Starożytne teksty z Londynu

Kilkadziesiąt tekstów z pierwszych dekad istnienia Londynu udało się odczytać z drewnianych tabliczek znalezionych podczas wykopalisk w centrum stolicy Wielkiej Brytanii.

BZY10WT6 redo

Najstarsza znana wzmianka Londynu. Fot. MOLA

Podczas zakończonych dwa lata temu wykopalisk związanych z budową w centrum Londynu nowej europejskiej siedziby agencji Bloomberg archeolodzy natrafili na resztki ponad 50 rzymskich budynków i 15 tys. różnego typu zabytków ruchomych. Wśród nich było m.in. 405 drewnianych tabliczek, które w czasach imperium rzymskiego pełniły rolę notatników, ale spisywano też na nich różne formalne dokumenty (np. umowy i weksle) lub przesyłano je jako listy.

Tabliczki te pokrywano czarnym woskiem, w którym pisano rylcem. Dzięki podmokłej glebie drewno zachowało się doskonale, ale nie przetrwał wosk. Często jednak ludzie naciskali rylcem zbyt mocno i ślady ich tekstów pozostały także w drewnie. W przypadku niektórych tabliczek badacze natrafili nawet na nałożone na siebie kilka warstw takich zbyt głęboko napisanych tekstów

BZY10WT30

Tabliczka z lat 43-53 n.e., na której wciąż widać fragmenty listu. Fot. Mola

Blisko 90 widocznych w drewnie tekstów odczytał i przetłumaczył dr Roger Tomlin. To ogromny naukowy skarb, gdyż wcześniej w Londynie znaleziono tylko 19 tabliczek, z których udało się odcyfrować dawne teksty.

Kilka tekstów okazało się szczególnie cennych. Jest wśród nich najstarszy ręcznie pisany datowany dokument z Brytanii. To weksel z datą 8 stycznia 57 r., w którym wyzwoleniec imieniem Tibullus zobowiązywał się zapłacić 105 denarów innemu wyzwoleńcowi noszącemu imię Gratus.

Wśród tabliczek znalazła się także najstarsza znana wzmianka miasta Londyn. Cały zachowany tekst brzmi „Londinio Mogontio”, co oznacza „Mogoncjuszowi w Londynie”. Archeolodzy oceniają, że pochodzi on z 65-80 r. n.e. Najstarszą tabliczkę badacze wydatowali na lata 43-53 n.e., czyli pierwszą dekadę rzymskich rządów w Brytanii. Z zachowanego fragmentu tekstu wynika, że było to prywatny list.

tabliczka

Rekonstrukcja rