIAD] Ciąża niespodzianka. O egipskiej mumii kobiety w ciąży i jej badaniach](https://archeowiesci.pl/ciaza-niespodzianka-egipskiej-mumii-kobiety/) - Rozmowa z Zespołem Warsaw Mummy Project. Zadaliśmy im szczegółowe pytania, które nurtowały naszych czytelników. Naukowcy opowiadają o kontekście oraz znaczeniu odkrycia dla badań Starożytnego Egiptu
- [Mumie i szkielety ciężarnych kobiet](https://archeowiesci.pl/mumie_szkielety_ciezarne_kobiety/) - Mumia z Warszawy jest najlepiej opisaną, ale nie jedyną znaną mumią ciężarnej kobiety na świecie. Dodatkowo z Egiptu znamy szkielety ciężarnych kobiet.
- [Dlaczego archeologia?](https://archeowiesci.pl/dlaczego-archeologia/) - Dlaczego archeologia? Z okazji 100-lecia nauczania archeologii w Warszawie zapraszamy do oglądania serii wywiadów z archeologami którzy ukończyli studia na Uniwersytecie Warszawskim.
- [Reaktywacja!](https://archeowiesci.pl/reaktywacja/) - Blisko 15 lat temu, w czerwcu 2006 r., zdecydowałem się na eksperyment, założyłem blog i opublikowałem pierwszy wpis poświęcony ogłoszonej właśnie prawdopodobnej lokalizacji starożytnego indyjskiego portu, do którego docierali rzymscy kupcy. Założyłem, że będę publikował codziennie jakąś archeologiczną nowinkę i jeśli po miesiącu będzie po kilkadziesiąt wizyt dziennie, to będę kontynuował. Informacje miały być podane
- [New opening](https://archeowiesci.pl/en/new-opening/) - Nearly 15 years ago, in June 2006, I decided to experiment, set up a blog and published my first post on the just-announced probable location of an ancient Indian port reached by Roman traders. I assumed that I would publish some archaeological news every day and if, after a month, there were dozens of visits

## Strony

- [AI w służbie przeszłości](https://archeowiesci.pl/sztuczna-inteligencja-w-sluzbie-przeszlosci/) - ArcheoWizualizacje – sztuczna inteligencja w służbie przeszłości? Projekt badawczy Archeowieści Generowana przeszłość, czyli o obrazach, których nigdy nie było Sztuczna Inteligencja w służbie przeszłości? Twoje zdanie ma znaczenie! ArcheoWizualizacje: dziękujemy za udział w ankiecie! Sztuczna Inteligencja w służbie przeszłości? Patroni projektu
- [Redakcja](https://archeowiesci.pl/redakcja/) - O redakcji Archeowieści - Wiadomości ze świata archeologii
- [Editors](https://archeowiesci.pl/en/editors/) - Editors of Archeowiesc news blog Information from the world of archaeology
- [Contact](https://archeowiesci.pl/en/contact/) - If you are interested in submitting text to us, please email the editorial team and refer to our post preparation policy. If you are interested in reprinting our news, please read the content use policy. E- mail: archeowiesci@uw.edu.pl Archeowieści.pl Faculty of Archaeology UW ul. Krakowskie Przedmieście 26/28 00-927 Warszawa
- [Kontakt](https://archeowiesci.pl/kontakt/) - Jeżeli są Państwo zainteresowani przesłaniem do nas tekstu prosimy o kontakt mailowy do redakcji oraz o zapoznanie się z zasadami przygotowania postów. Jeżeli są Państwo zainteresowani przedrukiem naszych wiadomości, prosimy o zapoznanie się z zasadami wykorzystywania treści. E- mail redakcji:archeowiesci@uw.edu.pl Archeowieści.plWydział Archeologii UWul. Krakowskie Przedmieście 26/2800-927 Warszawa
- [Konkurs Książkowy "KSIĄŻKURS"](https://archeowiesci.pl/konkurs-ksiazkowy-ksiazkurs/) - KSIĄŻKURS KONKURS KSIĄŻKOWY Szczegółowy regulamin konkursu ORGANIZATOR I CZAS TRWANIA KONKURSU Organizatorem Konkursu Archeowieści KSIĄŻKURS jest Wydział Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego z siedzibą w Warszawie, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa NIP 525-001-12-66. REGON 000001258, zwany dalej „Organizatorem” posługujący się witryną www.archeowiesci.pl, adresem e-mail: archeowiesci@uw.edu.pl, a także posiadający profile w mediach społecznościowych: facebook.com/Archeowiesci,
- [Przygotowanie postów](https://archeowiesci.pl/przygotowanie-postow/) - W ramach publikacji na blogu Archeowieści.pl zapewniamy edycję redaktorską tekstu oraz finalną edycję redaktorską pod kątem wizualnej i rzeczowej optymalizacji treści. Dodatkowo możemy także zaoferować korektę tekstu napisanego w języku angielskim. Zapewniamy popularyzację poprzez zamieszczenie notatki na naszych stronach na Facebooku oraz Instagramie, a także Twitterze, w serwisie Wykop.pl oraz na portalu historycy.org. Po zapoznaniu się z poniższymi
- [Preparation of posts](https://archeowiesci.pl/en/preparation-of-posts/) - As part of publication on the Archeowieści.pl blog, we provide editing of the text and final editorial for visual and factual optimisation of the content. Additionally, we can also offer proofreading of text written in English and translation to Polish. We ensure popularisation by posting a note on our Facebook and Instagram pages, as well
- [Wykorzystywanie treści](https://archeowiesci.pl/wykorzystywanie-tresci/) - Wykorzystywanie treści bloga Archeowieści Wydział Archeologii UW zezwala na bezpłatny przedruk treści artykułów z blogu Archeowiesci.pl po upłynięciu siedmiu dni od publikacji materiału, pod warunkiem mailowego poinformowania nas o fakcie korzystania z serwisu oraz podania w przedruku źródła oraz autora artykułu. W uzasadnionych przypadkach istnieje możliwość skrócenia tego okresu -- prosimy o kontakt na adres
- [Using the content](https://archeowiesci.pl/en/using-the-content/) - Use of the content of Archeowieści blog The Faculty of Archaeology of the University of Warsaw allows to reprint the content of the articles from the Archeowiesci.pl blog free of charge after seven days from the publication of the material, provided that we are informed by email about the fact, and providing that the reprint
- [Blog](https://archeowiesci.pl/blog/)

## Kategorie

- [Bez kategorii](https://archeowiesci.pl/en/category/bez-kategorii/)
- [Archeologia Polska](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-polska/)
- [Archeologia Światowa](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-swiatowa/)
- [Archeowieści](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/)
- [Archeologia nieinwazyjna](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-nieinwazyjna/)
- [Archeologia lotnicza](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-lotnicza/)
- [Bez kategorii](https://archeowiesci.pl/category/bez-kategorii-pl/)
- [Archeonews](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/)
- [Archeologia podwodna](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-podwodna/)
- [Aerial Archaeology](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/aerial-archaeology/)
- [Non-destructive Archaeology](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/non-destructive-archaeology/)
- [Underwather Archaeology](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/underwather-archaeology/)
- [Polish Archaeology](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/polish-archaeology/)
- [World Archaeology](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/world-archaeology/)
- [Bioarcheologia](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/bioarcheologia/)
- [Archeologia Egiptu](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-egiptu/)
- [Archeologia Rzymu](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-rzymu/)
- [Z archiwum](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/z-archiwum/)
- [Archeologia Ameryki Środkowej](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-ameryki-srodkowej/)
- [Archeologia Bliskiego Wschodu](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-bliskiego-wschodu/)
- [Wydarzenia](https://archeowiesci.pl/category/wydarzenia/)
- [Archaeology of Near East](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/archaeology-of-near-east/)
- [Bioarcheology](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/bioarcheology/)
- [Archeologia Ameryki Północnej](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-ameryki-polnocnej/)
- [Archeologia Sudanu](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-sudanu/)
- [Archeology of Sudan](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/archeology-of-sudan/)
- [Archeology of Egypt](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/archeology-of-egypt/)
- [Events](https://archeowiesci.pl/en/category/events/)
- [Underwater Archeology](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/underwater-archeology/)
- [Archeologia Japonii](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-japonii/)
- [Archeologia Pradziejowa](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-pradziejowa/)
- [Prehistory](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/prehistory/)
- [Archeologia Azji](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-azji/)
- [Wywiad](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/wywiad/)
- [Interview](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/interview/)
- [Archeologia Cyfrowa](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-cyfrowa/)
- [Archaeology of Central America](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/archaeology-of-central-america/)
- [Archeologia Ameryki Południowej](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-ameryki-poludniowej/)
- [Archaeology of South America](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/archaeology-of-south-america/)
- [Archeologia Średniowiecza](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-sredniowiecza/)
- [Publikacje](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/publikacje/)
- [Archeology of Middle Ages](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/archeology-of-middle-ages/)
- [Archeologia Skandynawii](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-skandynawii/)
- [Archaeology of Poland](https://archeowiesci.pl/en/category/archaeology-of-poland/)
- [Roman Archaeology](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/roman-archaeology/)
- [Publications](https://archeowiesci.pl/en/category/publications/)
- [Archeologia Europy](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-europy/)
- [Archeologia Australii](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-australii/)
- [Archeologia Oceanii](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-oceanii/)
- [Archeologia Grecji](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-grecji/)
- [Archeologia eksperymentalna](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-eksperymentalna/)
- [Archeologia nowożytna](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-nowozytna/)
- [Archeologia Majów](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-majow/)
- [Archeologia Afryki](https://archeowiesci.pl/category/archeologia-afryki/)
- [Dziedzictwo niematerialne](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/dziedzictwo-niematerialne/)
- [Archaeology of Europe](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/archaeology-of-europe/)
- [Archeologia jaskiń](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/archeologia-jaskin/)
- [Cave Archaeology](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/cave-archaeology/)
- [Archaeology of Greece](https://archeowiesci.pl/en/category/archeonews/archaeology-of-greece/)
- [Experimental Archaeology](https://archeowiesci.pl/en/category/experimental-archaeology/)
- [Podcast](https://archeowiesci.pl/category/archeologia/podcast/)

## Tagi

- [Bartosz Kontny](https://archeowiesci.pl/tag/bartosz-kontny/)
- [archeologia podwodna](https://archeowiesci.pl/tag/archeologia-podwodna/)
- [dłubanka](https://archeowiesci.pl/tag/dlubanka/)
- [łódź](https://archeowiesci.pl/tag/lodz/)
- [Polska](https://archeowiesci.pl/tag/polska/)
- [jezioro Lubanowo](https://archeowiesci.pl/tag/jezioro-lubanowo/)
- [mumie](https://archeowiesci.pl/tag/mumie/)
- [Arkadiusz Sołtysiak](https://archeowiesci.pl/tag/arkadiusz-soltysiak/)
- [mumie solne](https://archeowiesci.pl/tag/mumie-solne/)
- [Iran](https://archeowiesci.pl/tag/iran/)
- [kopalnia soli](https://archeowiesci.pl/tag/kopalnia-soli/)
- [kopalnia](https://archeowiesci.pl/tag/kopalnia/)
- [Szehr Abad](https://archeowiesci.pl/tag/szehr-abad/)
- [okres achemenidzki](https://archeowiesci.pl/tag/okres-achemenidzki/)
- [okres sasanidzki](https://archeowiesci.pl/tag/okres-sasanidzki/)
- [mumia](https://archeowiesci.pl/tag/mumia/)
- [Egipt](https://archeowiesci.pl/tag/egipt/)
- [Archeologia Egiptu](https://archeowiesci.pl/tag/archeologia-egiptu/)
- [Warsaw Mummy Project](https://archeowiesci.pl/tag/warsaw-mummy-project/)
- [ciąża](https://archeowiesci.pl/tag/ciaza/)
- [kobieta](https://archeowiesci.pl/tag/kobieta/)
- [płód](https://archeowiesci.pl/tag/plod/)
- [Abolfazl Aali](https://archeowiesci.pl/tag/abolfazl-aali/)
- [szkielet](https://archeowiesci.pl/tag/szkielet/)
- [Warszawa](https://archeowiesci.pl/tag/warszawa/)
- [Wojciech Ejsmond](https://archeowiesci.pl/tag/wojciech-ejsmond/)
- [Marzena Ożarek Szilke](https://archeowiesci.pl/tag/marzena-ozarek-szilke/)
- [Marcin Jaworski](https://archeowiesci.pl/tag/marcin-jaworski/)
- [jaskinia](https://archeowiesci.pl/tag/jaskinia/)
- [Kan-Gohar](https://archeowiesci.pl/tag/kan-gohar/)
- [XIV w.](https://archeowiesci.pl/tag/xiv-w/)
- [Malek Aszraf](https://archeowiesci.pl/tag/malek-aszraf/)
- [Bawanat](https://archeowiesci.pl/tag/bawanat/)
- [masakra](https://archeowiesci.pl/tag/masakra/)
- [ogień](https://archeowiesci.pl/tag/ogien/)
- [Marek Woźniak](https://archeowiesci.pl/tag/marek-wozniak/)
- [Jerzy Oleksiak](https://archeowiesci.pl/tag/jerzy-oleksiak/)
- [Berenike](https://archeowiesci.pl/tag/berenike/)
- [studnia](https://archeowiesci.pl/tag/studnia/)
- [zmiany klimatyczne](https://archeowiesci.pl/tag/zmiany-klimatyczne/)
- [wybuch wulkanu](https://archeowiesci.pl/tag/wybuch-wulkanu/)
- [wczesnyhellenizm](https://archeowiesci.pl/tag/wczesnyhellenizm/)
- [hellenizm](https://archeowiesci.pl/tag/hellenizm/)
- [James A. Harell](https://archeowiesci.pl/tag/james-a-harell/)
- [Aleksandra Cetwińska](https://archeowiesci.pl/tag/aleksandra-cetwinska/)
- [Z archiwum](https://archeowiesci.pl/tag/z-archiwum/)
- [Muziris](https://archeowiesci.pl/tag/muziris/)
- [Pattanam](https://archeowiesci.pl/tag/pattanam/)
- [Rzym](https://archeowiesci.pl/tag/rzym/)
- [Indie](https://archeowiesci.pl/tag/indie/)
- [papirus](https://archeowiesci.pl/tag/papirus/)
- [handel](https://archeowiesci.pl/tag/handel/)
- [port](https://archeowiesci.pl/tag/port/)
- [żegluga](https://archeowiesci.pl/tag/zegluga/)
- [statek](https://archeowiesci.pl/tag/statek/)
- [morze](https://archeowiesci.pl/tag/morze/)
- [Wojciech Pastuszka](https://archeowiesci.pl/tag/wojciech-pastuszka/)
- [pochówki wtórne](https://archeowiesci.pl/tag/pochowki-wtorne/)
- [Meksyk](https://archeowiesci.pl/tag/meksyk/)
- [El Embocadero II](https://archeowiesci.pl/tag/el-embocadero-ii/)
- [Los Tanques](https://archeowiesci.pl/tag/los-tanques/)
- [bioarcheologia](https://archeowiesci.pl/tag/bioarcheologia/)
- [deformacja czaszki](https://archeowiesci.pl/tag/deformacja-czaszki/)
- [okres preklasyczny](https://archeowiesci.pl/tag/okres-preklasyczny/)
- [cmentarzysko](https://archeowiesci.pl/tag/cmentarzysko/)
- [pochówek](https://archeowiesci.pl/tag/pochowek/)
- [Adam Budziszewski](https://archeowiesci.pl/tag/adam-budziszewski/)
- [Marek T. Olszewski](https://archeowiesci.pl/tag/marek-t-olszewski/)
- [noria](https://archeowiesci.pl/tag/noria/)
- [Syria](https://archeowiesci.pl/tag/syria/)
- [Apamea](https://archeowiesci.pl/tag/apamea/)
- [mozaika](https://archeowiesci.pl/tag/mozaika/)
- [późny antyk](https://archeowiesci.pl/tag/pozny-antyk/)
- [Cesarstwo rzymskie](https://archeowiesci.pl/tag/cesarstwo-rzymskie/)
- [ekonomia starożytna](https://archeowiesci.pl/tag/ekonomia-starozytna/)
- [koło wodne](https://archeowiesci.pl/tag/kolo-wodne/)
- [konferencje](https://archeowiesci.pl/tag/konferencje/)
- [Wydział Archeologii UW](https://archeowiesci.pl/tag/wydzial-archeologii-uw/)
- [Małgorzata Mileszczyk](https://archeowiesci.pl/tag/malgorzata-mileszczyk/)
- [Arkadiusz Sołtysiak](https://archeowiesci.pl/en/tag/arkadiusz-soltysiak-en/)
- [Bawanat](https://archeowiesci.pl/en/tag/bawanat-en/)
- [Iran](https://archeowiesci.pl/en/tag/iran-en/)
- [Kan-Gohar](https://archeowiesci.pl/en/tag/kan-gohar-en/)
- [Malek Ashraf](https://archeowiesci.pl/en/tag/malek-ashraf/)
- [cave](https://archeowiesci.pl/en/tag/cave/)
- [fire](https://archeowiesci.pl/en/tag/fire/)
- [14th cent.](https://archeowiesci.pl/en/tag/14th-cent/)
- [massacre](https://archeowiesci.pl/en/tag/massacre/)
- [to jest temat](https://archeowiesci.pl/tag/to-jest-temat/)
- [podcast](https://archeowiesci.pl/tag/podcast/)
- [barbaricum](https://archeowiesci.pl/tag/barbaricum/)
- [wandalowie](https://archeowiesci.pl/tag/wandalowie/)
- [celtowie](https://archeowiesci.pl/tag/celtowie/)
- [cembrowie](https://archeowiesci.pl/tag/cembrowie/)
- [bastarnowie](https://archeowiesci.pl/tag/bastarnowie/)
- [Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego](https://archeowiesci.pl/tag/muzeum-starozytnego-hutnictwa-mazowieckiego/)
- [kakao](https://archeowiesci.pl/tag/kakao/)
- [turkusy](https://archeowiesci.pl/tag/turkusy/)
- [kultura Hohokam](https://archeowiesci.pl/tag/kultura-hohokam/)
- [USA](https://archeowiesci.pl/tag/usa/)
- [Arizona](https://archeowiesci.pl/tag/arizona/)
- [Nowy Meksyk](https://archeowiesci.pl/tag/nowy-meksyk/)
- [Pueblo Bonito](https://archeowiesci.pl/tag/pueblo-bonito/)
- [gospodarka](https://archeowiesci.pl/tag/gospodarka/)
- [goci](https://archeowiesci.pl/tag/goci/)
- [Dongola](https://archeowiesci.pl/tag/dongola/)
- [Nubia](https://archeowiesci.pl/tag/nubia/)
- [Sudan](https://archeowiesci.pl/tag/sudan/)
- [Artur Obłuski](https://archeowiesci.pl/tag/artur-obluski/)
- [katedra](https://archeowiesci.pl/tag/katedra/)
- [Makuria](https://archeowiesci.pl/tag/makuria/)
- [okres makurycki](https://archeowiesci.pl/tag/okres-makurycki/)
- [Faras](https://archeowiesci.pl/tag/faras/)
- [freski](https://archeowiesci.pl/tag/freski/)
- [Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej](https://archeowiesci.pl/tag/centrum-archeologii-srodziemnomorskiej/)
- [Polish Center of Mediterranean Archaeology](https://archeowiesci.pl/en/tag/polish-center-of-mediterranean-archaeology/)
- [paintings](https://archeowiesci.pl/en/tag/paintings/)
- [makurite period](https://archeowiesci.pl/en/tag/makurite-period/)
- [cathedral](https://archeowiesci.pl/en/tag/cathedral/)
- [Dongola](https://archeowiesci.pl/en/tag/dongola-en/)
- [Faras](https://archeowiesci.pl/en/tag/faras-en/)
- [Makuria](https://archeowiesci.pl/en/tag/makuria-en/)
- [Nubia](https://archeowiesci.pl/en/tag/nubia-en/)
- [Sudan](https://archeowiesci.pl/en/tag/sudan-en/)
- [królestwo Mari](https://archeowiesci.pl/tag/krolestwo-mari/)
- [Eufrat](https://archeowiesci.pl/tag/eufrat/)
- [nawóz](https://archeowiesci.pl/tag/nawoz/)
- [Mezopotamia](https://archeowiesci.pl/tag/mezopotamia/)
- [ekonomia](https://archeowiesci.pl/tag/ekonomia/)
- [analiza izotopów](https://archeowiesci.pl/tag/analiza-izotopow/)
- [Tell Aszara](https://archeowiesci.pl/tag/tell-aszara/)
- [Artur Obłuski](https://archeowiesci.pl/en/tag/artur-obluski-en/)
- [szmaragdy](https://archeowiesci.pl/tag/szmaragdy/)
- [Sikait](https://archeowiesci.pl/tag/sikait/)
- [Pustynia Wschodnia](https://archeowiesci.pl/tag/pustynia-wschodnia/)
- [Joan Guzman](https://archeowiesci.pl/tag/joan-guzman/)
- [Imperium Rzymskie](https://archeowiesci.pl/tag/imperium-rzymskie/)
- [okres hellenistyczny](https://archeowiesci.pl/tag/okres-hellenistyczny/)
- [okres ptolemejski](https://archeowiesci.pl/tag/okres-ptolemejski/)
- [Egypt](https://archeowiesci.pl/en/tag/egypt/)
- [Roman Empire](https://archeowiesci.pl/en/tag/roman-empire/)
- [mine](https://archeowiesci.pl/en/tag/mine/)
- [emerald](https://archeowiesci.pl/en/tag/emerald/)
- [Eastern Desert](https://archeowiesci.pl/en/tag/eastern-desert/)
- [Ptolemaic period](https://archeowiesci.pl/en/tag/ptolemaic-period/)
- [hellenistic period](https://archeowiesci.pl/en/tag/hellenistic-period/)
- [Joan Guzman](https://archeowiesci.pl/en/tag/joan-guzman-en/)
- [Sikait](https://archeowiesci.pl/en/tag/sikait-en/)
- [podziemne miasta](https://archeowiesci.pl/tag/podziemne-miasta/)
- [Nuszabad](https://archeowiesci.pl/tag/nuszabad/)
- [Samen](https://archeowiesci.pl/tag/samen/)
- [Robat Aghadż](https://archeowiesci.pl/tag/robat-aghadz/)
- [Tahyagh](https://archeowiesci.pl/tag/tahyagh/)
- [Mongołowie](https://archeowiesci.pl/tag/mongolowie/)
- [underwater archeology](https://archeowiesci.pl/en/tag/underwater-archeology/)
- [conferences](https://archeowiesci.pl/en/tag/conferences/)
- [Faculty of Archeology UW](https://archeowiesci.pl/en/tag/faculty-of-archeology-uw/)
- [Małgorzata Mileszczyk](https://archeowiesci.pl/en/tag/malgorzata-mileszczyk-en/)
- ["boskie dłonie"](https://archeowiesci.pl/tag/boskie-dlonie/)
- [Japonia](https://archeowiesci.pl/tag/japonia/)
- [fałszerstwa](https://archeowiesci.pl/tag/falszerstwa/)
- [epoka kamienia](https://archeowiesci.pl/tag/epoka-kamienia/)
- [Mudoki](https://archeowiesci.pl/tag/mudoki/)
- [Yomon](https://archeowiesci.pl/tag/yomon/)
- [Michał Górny](https://archeowiesci.pl/tag/michal-gorny/)
- [eneolit](https://archeowiesci.pl/tag/eneolit/)
- [Supraśl](https://archeowiesci.pl/tag/suprasl/)
- [Puchary Dzwonowate](https://archeowiesci.pl/tag/puchary-dzwonowate/)
- [pakiet kulturowy](https://archeowiesci.pl/tag/pakiet-kulturowy/)
- [wojownik-łucznik](https://archeowiesci.pl/tag/wojownik-lucznik/)
- [bursztyn](https://archeowiesci.pl/tag/bursztyn/)
- [krzemień](https://archeowiesci.pl/tag/krzemien/)
- [styl Ciempozuelos](https://archeowiesci.pl/tag/styl-ciempozuelos/)
- [Wyspy Brytyjskie](https://archeowiesci.pl/tag/wyspy-brytyjskie/)
- [Półwysep Iberyjski](https://archeowiesci.pl/tag/polwysep-iberyjski/)
- [Dariusz Manasterski](https://archeowiesci.pl/tag/dariusz-manasterski/)
- [Bell Beakers](https://archeowiesci.pl/en/tag/bell-beakers/)
- [cultural package](https://archeowiesci.pl/en/tag/cultural-package/)
- [warrior-archer](https://archeowiesci.pl/en/tag/warrior-archer/)
- [amber](https://archeowiesci.pl/en/tag/amber/)
- [flint](https://archeowiesci.pl/en/tag/flint/)
- [Ciempozuelos style](https://archeowiesci.pl/en/tag/ciempozuelos-style/)
- [British Isles](https://archeowiesci.pl/en/tag/british-isles/)
- [Iberian Peninsula](https://archeowiesci.pl/en/tag/iberian-peninsula/)
- [Aleksandra Cetwińska](https://archeowiesci.pl/en/tag/aleksandra-cetwinska-en/)
- [Dariusz Manasterski](https://archeowiesci.pl/en/tag/dariusz-manasterski-en/)
- [Supraśl](https://archeowiesci.pl/en/tag/suprasl-en/)
- [konferencja](https://archeowiesci.pl/tag/konferencja/)
- [Polacy na Bliskim Wschodzie](https://archeowiesci.pl/tag/polacy-na-bliskim-wschodzie/)
- [conference](https://archeowiesci.pl/en/tag/conference/)
- [PCMA](https://archeowiesci.pl/en/tag/pcma/)
- [Faculty of Archaeology UW](https://archeowiesci.pl/en/tag/faculty-of-archaeology-uw/)
- [Poles in the Near East](https://archeowiesci.pl/en/tag/poles-in-the-near-east/)
- [animal dung](https://archeowiesci.pl/en/tag/animal-dung/)
- [isotopes](https://archeowiesci.pl/en/tag/isotopes/)
- [economy](https://archeowiesci.pl/en/tag/economy/)
- [Mesopotamia](https://archeowiesci.pl/en/tag/mesopotamia/)
- [Tell Ashara](https://archeowiesci.pl/en/tag/tell-ashara/)
- [Mari kingdom](https://archeowiesci.pl/en/tag/mari-kingdom/)
- [Euphrates](https://archeowiesci.pl/en/tag/euphrates/)
- [Równina Dzbanów](https://archeowiesci.pl/tag/rownina-dzbanow/)
- [Michał Gilewski](https://archeowiesci.pl/tag/michal-gilewski/)
- [Laos](https://archeowiesci.pl/tag/laos/)
- [metoda optyczna](https://archeowiesci.pl/tag/metoda-optyczna/)
- [datowanie](https://archeowiesci.pl/tag/datowanie/)
- [Lublin](https://archeowiesci.pl/tag/lublin/)
- [Muzeum Narodowe w Lublinie](https://archeowiesci.pl/tag/muzeum-narodowe-w-lublinie/)
- [C14](https://archeowiesci.pl/tag/c14/)
- [donżon](https://archeowiesci.pl/tag/donzon/)
- [Zamek Królewski w Lublinie](https://archeowiesci.pl/tag/zamek-krolewski-w-lublinie/)
- [XII w.](https://archeowiesci.pl/tag/xii-w/)
- [Teksas](https://archeowiesci.pl/tag/teksas/)
- [ostrokrzew](https://archeowiesci.pl/tag/ostrokrzew/)
- [fizykochemiczne](https://archeowiesci.pl/tag/fizykochemiczne/)
- [rdzenni mieszkańcy Ameryk](https://archeowiesci.pl/tag/rdzenni-mieszkancy-ameryk/)
- [kofeina](https://archeowiesci.pl/tag/kofeina/)
- [teobromina](https://archeowiesci.pl/tag/teobromina/)
- [alkohol](https://archeowiesci.pl/tag/alkohol/)
- [Serachs](https://archeowiesci.pl/tag/serachs/)
- [irygacja](https://archeowiesci.pl/tag/irygacja/)
- [GIS](https://archeowiesci.pl/tag/gis/)
- [epoka żelaza](https://archeowiesci.pl/tag/epoka-zelaza/)
- [Turkmenistan](https://archeowiesci.pl/tag/turkmenistan/)
- [archeologia](https://archeowiesci.pl/tag/archeologia/)
- [nawadnianie](https://archeowiesci.pl/tag/nawadnianie/)
- [zobrazowania satelitarne](https://archeowiesci.pl/tag/zobrazowania-satelitarne/)
- [Nazarij Buławka](https://archeowiesci.pl/tag/nazarij-bulawka/)
- [stront](https://archeowiesci.pl/tag/stront/)
- [Paquimé](https://archeowiesci.pl/tag/paquime/)
- [wierzenia](https://archeowiesci.pl/tag/wierzenia/)
- [papugi](https://archeowiesci.pl/tag/papugi/)
- [Archeologia Nowego Świata](https://archeowiesci.pl/tag/archeologia-nowego-swiata/)
- [okres prekolumbijski](https://archeowiesci.pl/tag/okres-prekolumbijski/)
- [Pueblo](https://archeowiesci.pl/tag/pueblo/)
- [matematyka](https://archeowiesci.pl/tag/matematyka/)
- [hemerologia](https://archeowiesci.pl/tag/hemerologia/)
- [liczby](https://archeowiesci.pl/tag/liczby/)
- [gliniane tabliczki](https://archeowiesci.pl/tag/gliniane-tabliczki/)
- [Babilonia](https://archeowiesci.pl/tag/babilonia/)
- [teologia](https://archeowiesci.pl/tag/teologia/)
- [Asyria](https://archeowiesci.pl/tag/asyria/)
- [Klaus Schmidt](https://archeowiesci.pl/tag/klaus-schmidt/)
- [neolit](https://archeowiesci.pl/tag/neolit/)
- [Göbekli Tepe](https://archeowiesci.pl/tag/gobekli-tepe/)
- [filary T-kształtne](https://archeowiesci.pl/tag/filary-t-ksztaltne/)
- [sanktuarium](https://archeowiesci.pl/tag/sanktuarium/)
- [osadnictwo](https://archeowiesci.pl/tag/osadnictwo/)
- [wykopaliska](https://archeowiesci.pl/tag/wykopaliska/)
- [Turcja](https://archeowiesci.pl/tag/turcja/)
- [Bałtowie](https://archeowiesci.pl/tag/baltowie/)
- [Hunowie](https://archeowiesci.pl/tag/hunowie/)
- [Salwador](https://archeowiesci.pl/tag/salwador/)
- [Mezoameryka](https://archeowiesci.pl/tag/mezoameryka/)
- [San Isidro](https://archeowiesci.pl/tag/san-isidro/)
- [Jan Szymański](https://archeowiesci.pl/tag/jan-szymanski/)
- [geofizyka](https://archeowiesci.pl/tag/geofizyka/)
- [wulkany](https://archeowiesci.pl/tag/wulkany/)
- [jadeit](https://archeowiesci.pl/tag/jadeit/)
- [ceramika](https://archeowiesci.pl/tag/ceramika/)
- [platformy](https://archeowiesci.pl/tag/platformy/)
- [Salvador](https://archeowiesci.pl/en/tag/salvador/)
- [Mesoamerica](https://archeowiesci.pl/en/tag/mesoamerica/)
- [excavations](https://archeowiesci.pl/en/tag/excavations/)
- [geophysics](https://archeowiesci.pl/en/tag/geophysics/)
- [volcano](https://archeowiesci.pl/en/tag/volcano/)
- [jade](https://archeowiesci.pl/en/tag/jade/)
- [pottery](https://archeowiesci.pl/en/tag/pottery/)
- [platforms](https://archeowiesci.pl/en/tag/platforms/)
- [Jan Szymański](https://archeowiesci.pl/en/tag/jan-szymanski-en/)
- [San Isidro](https://archeowiesci.pl/en/tag/san-isidro-en/)
- [archeologia rzek](https://archeowiesci.pl/tag/archeologia-rzek/)
- [powstanie](https://archeowiesci.pl/tag/powstanie/)
- [bitwa](https://archeowiesci.pl/tag/bitwa/)
- [młyn](https://archeowiesci.pl/tag/mlyn/)
- [most](https://archeowiesci.pl/tag/most/)
- [dziedzictwo](https://archeowiesci.pl/tag/dziedzictwo/)
- [Iganie](https://archeowiesci.pl/tag/iganie/)
- [Muchawka](https://archeowiesci.pl/tag/muchawka/)
- [rzeka](https://archeowiesci.pl/tag/rzeka/)
- [Giza](https://archeowiesci.pl/tag/giza/)
- [wyroby metalurgiczne](https://archeowiesci.pl/tag/wyroby-metalurgiczne/)
- [izotopy](https://archeowiesci.pl/tag/izotopy/)
- [skład chemiczny](https://archeowiesci.pl/tag/sklad-chemiczny/)
- [mikrostruktury](https://archeowiesci.pl/tag/mikrostruktury/)
- [metalografia](https://archeowiesci.pl/tag/metalografia/)
- [mikrotwardość](https://archeowiesci.pl/tag/mikrotwardosc/)
- [pochodzenie rudy](https://archeowiesci.pl/tag/pochodzenie-rudy/)
- [piramidy](https://archeowiesci.pl/tag/piramidy/)
- [miedź arsenowa](https://archeowiesci.pl/tag/miedz-arsenowa/)
- [Martin Odler](https://archeowiesci.pl/tag/martin-odler/)
- [Jiří Kmošek](https://archeowiesci.pl/tag/jiri-kmosek/)
- [metalwork](https://archeowiesci.pl/en/tag/metalwork/)
- [chemical composition](https://archeowiesci.pl/en/tag/chemical-composition/)
- [microstructures](https://archeowiesci.pl/en/tag/microstructures/)
- [metallography](https://archeowiesci.pl/en/tag/metallography/)
- [microhardness](https://archeowiesci.pl/en/tag/microhardness/)
- [ore provenance](https://archeowiesci.pl/en/tag/ore-provenance/)
- [pyramids](https://archeowiesci.pl/en/tag/pyramids/)
- [arsenical coppe](https://archeowiesci.pl/en/tag/arsenical-coppe/)
- [Giza](https://archeowiesci.pl/en/tag/giza-en/)
- [Jiří Kmošek](https://archeowiesci.pl/en/tag/jiri-kmosek-en/)
- [Martin Odler](https://archeowiesci.pl/en/tag/martin-odler-en/)
- [Peru](https://archeowiesci.pl/tag/peru/)
- [odkrycie](https://archeowiesci.pl/tag/odkrycie/)
- [Polscy badacze](https://archeowiesci.pl/tag/polscy-badacze/)
- [Ameryka Południowa](https://archeowiesci.pl/tag/ameryka-poludniowa/)
- [Chimú](https://archeowiesci.pl/tag/chimu/)
- [Muzeum Ziemi Biłgorajskiej](https://archeowiesci.pl/tag/muzeum-ziemi-bilgorajskiej/)
- [Chan Chan](https://archeowiesci.pl/tag/chan-chan/)
- [discovery](https://archeowiesci.pl/en/tag/discovery/)
- [Polish researchers](https://archeowiesci.pl/en/tag/polish-researchers/)
- [South America](https://archeowiesci.pl/en/tag/south-america/)
- [Poland](https://archeowiesci.pl/en/tag/poland/)
- [Adam Budziszewski](https://archeowiesci.pl/en/tag/adam-budziszewski-en/)
- [Chan Chan](https://archeowiesci.pl/en/tag/chan-chan-en/)
- [Chimú](https://archeowiesci.pl/en/tag/chimu-en/)
- [Muzeum Ziemi Biłgorajskiej](https://archeowiesci.pl/en/tag/muzeum-ziemi-bilgorajskiej-en/)
- [Peru](https://archeowiesci.pl/en/tag/peru-en/)
- [budownictwo modułowe](https://archeowiesci.pl/tag/budownictwo-modulowe/)
- [siatka miejska](https://archeowiesci.pl/tag/siatka-miejska/)
- [urbanistyka](https://archeowiesci.pl/tag/urbanistyka/)
- [okres bizantyjski](https://archeowiesci.pl/tag/okres-bizantyjski/)
- [Marea](https://archeowiesci.pl/tag/marea/)
- [Philoxenite](https://archeowiesci.pl/tag/philoxenite/)
- [Mariusz Gwiazda](https://archeowiesci.pl/tag/mariusz-gwiazda/)
- [modular construction](https://archeowiesci.pl/en/tag/modular-construction/)
- [urban grid](https://archeowiesci.pl/en/tag/urban-grid/)
- [urban studies](https://archeowiesci.pl/en/tag/urban-studies/)
- [Byzantine](https://archeowiesci.pl/en/tag/byzantine/)
- [Marea](https://archeowiesci.pl/en/tag/marea-en/)
- [Mariusz Gwiazda](https://archeowiesci.pl/en/tag/mariusz-gwiazda-en/)
- [Philoxenite](https://archeowiesci.pl/en/tag/philoxenite-en/)
- [kompleks osadniczy](https://archeowiesci.pl/tag/kompleks-osadniczy/)
- [cmentarzysko kurhanowe](https://archeowiesci.pl/tag/cmentarzysko-kurhanowe/)
- [grodzisko](https://archeowiesci.pl/tag/grodzisko/)
- [wczesne średniowiecze](https://archeowiesci.pl/tag/wczesne-sredniowiecze/)
- [badania nieinwazyjne](https://archeowiesci.pl/tag/badania-nieinwazyjne/)
- [Sławomir Wadyl](https://archeowiesci.pl/tag/slawomir-wadyl/)
- [Paweł Szczepanik](https://archeowiesci.pl/tag/pawel-szczepanik/)
- [Pomorze](https://archeowiesci.pl/tag/pomorze/)
- [Bioarchaeology of the Near East](https://archeowiesci.pl/tag/bioarchaeology-of-the-near-east/)
- [Izrael](https://archeowiesci.pl/tag/izrael/)
- [Lewant](https://archeowiesci.pl/tag/lewant/)
- [Liban](https://archeowiesci.pl/tag/liban/)
- [Qareh Tepe](https://archeowiesci.pl/tag/qareh-tepe/)
- [Lahsavareh](https://archeowiesci.pl/tag/lahsavareh/)
- [Sakkara](https://archeowiesci.pl/tag/sakkara/)
- [Bargat El-Shab](https://archeowiesci.pl/tag/bargat-el-shab/)
- [Pustynia Zachodnia](https://archeowiesci.pl/tag/pustynia-zachodnia/)
- [góry Zagros](https://archeowiesci.pl/tag/gory-zagros/)
- [równina Kazwin](https://archeowiesci.pl/tag/rownina-kazwin/)
- [Boğazköy](https://archeowiesci.pl/tag/bogazkoy/)
- [Tell el-Amarna](https://archeowiesci.pl/tag/tell-el-amarna/)
- [Aszkelon](https://archeowiesci.pl/tag/aszkelon/)
- [pustynia](https://archeowiesci.pl/tag/pustynia/)
- [Turkey](https://archeowiesci.pl/en/tag/turkey/)
- [Ashqelon](https://archeowiesci.pl/en/tag/ashqelon/)
- [Israel](https://archeowiesci.pl/en/tag/israel/)
- [Levant](https://archeowiesci.pl/en/tag/levant/)
- [Lebanon](https://archeowiesci.pl/en/tag/lebanon/)
- [Saqqara](https://archeowiesci.pl/en/tag/saqqara/)
- [Western Desert](https://archeowiesci.pl/en/tag/western-desert/)
- [Qazvin plain](https://archeowiesci.pl/en/tag/qazvin-plain/)
- [Zagros Mountains](https://archeowiesci.pl/en/tag/zagros-mountains/)
- [Bargat El-Shab](https://archeowiesci.pl/en/tag/bargat-el-shab-en/)
- [Bioarchaeology of the Near East](https://archeowiesci.pl/en/tag/bioarchaeology-of-the-near-east-en/)
- [Boğazköy](https://archeowiesci.pl/en/tag/bogazkoy-en/)
- [Lahsavareh](https://archeowiesci.pl/en/tag/lahsavareh-en/)
- [Qareh Tepe](https://archeowiesci.pl/en/tag/qareh-tepe-en/)
- [Tell el-Amarna](https://archeowiesci.pl/en/tag/tell-el-amarna-en/)
- [ewolucja państwa](https://archeowiesci.pl/tag/ewolucja-panstwa/)
- [upadek](https://archeowiesci.pl/tag/upadek/)
- [późny Uruk](https://archeowiesci.pl/tag/pozny-uruk/)
- [okres wczesnodynastyczny](https://archeowiesci.pl/tag/okres-wczesnodynastyczny/)
- [okres akadyjski](https://archeowiesci.pl/tag/okres-akadyjski/)
- [okres starobabiloński](https://archeowiesci.pl/tag/okres-starobabilonski/)
- [rewolucja miejska](https://archeowiesci.pl/tag/rewolucja-miejska/)
- [Giacomo Benati](https://archeowiesci.pl/tag/giacomo-benati/)
- [Carmine Guerriero](https://archeowiesci.pl/tag/carmine-guerriero/)
- [climate change](https://archeowiesci.pl/en/tag/climate-change/)
- [state evolution](https://archeowiesci.pl/en/tag/state-evolution/)
- [collapse](https://archeowiesci.pl/en/tag/collapse/)
- [late Uruk](https://archeowiesci.pl/en/tag/late-uruk/)
- [pre-Sargonic](https://archeowiesci.pl/en/tag/pre-sargonic/)
- [Akkadian](https://archeowiesci.pl/en/tag/akkadian/)
- [Old Babylonian](https://archeowiesci.pl/en/tag/old-babylonian/)
- [urban revolution](https://archeowiesci.pl/en/tag/urban-revolution/)
- [Carmine Guerriero](https://archeowiesci.pl/en/tag/carmine-guerriero-en/)
- [Giacomo Benati](https://archeowiesci.pl/en/tag/giacomo-benati-en/)
- [miniwykłady](https://archeowiesci.pl/tag/miniwyklady/)
- [Norwegia](https://archeowiesci.pl/tag/norwegia/)
- [średniowiecze](https://archeowiesci.pl/tag/sredniowiecze/)
- [elity](https://archeowiesci.pl/tag/elity/)
- [legitymizacja](https://archeowiesci.pl/tag/legitymizacja/)
- [piastowie](https://archeowiesci.pl/tag/piastowie/)
- [kościół](https://archeowiesci.pl/tag/kosciol/)
- [Norway](https://archeowiesci.pl/en/tag/norway/)
- [Piast dynasty](https://archeowiesci.pl/en/tag/piast-dynasty/)
- [Middle Ages](https://archeowiesci.pl/en/tag/middle-ages/)
- [elites](https://archeowiesci.pl/en/tag/elites/)
- [church](https://archeowiesci.pl/en/tag/church/)
- [legitimization](https://archeowiesci.pl/en/tag/legitimization/)
- [mini-lecutre](https://archeowiesci.pl/en/tag/mini-lecutre/)
- [osada](https://archeowiesci.pl/tag/osada/)
- [muzeum](https://archeowiesci.pl/tag/muzeum/)
- [Kotlina Chodelska](https://archeowiesci.pl/tag/kotlina-chodelska/)
- [Słowianie](https://archeowiesci.pl/tag/slowianie/)
- [skansen](https://archeowiesci.pl/tag/skansen/)
- [Zaborów](https://archeowiesci.pl/tag/zaborow/)
- [kultura przeworska](https://archeowiesci.pl/tag/kultura-przeworska/)
- [badania powierzchniowe](https://archeowiesci.pl/tag/badania-powierzchniowe/)
- [Adam Cieśliński](https://archeowiesci.pl/tag/adam-cieslinski/)
- [Sebastian Chrupek](https://archeowiesci.pl/tag/sebastian-chrupek/)
- [młodszy okres przedrzymski](https://archeowiesci.pl/tag/mlodszy-okres-przedrzymski/)
- [pierścień](https://archeowiesci.pl/tag/pierscien/)
- [Birka](https://archeowiesci.pl/tag/birka/)
- [handel dalekosiężny](https://archeowiesci.pl/tag/handel-dalekosiezny/)
- [kalifat](https://archeowiesci.pl/tag/kalifat/)
- [Skandynawia](https://archeowiesci.pl/tag/skandynawia/)
- [Arabowie](https://archeowiesci.pl/tag/arabowie/)
- [Szwecja](https://archeowiesci.pl/tag/szwecja/)
- [Jerzy Oleksiak](https://archeowiesci.pl/en/tag/jerzy-oleksiak-en/)
- [publikacja](https://archeowiesci.pl/tag/publikacja/)
- [Aleksander Bursche](https://archeowiesci.pl/tag/aleksander-bursche/)
- [okres wędrówek ludów](https://archeowiesci.pl/tag/okres-wedrowek-ludow/)
- [okres rzymski](https://archeowiesci.pl/tag/okres-rzymski/)
- [migracja](https://archeowiesci.pl/tag/migracja/)
- [Europa Środkowa](https://archeowiesci.pl/tag/europa-srodkowa/)
- [Anna Zapolska](https://archeowiesci.pl/tag/anna-zapolska/)
- [prasłowianie](https://archeowiesci.pl/tag/praslowianie/)
- [publication](https://archeowiesci.pl/en/tag/publication/)
- [early medieval](https://archeowiesci.pl/en/tag/early-medieval/)
- [period of migration](https://archeowiesci.pl/en/tag/period-of-migration/)
- [roman period](https://archeowiesci.pl/en/tag/roman-period/)
- [migration](https://archeowiesci.pl/en/tag/migration/)
- [Central Europe](https://archeowiesci.pl/en/tag/central-europe/)
- [proto-slavic](https://archeowiesci.pl/en/tag/proto-slavic/)
- [Aleksander Bursche](https://archeowiesci.pl/en/tag/aleksander-bursche-en/)
- [Anna Zapolska](https://archeowiesci.pl/en/tag/anna-zapolska-en/)
- [pomerium](https://archeowiesci.pl/tag/pomerium/)
- [Karol Kłodziński](https://archeowiesci.pl/tag/karol-klodzinski/)
- [Klaudiusz](https://archeowiesci.pl/tag/klaudiusz/)
- [epigrafika](https://archeowiesci.pl/tag/epigrafika/)
- [cippi](https://archeowiesci.pl/tag/cippi/)
- [granice](https://archeowiesci.pl/tag/granice/)
- [Rome](https://archeowiesci.pl/en/tag/rome/)
- [Claudius](https://archeowiesci.pl/en/tag/claudius/)
- [epigraphy](https://archeowiesci.pl/en/tag/epigraphy/)
- [boundary](https://archeowiesci.pl/en/tag/boundary/)
- [cippi](https://archeowiesci.pl/en/tag/cippi-en/)
- [Karol Kłodziński](https://archeowiesci.pl/en/tag/karol-klodzinski-en/)
- [pomerium](https://archeowiesci.pl/en/tag/pomerium-en/)
- [underwaterexpeditionwauw](https://archeowiesci.pl/tag/underwaterexpeditionwauw/)
- [Mazury](https://archeowiesci.pl/tag/mazury/)
- [kultura bogaczewska](https://archeowiesci.pl/tag/kultura-bogaczewska/)
- [grupa olsztyńska](https://archeowiesci.pl/tag/grupa-olsztynska/)
- [grot](https://archeowiesci.pl/tag/grot/)
- [zapinka](https://archeowiesci.pl/tag/zapinka/)
- [fibula](https://archeowiesci.pl/tag/fibula/)
- [Śniadrwy](https://archeowiesci.pl/tag/sniadrwy/)
- [Agata Grzędzielska](https://archeowiesci.pl/tag/agata-grzedzielska/)
- [Andrzej Buko](https://archeowiesci.pl/tag/andrzej-buko/)
- [Mieszko](https://archeowiesci.pl/tag/mieszko/)
- [Civitas Schinesghe](https://archeowiesci.pl/tag/civitas-schinesghe/)
- [chrzest Polski](https://archeowiesci.pl/tag/chrzest-polski/)
- [baptize of Poland](https://archeowiesci.pl/en/tag/baptize-of-poland/)
- [Andrzej Buko](https://archeowiesci.pl/en/tag/andrzej-buko-en/)
- [Civitas Schinesghe](https://archeowiesci.pl/en/tag/civitas-schinesghe-en/)
- [Mieszko](https://archeowiesci.pl/en/tag/mieszko-en/)
- [Imperium Akadyjskie](https://archeowiesci.pl/tag/imperium-akadyjskie/)
- [susza](https://archeowiesci.pl/tag/susza/)
- [Tell Leilan](https://archeowiesci.pl/tag/tell-leilan/)
- [Nagar](https://archeowiesci.pl/tag/nagar/)
- [Tell Brak](https://archeowiesci.pl/tag/tell-brak/)
- [meteoryt](https://archeowiesci.pl/tag/meteoryt/)
- [Umm al-Binni](https://archeowiesci.pl/tag/umm-al-binni/)
- [Tell Arbid](https://archeowiesci.pl/tag/tell-arbid/)
- [Tell Barri](https://archeowiesci.pl/tag/tell-barri/)
- [biochemia](https://archeowiesci.pl/tag/biochemia/)
- [Akkadian Empire](https://archeowiesci.pl/en/tag/akkadian-empire/)
- [meteorite](https://archeowiesci.pl/en/tag/meteorite/)
- [biochemical](https://archeowiesci.pl/en/tag/biochemical/)
- [drought](https://archeowiesci.pl/en/tag/drought/)
- [Nagar](https://archeowiesci.pl/en/tag/nagar-en/)
- [Syria](https://archeowiesci.pl/en/tag/syria-en/)
- [Tell Arbid](https://archeowiesci.pl/en/tag/tell-arbid-en/)
- [Tell Barri](https://archeowiesci.pl/en/tag/tell-barri-en/)
- [Tell Brak](https://archeowiesci.pl/en/tag/tell-brak-en/)
- [Tell Leilan](https://archeowiesci.pl/en/tag/tell-leilan-en/)
- [Umm al-Binni](https://archeowiesci.pl/en/tag/umm-al-binni-en/)
- [Stany Zjednoczone](https://archeowiesci.pl/tag/stany-zjednoczone/)
- [Kanada](https://archeowiesci.pl/tag/kanada/)
- [Chile](https://archeowiesci.pl/tag/chile/)
- [datowanie radiowęglowe](https://archeowiesci.pl/tag/datowanie-radioweglowe/)
- [kultura Clovis](https://archeowiesci.pl/tag/kultura-clovis/)
- [zasiedlenie](https://archeowiesci.pl/tag/zasiedlenie/)
- [pierwsi Amerykanie](https://archeowiesci.pl/tag/pierwsi-amerykanie/)
- [Coxcatlán](https://archeowiesci.pl/tag/coxcatlan/)
- [Yenikapi](https://archeowiesci.pl/tag/yenikapi/)
- [Bizancjum](https://archeowiesci.pl/tag/bizancjum/)
- [Wraki](https://archeowiesci.pl/tag/wraki/)
- [Konstantynopol](https://archeowiesci.pl/tag/konstantynopol/)
- [Szkutnictwo](https://archeowiesci.pl/tag/szkutnictwo/)
- [Amfory](https://archeowiesci.pl/tag/amfory/)
- [Azja Mniejsza](https://archeowiesci.pl/tag/azja-mniejsza/)
- [Ameryka Północna](https://archeowiesci.pl/tag/ameryka-polnocna/)
- [Tingambato](https://archeowiesci.pl/tag/tingambato/)
- [okres klasyczny](https://archeowiesci.pl/tag/okres-klasyczny/)
- [księżniczka](https://archeowiesci.pl/tag/ksiezniczka/)
- [Sumerowie](https://archeowiesci.pl/tag/sumerowie/)
- [pismo klinowe](https://archeowiesci.pl/tag/pismo-klinowe/)
- [Hammurabi](https://archeowiesci.pl/tag/hammurabi/)
- [Amoryci](https://archeowiesci.pl/tag/amoryci/)
- [miasta-państwa](https://archeowiesci.pl/tag/miasta-panstwa/)
- [Kraj Nadmorski](https://archeowiesci.pl/tag/kraj-nadmorski/)
- [Samsuiluna](https://archeowiesci.pl/tag/samsuiluna/)
- [irrigation](https://archeowiesci.pl/en/tag/irrigation/)
- [cuneiform](https://archeowiesci.pl/en/tag/cuneiform/)
- [Sumerians](https://archeowiesci.pl/en/tag/sumerians/)
- [city-state](https://archeowiesci.pl/en/tag/city-state/)
- [Babylonia](https://archeowiesci.pl/en/tag/babylonia/)
- [Amorites](https://archeowiesci.pl/en/tag/amorites/)
- [Samsu-iluna](https://archeowiesci.pl/en/tag/samsu-iluna/)
- [Sealand](https://archeowiesci.pl/en/tag/sealand/)
- [Hammurabi](https://archeowiesci.pl/en/tag/hammurabi-en/)
- [Tall el-Hammam](https://archeowiesci.pl/tag/tall-el-hammam/)
- [Sodoma](https://archeowiesci.pl/tag/sodoma/)
- [cegła mułowa](https://archeowiesci.pl/tag/cegla-mulowa/)
- [sferula](https://archeowiesci.pl/tag/sferula/)
- [Biblia](https://archeowiesci.pl/tag/biblia/)
- [Steven Collins](https://archeowiesci.pl/tag/steven-collins/)
- [katastrofa](https://archeowiesci.pl/tag/katastrofa/)
- [Morze Śródziemne](https://archeowiesci.pl/tag/morze-srodziemne/)
- [baza danych](https://archeowiesci.pl/tag/baza-danych/)
- [Bi(bli)oArch](https://archeowiesci.pl/tag/biblioarch/)
- [Jordania](https://archeowiesci.pl/tag/jordania/)
- [Półwysep Arabski](https://archeowiesci.pl/tag/polwysep-arabski/)
- [Efthymia Nikita](https://archeowiesci.pl/tag/efthymia-nikita/)
- [Jordan](https://archeowiesci.pl/en/tag/jordan/)
- [Arabian Peninsula](https://archeowiesci.pl/en/tag/arabian-peninsula/)
- [human skeletal remains](https://archeowiesci.pl/en/tag/human-skeletal-remains/)
- [database](https://archeowiesci.pl/en/tag/database/)
- [Efthymia Nikita](https://archeowiesci.pl/en/tag/efthymia-nikita-en/)
- [grupy krwi](https://archeowiesci.pl/tag/grupy-krwi/)
- [genetyka](https://archeowiesci.pl/tag/genetyka/)
- [badania genetyczne](https://archeowiesci.pl/tag/badania-genetyczne/)
- [neandertalczyk](https://archeowiesci.pl/tag/neandertalczyk/)
- [denisowiańczyk](https://archeowiesci.pl/tag/denisowianczyk/)
- [Ałtaj](https://archeowiesci.pl/tag/altaj/)
- [plejstocen](https://archeowiesci.pl/tag/plejstocen/)
- [praktyki pogrzebowe](https://archeowiesci.pl/tag/praktyki-pogrzebowe/)
- [maski pogrzebowe](https://archeowiesci.pl/tag/maski-pogrzebowe/)
- [toboły grzebalne](https://archeowiesci.pl/tag/toboly-grzebalne/)
- [rdzenni Australijczycy](https://archeowiesci.pl/tag/rdzenni-australijczycy/)
- [Papuasi](https://archeowiesci.pl/tag/papuasi/)
- [Sahul](https://archeowiesci.pl/tag/sahul/)
- [Out of Africa](https://archeowiesci.pl/tag/out-of-africa/)
- [Wikingowie](https://archeowiesci.pl/tag/wikingowie/)
- [Popkultura](https://archeowiesci.pl/tag/popkultura/)
- [Discovery Tour](https://archeowiesci.pl/tag/discovery-tour/)
- [Assassin’s Creed: Valhalla](https://archeowiesci.pl/tag/assassins-creed-valhalla/)
- [Ubisoft](https://archeowiesci.pl/tag/ubisoft/)
- [Archeologia Żywa](https://archeowiesci.pl/tag/archeologia-zywa/)
- [moda](https://archeowiesci.pl/tag/moda/)
- [Ameryka](https://archeowiesci.pl/tag/ameryka/)
- [sztuka naskalna](https://archeowiesci.pl/tag/sztuka-naskalna/)
- [północna Hiszpania](https://archeowiesci.pl/tag/polnocna-hiszpania/)
- [jaskinie](https://archeowiesci.pl/tag/jaskinie/)
- [Altamira](https://archeowiesci.pl/tag/altamira/)
- [górny paleolit](https://archeowiesci.pl/tag/gorny-paleolit/)
- [Marcelino Sanz de Sautuola](https://archeowiesci.pl/tag/marcelino-sanz-de-sautuola/)
- [Południowy Zachód](https://archeowiesci.pl/tag/poludniowy-zachod/)
- [udomowione zwierzęta](https://archeowiesci.pl/tag/udomowione-zwierzeta/)
- [tkaniny](https://archeowiesci.pl/tag/tkaniny/)
- [tkactwo](https://archeowiesci.pl/tag/tkactwo/)
- [Alaska](https://archeowiesci.pl/tag/alaska/)
- [szkło](https://archeowiesci.pl/tag/szklo/)
- [szklane paciorki](https://archeowiesci.pl/tag/szklane-paciorki/)
- [Wenecja](https://archeowiesci.pl/tag/wenecja/)
- [Inuici](https://archeowiesci.pl/tag/inuici/)
- [dokument](https://archeowiesci.pl/tag/dokument/)
- [film](https://archeowiesci.pl/tag/film/)
- [Krzysztof Zaniewski](https://archeowiesci.pl/tag/krzysztof-zaniewski/)
- [Emilia Frydrych](https://archeowiesci.pl/tag/emilia-frydrych/)
- [Marcin Woźniak](https://archeowiesci.pl/tag/marcin-wozniak/)
- [Puszcza Inspiruje](https://archeowiesci.pl/tag/puszcza-inspiruje/)
- [DNA](https://archeowiesci.pl/tag/dna/)
- [mtDNA](https://archeowiesci.pl/tag/mtdna/)
- [Anatolia](https://archeowiesci.pl/tag/anatolia/)
- [Italia](https://archeowiesci.pl/tag/italia/)
- [Etruskowie](https://archeowiesci.pl/tag/etruskowie/)
- [Egea](https://archeowiesci.pl/tag/egea/)
- [Kamil Kopij](https://archeowiesci.pl/tag/kamil-kopij/)
- [rowery](https://archeowiesci.pl/tag/rowery/)
- [kultura wielbarska](https://archeowiesci.pl/tag/kultura-wielbarska/)
- [Podlasie](https://archeowiesci.pl/tag/podlasie/)
- [Szpaki](https://archeowiesci.pl/tag/szpaki/)
- [kurhany](https://archeowiesci.pl/tag/kurhany/)
- [Haćki](https://archeowiesci.pl/tag/hacki/)
- [Puszcza Białowieska](https://archeowiesci.pl/tag/puszcza-bialowieska/)
- [Grabarka](https://archeowiesci.pl/tag/grabarka/)
- [pismo](https://archeowiesci.pl/tag/pismo/)
- [Kreta](https://archeowiesci.pl/tag/kreta/)
- [Grecja](https://archeowiesci.pl/tag/grecja/)
- [Minojczycy](https://archeowiesci.pl/tag/minojczycy/)
- [Mykeńczycy](https://archeowiesci.pl/tag/mykenczycy/)
- [pismo linearne A](https://archeowiesci.pl/tag/pismo-linearne-a/)
- [pismo linearne B](https://archeowiesci.pl/tag/pismo-linearne-b/)
- [inskrypcje](https://archeowiesci.pl/tag/inskrypcje/)
- [karmienie piersią](https://archeowiesci.pl/tag/karmienie-piersia/)
- [pokarm](https://archeowiesci.pl/tag/pokarm/)
- [dzieciństwo](https://archeowiesci.pl/tag/dziecinstwo/)
- [Chabur](https://archeowiesci.pl/tag/chabur/)
- [rolnicy](https://archeowiesci.pl/tag/rolnicy/)
- [demografia](https://archeowiesci.pl/tag/demografia/)
- [hunter-gathers](https://archeowiesci.pl/en/tag/hunter-gathers/)
- [farmers](https://archeowiesci.pl/en/tag/farmers/)
- [demography](https://archeowiesci.pl/en/tag/demography/)
- [breastfeeding](https://archeowiesci.pl/en/tag/breastfeeding/)
- [childhood](https://archeowiesci.pl/en/tag/childhood/)
- [Chabur](https://archeowiesci.pl/en/tag/chabur-en/)
- [tytoń](https://archeowiesci.pl/tag/tyton/)
- [palenie](https://archeowiesci.pl/tag/palenie/)
- [Missisipi](https://archeowiesci.pl/tag/missisipi/)
- [używki](https://archeowiesci.pl/tag/uzywki/)
- [analizy fizykochemiczne](https://archeowiesci.pl/tag/analizy-fizykochemiczne/)
- [budowniczowie kopców](https://archeowiesci.pl/tag/budowniczowie-kopcow/)
- [Archeologia Ameryki Południowej](https://archeowiesci.pl/tag/archeologia-ameryki-poludniowej/)
- [rekin](https://archeowiesci.pl/tag/rekin/)
- [Brazylia](https://archeowiesci.pl/tag/brazylia/)
- [archeologia eksperymentalna](https://archeowiesci.pl/tag/archeologia-eksperymentalna/)
- [traseologia](https://archeowiesci.pl/tag/traseologia/)
- [analizy mikroskopowe](https://archeowiesci.pl/tag/analizy-mikroskopowe/)
- [archeozoologia](https://archeowiesci.pl/tag/archeozoologia/)
- [Ewa Wipszycka-Bravo](https://archeowiesci.pl/tag/ewa-wipszycka-bravo/)
- [mnisi](https://archeowiesci.pl/tag/mnisi/)
- [klasztor](https://archeowiesci.pl/tag/klasztor/)
- [asceza](https://archeowiesci.pl/tag/asceza/)
- [życie codzienne](https://archeowiesci.pl/tag/zycie-codzienne/)
- [Centrum Badań nad Cywilizacjami Starożytnymi UW](https://archeowiesci.pl/tag/centrum-badan-nad-cywilizacjami-starozytnymi-uw/)
- [Chhim](https://archeowiesci.pl/tag/chhim/)
- [groby](https://archeowiesci.pl/tag/groby/)
- [Jiyeh](https://archeowiesci.pl/tag/jiyeh/)
- [Porfirejon](https://archeowiesci.pl/tag/porfirejon/)
- [Barja](https://archeowiesci.pl/tag/barja/)
- [izotopy strontu](https://archeowiesci.pl/tag/izotopy-strontu/)
- [tsunami](https://archeowiesci.pl/tag/tsunami/)
- [Tomasz Waliszewski](https://archeowiesci.pl/tag/tomasz-waliszewski/)
- [Barbara Kaim](https://archeowiesci.pl/tag/barbara-kaim/)
- [wywiad](https://archeowiesci.pl/tag/wywiad/)
- [studia](https://archeowiesci.pl/tag/studia/)
- [Geoksjur](https://archeowiesci.pl/tag/geoksjur/)
- [epoka brązu](https://archeowiesci.pl/tag/epoka-brazu/)
- [cywilizacja Oksus](https://archeowiesci.pl/tag/cywilizacja-oksus/)
- [Baktryjsko-Margiański Zespół Archeologiczny](https://archeowiesci.pl/tag/baktryjsko-margianski-zespol-archeologiczny/)
- [BMAC](https://archeowiesci.pl/tag/bmac/)
- [Berdysyčran-depe](https://archeowiesci.pl/tag/berdysycran-depe/)
- [Berdysyczran-depe](https://archeowiesci.pl/tag/berdysyczran-depe/)
- [Бердысычран-Депе](https://archeowiesci.pl/tag/бердысычран-депе/)
- [Maja Rzeplińska](https://archeowiesci.pl/tag/maja-rzeplinska/)
- [Geoksyur oasis](https://archeowiesci.pl/en/tag/geoksyur-oasis/)
- [bronze age](https://archeowiesci.pl/en/tag/bronze-age/)
- [Oxus civilisation](https://archeowiesci.pl/en/tag/oxus-civilisation/)
- [The Bactria–Margiana Archaeological Complex](https://archeowiesci.pl/en/tag/the-bactria-margiana-archaeological-complex/)
- [archaeology](https://archeowiesci.pl/en/tag/archaeology/)
- [Barbara Kaim](https://archeowiesci.pl/en/tag/barbara-kaim-en/)
- [Berdysyčran-depe](https://archeowiesci.pl/en/tag/berdysycran-depe-en/)
- [Berdysyczran-depe](https://archeowiesci.pl/en/tag/berdysyczran-depe-en/)
- [BMAC](https://archeowiesci.pl/en/tag/bmac-en/)
- [Maja Rzeplińska](https://archeowiesci.pl/en/tag/maja-rzeplinska-en/)
- [Nazarij Buławka](https://archeowiesci.pl/en/tag/nazarij-bulawka-en/)
- [Turkmenistan](https://archeowiesci.pl/en/tag/turkmenistan-en/)
- [Бердысычран-Депе](https://archeowiesci.pl/en/tag/бердысычран-депе-en/)
- [Muzeum Archeologiczne w Krakowie](https://archeowiesci.pl/tag/muzeum-archeologiczne-w-krakowie/)
- [Atlas Archeologiczny Małopolski](https://archeowiesci.pl/tag/atlas-archeologiczny-malopolski/)
- [ArcheoAtlas](https://archeowiesci.pl/tag/archeoatlas/)
- [Małopolska](https://archeowiesci.pl/tag/malopolska/)
- [portal internetowy](https://archeowiesci.pl/tag/portal-internetowy/)
- [ERC](https://archeowiesci.pl/tag/erc/)
- [Wydział Historii UW](https://archeowiesci.pl/tag/wydzial-historii-uw/)
- [Paweł Nowakowski](https://archeowiesci.pl/tag/pawel-nowakowski/)
- [kamieniarze](https://archeowiesci.pl/tag/kamieniarze/)
- [nagrobki](https://archeowiesci.pl/tag/nagrobki/)
- [kultury epigraficzne](https://archeowiesci.pl/tag/kultury-epigraficzne/)
- [epigraphic traditions](https://archeowiesci.pl/en/tag/epigraphic-traditions/)
- [stoneworkers](https://archeowiesci.pl/en/tag/stoneworkers/)
- [inscription](https://archeowiesci.pl/en/tag/inscription/)
- [Faculty of History UW](https://archeowiesci.pl/en/tag/faculty-of-history-uw/)
- [epigraphical cultures](https://archeowiesci.pl/en/tag/epigraphical-cultures/)
- [Late Antiquity](https://archeowiesci.pl/en/tag/late-antiquity/)
- [ERC](https://archeowiesci.pl/en/tag/erc-en/)
- [Paweł Nowakowski](https://archeowiesci.pl/en/tag/pawel-nowakowski-en/)
- [rekonstrukcja](https://archeowiesci.pl/tag/rekonstrukcja/)
- [modele 3D](https://archeowiesci.pl/tag/modele-3d/)
- [zamki](https://archeowiesci.pl/tag/zamki/)
- [gotyk](https://archeowiesci.pl/tag/gotyk/)
- [Malbork](https://archeowiesci.pl/tag/malbork/)
- [krzyżacy](https://archeowiesci.pl/tag/krzyzacy/)
- [gra edukacyjna](https://archeowiesci.pl/tag/gra-edukacyjna/)
- [turystyka](https://archeowiesci.pl/tag/turystyka/)
- [Główne Miasto](https://archeowiesci.pl/tag/glowne-miasto/)
- [Gdańsk](https://archeowiesci.pl/tag/gdansk/)
- [późne średniowiecze](https://archeowiesci.pl/tag/pozne-sredniowiecze/)
- [nowożytność](https://archeowiesci.pl/tag/nowozytnosc/)
- [Michał Starski](https://archeowiesci.pl/tag/michal-starski/)
- [Hanza](https://archeowiesci.pl/tag/hanza/)
- [katalog](https://archeowiesci.pl/tag/katalog/)
- [Franciszek Komorowski](https://archeowiesci.pl/tag/franciszek-komorowski/)
- [Bornholm](https://archeowiesci.pl/tag/bornholm/)
- [groty](https://archeowiesci.pl/tag/groty/)
- [jezioro](https://archeowiesci.pl/tag/jezioro/)
- [Hammersø](https://archeowiesci.pl/tag/hammerso/)
- [Majów](https://archeowiesci.pl/tag/majow/)
- [grupa E](https://archeowiesci.pl/tag/grupa-e/)
- [tzolk’in](https://archeowiesci.pl/tag/tzolkin/)
- [Ceibal](https://archeowiesci.pl/tag/ceibal/)
- [Uaxactún](https://archeowiesci.pl/tag/uaxactun/)
- [Caracol](https://archeowiesci.pl/tag/caracol/)
- [Aguada Fénix](https://archeowiesci.pl/tag/aguada-fenix/)
- [Chiapas](https://archeowiesci.pl/tag/chiapas/)
- [Petén](https://archeowiesci.pl/tag/peten/)
- [Przemysław Trześniowski](https://archeowiesci.pl/tag/przemyslaw-trzesniowski/)
- [bioróżnorodność](https://archeowiesci.pl/tag/bioroznorodnosc/)
- [Afryka](https://archeowiesci.pl/tag/afryka/)
- [Lesotho](https://archeowiesci.pl/tag/lesotho/)
- [antropopresja](https://archeowiesci.pl/tag/antropopresja/)
- [kolonizacja](https://archeowiesci.pl/tag/kolonizacja/)
- [antropologia kulturowa](https://archeowiesci.pl/tag/antropologia-kulturowa/)
- [Hyksosi](https://archeowiesci.pl/tag/hyksosi/)
- [Awaris](https://archeowiesci.pl/tag/awaris/)
- [Ninhursag](https://archeowiesci.pl/tag/ninhursag/)
- [Al-Ubaid](https://archeowiesci.pl/tag/al-ubaid/)
- [Karataş-Semayük](https://archeowiesci.pl/tag/karatas-semayuk/)
- [Berikldeebi](https://archeowiesci.pl/tag/berikldeebi/)
- [Gruzja](https://archeowiesci.pl/tag/gruzja/)
- [Tell Nebi Yunus](https://archeowiesci.pl/tag/tell-nebi-yunus/)
- [Irak](https://archeowiesci.pl/tag/irak/)
- [Armenia](https://archeowiesci.pl/tag/armenia/)
- [Urat](https://archeowiesci.pl/tag/urat/)
- [Dżezlan Daszt](https://archeowiesci.pl/tag/dzezlan-daszt/)
- [Avaris](https://archeowiesci.pl/en/tag/avaris/)
- [Hyksos](https://archeowiesci.pl/en/tag/hyksos/)
- [temple of Ninhursag](https://archeowiesci.pl/en/tag/temple-of-ninhursag/)
- [Early Bronze Age](https://archeowiesci.pl/en/tag/early-bronze-age/)
- [Georgia](https://archeowiesci.pl/en/tag/georgia/)
- [Theban Necropolis](https://archeowiesci.pl/en/tag/theban-necropolis/)
- [Iraq](https://archeowiesci.pl/en/tag/iraq/)
- [Metsamor](https://archeowiesci.pl/en/tag/metsamor/)
- [Iron Age](https://archeowiesci.pl/en/tag/iron-age/)
- [Jezlan Dasht](https://archeowiesci.pl/en/tag/jezlan-dasht/)
- [Al-Ubaid](https://archeowiesci.pl/en/tag/al-ubaid-en/)
- [Armenia](https://archeowiesci.pl/en/tag/armenia-en/)
- [Barja](https://archeowiesci.pl/en/tag/barja-en/)
- [Berikldeebi](https://archeowiesci.pl/en/tag/berikldeebi-en/)
- [Chhim](https://archeowiesci.pl/en/tag/chhim-en/)
- [Jiyeh](https://archeowiesci.pl/en/tag/jiyeh-en/)
- [Karataş-Semayük](https://archeowiesci.pl/en/tag/karatas-semayuk-en/)
- [Tell Nebi Yunus](https://archeowiesci.pl/en/tag/tell-nebi-yunus-en/)
- [mummies](https://archeowiesci.pl/en/tag/mummies/)
- [radiogram](https://archeowiesci.pl/tag/radiogram/)
- [Muzeum Narodowe w Warszawie](https://archeowiesci.pl/tag/muzeum-narodowe-w-warszawie/)
- [mummy](https://archeowiesci.pl/en/tag/mummy/)
- [fetus](https://archeowiesci.pl/en/tag/fetus/)
- [pickled fetus](https://archeowiesci.pl/en/tag/pickled-fetus/)
- [pregnant](https://archeowiesci.pl/en/tag/pregnant/)
- [Archaeology of Egypt](https://archeowiesci.pl/en/tag/archaeology-of-egypt/)
- [bog bodies](https://archeowiesci.pl/en/tag/bog-bodies/)
- [National Museum of Warsaw](https://archeowiesci.pl/en/tag/national-museum-of-warsaw/)
- [radiogram](https://archeowiesci.pl/en/tag/radiogram-en/)
- [Warsaw Mummy Project](https://archeowiesci.pl/en/tag/warsaw-mummy-project-en/)
- [Mauretania Tingitana](https://archeowiesci.pl/tag/mauretania-tingitana/)
- [Maroko](https://archeowiesci.pl/tag/maroko/)
- [wieża](https://archeowiesci.pl/tag/wieza/)
- [auxilia](https://archeowiesci.pl/tag/auxilia/)
- [limes](https://archeowiesci.pl/tag/limes/)
- [Maciej Czapski](https://archeowiesci.pl/tag/maciej-czapski/)
- [Tingitana Frontier Project](https://archeowiesci.pl/tag/tingitana-frontier-project/)
- [Suwalszczyzna](https://archeowiesci.pl/tag/suwalszczyzna/)
- [kultura sudowska](https://archeowiesci.pl/tag/kultura-sudowska/)
- [archeologia bałtyjska](https://archeowiesci.pl/tag/archeologia-baltyjska/)
- [Osowa](https://archeowiesci.pl/tag/osowa/)
- [Fundacja Terra Desolata](https://archeowiesci.pl/tag/fundacja-terra-desolata/)
- [Narodowy Instytut Dziedzictwa](https://archeowiesci.pl/tag/narodowy-instytut-dziedzictwa/)
- [MKiDN](https://archeowiesci.pl/tag/mkidn/)
- [Piotr Dyczek](https://archeowiesci.pl/tag/piotr-dyczek/)
- [OBA UW](https://archeowiesci.pl/tag/oba-uw/)
- [8 wykładów na Nowe Tysiąclecie](https://archeowiesci.pl/tag/8-wykladow-na-nowe-tysiaclecie/)
- [Bułgaria](https://archeowiesci.pl/tag/bulgaria/)
- [Czarnogóra](https://archeowiesci.pl/tag/czarnogora/)
- [Albania](https://archeowiesci.pl/tag/albania/)
- [Novae](https://archeowiesci.pl/tag/novae/)
- [pożar](https://archeowiesci.pl/tag/pozar/)
- [Jan Ledwoń](https://archeowiesci.pl/tag/jan-ledwon/)
- [Rozmowy na koniec świata](https://archeowiesci.pl/tag/rozmowy-na-koniec-swiata/)
- [Jakub Urbanik](https://archeowiesci.pl/tag/jakub-urbanik/)
- [prawo](https://archeowiesci.pl/tag/prawo/)
- [sąd](https://archeowiesci.pl/tag/sad/)
- [prefekt](https://archeowiesci.pl/tag/prefekt/)
- [P. Oxy II 237](https://archeowiesci.pl/tag/p-oxy-ii-237/)
- [UAM](https://archeowiesci.pl/tag/uam/)
- [gród](https://archeowiesci.pl/tag/grod/)
- [Grzybów](https://archeowiesci.pl/tag/grzybow/)
- [rezerwat archeologiczny](https://archeowiesci.pl/tag/rezerwat-archeologiczny/)
- [Marcin Danielewski](https://archeowiesci.pl/tag/marcin-danielewski/)
- [Wielkopolska](https://archeowiesci.pl/tag/wielkopolska/)
- [trucizna](https://archeowiesci.pl/tag/trucizna/)
- [ołów](https://archeowiesci.pl/tag/olow/)
- [paleopatologię](https://archeowiesci.pl/tag/paleopatologie/)
- [choroby metaboliczne](https://archeowiesci.pl/tag/choroby-metaboliczne/)
- [zdrowie](https://archeowiesci.pl/tag/zdrowie/)
- [Teotihuacán](https://archeowiesci.pl/tag/teotihuacan/)
- [Majowie](https://archeowiesci.pl/tag/majowie/)
- [architektura](https://archeowiesci.pl/tag/architektura/)
- [fortyfikacje](https://archeowiesci.pl/tag/fortyfikacje/)
- [Ukraina](https://archeowiesci.pl/tag/ukraina/)
- [Krym](https://archeowiesci.pl/tag/krym/)
- [ochrona zabytków](https://archeowiesci.pl/tag/ochrona-zabytkow/)
- [Scytowie](https://archeowiesci.pl/tag/scytowie/)
- [Muzealnictwo](https://archeowiesci.pl/tag/muzealnictwo/)
- [Muzea](https://archeowiesci.pl/tag/muzea/)
- [konkurs](https://archeowiesci.pl/tag/konkurs/)
- [NID](https://archeowiesci.pl/tag/nid/)
- [samorząd](https://archeowiesci.pl/tag/samorzad/)
- [Ełk](https://archeowiesci.pl/tag/elk/)
- [Cedry Wielkie](https://archeowiesci.pl/tag/cedry-wielkie/)
- [Markowa](https://archeowiesci.pl/tag/markowa/)
- [Rzeszów](https://archeowiesci.pl/tag/rzeszow/)
- [Kołobrzeg](https://archeowiesci.pl/tag/kolobrzeg/)
- [Głogów](https://archeowiesci.pl/tag/glogow/)
- [zabytki](https://archeowiesci.pl/tag/zabytki/)
- [konserwacja](https://archeowiesci.pl/tag/konserwacja/)
- [Gilgamesz](https://archeowiesci.pl/tag/gilgamesz/)
- [Epos](https://archeowiesci.pl/tag/epos/)
- [wystawa](https://archeowiesci.pl/tag/wystawa/)
- [Adam Łukaszewicz](https://archeowiesci.pl/tag/adam-lukaszewicz/)
- [Dzibilchaltún](https://archeowiesci.pl/tag/dzibilchaltun/)
- [New Age](https://archeowiesci.pl/tag/new-age/)
- [archeoastronomia](https://archeowiesci.pl/tag/archeoastronomia/)
- [równonoc](https://archeowiesci.pl/tag/rownonoc/)
- [ekwinokcjum](https://archeowiesci.pl/tag/ekwinokcjum/)
- [Świątynia Siedmiu Lalek](https://archeowiesci.pl/tag/swiatynia-siedmiu-lalek/)
- [Ivan Šprajc](https://archeowiesci.pl/tag/ivan-sprajc/)
- [Lubanowo](https://archeowiesci.pl/tag/lubanowo/)
- [broń](https://archeowiesci.pl/tag/bron/)
- [Iwo Pawłowski](https://archeowiesci.pl/tag/iwo-pawlowski/)
- [dieta](https://archeowiesci.pl/tag/dieta/)
- [pochodzenie](https://archeowiesci.pl/tag/pochodzenie/)
- [ofiary z ludzi](https://archeowiesci.pl/tag/ofiary-z-ludzi/)
- [niematerialne](https://archeowiesci.pl/tag/niematerialne/)
- [wielkanoc](https://archeowiesci.pl/tag/wielkanoc/)
- [kroszonki](https://archeowiesci.pl/tag/kroszonki/)
- [pisanka](https://archeowiesci.pl/tag/pisanka/)
- [batikowe](https://archeowiesci.pl/tag/batikowe/)
- [krzyżoki](https://archeowiesci.pl/tag/krzyzoki/)
- [przywołówki dyngusowe](https://archeowiesci.pl/tag/przywolowki-dyngusowe/)
- [turki](https://archeowiesci.pl/tag/turki/)
- [trepanacja](https://archeowiesci.pl/tag/trepanacja/)
- [medycyna](https://archeowiesci.pl/tag/medycyna/)
- [starożytność](https://archeowiesci.pl/tag/starozytnosc/)
- [Hipokrates](https://archeowiesci.pl/tag/hipokrates/)
- [archeologia egejska](https://archeowiesci.pl/tag/archeologia-egejska/)
- [Olmekowie](https://archeowiesci.pl/tag/olmekowie/)
- [lidar](https://archeowiesci.pl/tag/lidar/)
- [grupy E](https://archeowiesci.pl/tag/grupy-e/)
- [MFU](https://archeowiesci.pl/tag/mfu/)
- [MFC](https://archeowiesci.pl/tag/mfc/)
- [MFG](https://archeowiesci.pl/tag/mfg/)
- [VC](https://archeowiesci.pl/tag/vc/)
- [cultura madre](https://archeowiesci.pl/tag/cultura-madre/)
- [cultura hermana](https://archeowiesci.pl/tag/cultura-hermana/)
- [tekstylia](https://archeowiesci.pl/tag/tekstylia/)
- [Agata Ulanowska](https://archeowiesci.pl/tag/agata-ulanowska/)
- [włókiennictwo](https://archeowiesci.pl/tag/wlokiennictwo/)
- [Aegean](https://archeowiesci.pl/en/tag/aegean/)
- [Greece](https://archeowiesci.pl/en/tag/greece/)
- [Textile](https://archeowiesci.pl/en/tag/textile/)
- [weaving](https://archeowiesci.pl/en/tag/weaving/)
- [Agata Ulanowska](https://archeowiesci.pl/en/tag/agata-ulanowska-en/)
- [Mustis](https://archeowiesci.pl/tag/mustis/)
- [Tunezja](https://archeowiesci.pl/tag/tunezja/)
- [Kartagina](https://archeowiesci.pl/tag/kartagina/)
- [miasto](https://archeowiesci.pl/tag/miasto/)
- [‌‌kuchnia](https://archeowiesci.pl/tag/kuchnia/)
- [Pompeje](https://archeowiesci.pl/tag/pompeje/)
- [ptaki](https://archeowiesci.pl/tag/ptaki/)
- [jajka](https://archeowiesci.pl/tag/jajka/)
- [Syberia](https://archeowiesci.pl/tag/syberia/)
- [antropozoologia](https://archeowiesci.pl/tag/antropozoologia/)
- [etnografia](https://archeowiesci.pl/tag/etnografia/)
- [zwierzęta](https://archeowiesci.pl/tag/zwierzeta/)
- [Magdalena Nowakowska](https://archeowiesci.pl/tag/magdalena-nowakowska/)
- [rondel](https://archeowiesci.pl/tag/rondel/)
- [Nowe Objezierze](https://archeowiesci.pl/tag/nowe-objezierze/)
- [kultura ceramiki wstęgowej kutej](https://archeowiesci.pl/tag/kultura-ceramiki-wstegowej-kutej/)
- [kultura ceramiki wstęgowej rytej](https://archeowiesci.pl/tag/kultura-ceramiki-wstegowej-rytej/)
- [Wydział Orientalistyczny UW](https://archeowiesci.pl/tag/wydzial-orientalistyczny-uw/)
- [okres nowobabiloński](https://archeowiesci.pl/tag/okres-nowobabilonski/)
- [Babilon](https://archeowiesci.pl/tag/babilon/)
- [sądownictwo](https://archeowiesci.pl/tag/sadownictwo/)
- [sędziowie](https://archeowiesci.pl/tag/sedziowie/)
- [listy](https://archeowiesci.pl/tag/listy/)
- [pieniądz](https://archeowiesci.pl/tag/pieniadz/)
- [moneta](https://archeowiesci.pl/tag/moneta/)
- [numizmatyka](https://archeowiesci.pl/tag/numizmatyka/)
- [standardy](https://archeowiesci.pl/tag/standardy/)
- [fotogrametria](https://archeowiesci.pl/tag/fotogrametria/)
- [rekonstrukcja 3D](https://archeowiesci.pl/tag/rekonstrukcja-3d/)
- [archeologia cyfrowa](https://archeowiesci.pl/tag/archeologia-cyfrowa/)
- [CAA Polska](https://archeowiesci.pl/tag/caa-polska/)
- [Forum GIS UW](https://archeowiesci.pl/tag/forum-gis-uw/)
- [San Lorenzo](https://archeowiesci.pl/tag/san-lorenzo/)
- [Belize](https://archeowiesci.pl/tag/belize/)
- [sól](https://archeowiesci.pl/tag/sol/)
- [badania DNA](https://archeowiesci.pl/tag/badania-dna/)
- [rak](https://archeowiesci.pl/tag/rak/)
- [wirus HPV](https://archeowiesci.pl/tag/wirus-hpv/)
- [SERIA STAROŻYTNA](https://archeowiesci.pl/tag/seria-starozytna/)
- [HIEROGLIFY EGIPSKIE](https://archeowiesci.pl/tag/hieroglify-egipskie/)
- [STAROŻYTNY RZYM](https://archeowiesci.pl/tag/starozytny-rzym/)
- [Utah](https://archeowiesci.pl/tag/utah/)
- [Navajo](https://archeowiesci.pl/tag/navajo/)
- [Apacze](https://archeowiesci.pl/tag/apacze/)
- [Fremont](https://archeowiesci.pl/tag/fremont/)
- [Boże Ciało](https://archeowiesci.pl/tag/boze-cialo/)
- [kwiaty](https://archeowiesci.pl/tag/kwiaty/)
- [dywany](https://archeowiesci.pl/tag/dywany/)
- [Wenus](https://archeowiesci.pl/tag/wenus/)
- [Willendorf](https://archeowiesci.pl/tag/willendorf/)
- [paleolit](https://archeowiesci.pl/tag/paleolit/)
- [tomografia](https://archeowiesci.pl/tag/tomografia/)
- [skały](https://archeowiesci.pl/tag/skaly/)
- [obóz](https://archeowiesci.pl/tag/oboz/)
- [legion](https://archeowiesci.pl/tag/legion/)
- [Agnieszka Tomas](https://archeowiesci.pl/tag/agnieszka-tomas/)
- [IMAGMA](https://archeowiesci.pl/tag/imagma/)
- [germanie](https://archeowiesci.pl/tag/germanie/)
- [Germanic](https://archeowiesci.pl/en/tag/germanic/)
- [coin](https://archeowiesci.pl/en/tag/coin/)
- [Ukraine](https://archeowiesci.pl/en/tag/ukraine/)
- [IMAGMA](https://archeowiesci.pl/en/tag/imagma-en/)
- [UMMA](https://archeowiesci.pl/tag/umma/)
- [dziedzictwo kulturowe](https://archeowiesci.pl/tag/dziedzictwo-kulturowe/)
- [społęczeństwo](https://archeowiesci.pl/tag/spoleczenstwo/)
- [Old Dongola](https://archeowiesci.pl/en/tag/old-dongola/)
- [cultural heritage](https://archeowiesci.pl/en/tag/cultural-heritage/)
- [competition](https://archeowiesci.pl/en/tag/competition/)
- [society](https://archeowiesci.pl/en/tag/society/)
- [award](https://archeowiesci.pl/en/tag/award/)
- [UMMA](https://archeowiesci.pl/en/tag/umma-en/)
- [Stara Dongola](https://archeowiesci.pl/tag/stara-dongola/)
- [ozdoby](https://archeowiesci.pl/tag/ozdoby/)
- [sukcynit](https://archeowiesci.pl/tag/sukcynit/)
- [badania interdyscyplinarne](https://archeowiesci.pl/tag/badania-interdyscyplinarne/)
- [Żuławy](https://archeowiesci.pl/tag/zulawy/)
- [Ząbie](https://archeowiesci.pl/tag/zabie/)
- [Niedźwiedziówka](https://archeowiesci.pl/tag/niedzwiedziowka/)
- [neolithic](https://archeowiesci.pl/en/tag/neolithic/)
- [ornaments](https://archeowiesci.pl/en/tag/ornaments/)
- [succinite](https://archeowiesci.pl/en/tag/succinite/)
- [interdisciplinary reaserch](https://archeowiesci.pl/en/tag/interdisciplinary-reaserch/)
- [Dariusz Monasterski](https://archeowiesci.pl/en/tag/dariusz-monasterski/)
- [Niedźwiedziówka](https://archeowiesci.pl/en/tag/niedzwiedziowka-en/)
- [Ząbie](https://archeowiesci.pl/en/tag/zabie-en/)
- [Harald Sinozęby](https://archeowiesci.pl/tag/harald-sinozeby/)
- [kurhan](https://archeowiesci.pl/tag/kurhan/)
- [Wolin](https://archeowiesci.pl/tag/wolin/)
- [Pomorze Zachodnie](https://archeowiesci.pl/tag/pomorze-zachodnie/)
- [Wiejkowo](https://archeowiesci.pl/tag/wiejkowo/)
- [Crumsum Disc](https://archeowiesci.pl/tag/crumsum-disc/)
- [Przemysław Krajewski](https://archeowiesci.pl/tag/przemyslaw-krajewski/)
- [Hawaje](https://archeowiesci.pl/tag/hawaje/)
- [rytuał](https://archeowiesci.pl/tag/rytual/)
- [ofiara](https://archeowiesci.pl/tag/ofiara/)
- [religia](https://archeowiesci.pl/tag/religia/)
- [Polinezja](https://archeowiesci.pl/tag/polinezja/)
- [bogowie](https://archeowiesci.pl/tag/bogowie/)
- [świątynie Kategoria:‌ ‌Archeologia Światowa](https://archeowiesci.pl/tag/swiatynie-kategoria-archeologia-swiatowa/)
- [Archeologia Oceanii](https://archeowiesci.pl/tag/archeologia-oceanii/)
- [urazy](https://archeowiesci.pl/tag/urazy/)
- [agresja](https://archeowiesci.pl/tag/agresja/)
- [paleopatologia](https://archeowiesci.pl/tag/paleopatologia/)
- [underwater archaeology](https://archeowiesci.pl/en/tag/underwater-archaeology/)
- [Borholm](https://archeowiesci.pl/en/tag/borholm/)
- [lake](https://archeowiesci.pl/en/tag/lake/)
- [Medieval](https://archeowiesci.pl/en/tag/medieval/)
- [arrowhead](https://archeowiesci.pl/en/tag/arrowhead/)
- [crossbow bolt point](https://archeowiesci.pl/en/tag/crossbow-bolt-point/)
- [axe](https://archeowiesci.pl/en/tag/axe/)
- [diving](https://archeowiesci.pl/en/tag/diving/)
- [Bartosz Kontny](https://archeowiesci.pl/en/tag/bartosz-kontny-en/)
- [Hammersø](https://archeowiesci.pl/en/tag/hammerso-en/)
- [Hanseatic League](https://archeowiesci.pl/en/tag/hanseatic-league/)
- [catalogue](https://archeowiesci.pl/en/tag/catalogue/)
- [Late Medieval](https://archeowiesci.pl/en/tag/late-medieval/)
- [everyday](https://archeowiesci.pl/en/tag/everyday/)
- [Main City](https://archeowiesci.pl/en/tag/main-city/)
- [Modern](https://archeowiesci.pl/en/tag/modern/)
- [Gdańsk](https://archeowiesci.pl/en/tag/gdansk-en/)
- [Główne Miasto](https://archeowiesci.pl/en/tag/glowne-miasto-en/)
- [Michał Starski](https://archeowiesci.pl/en/tag/michal-starski-en/)

## Tags

- [English](https://archeowiesci.pl/en/)
- [Polski](https://archeowiesci.pl/)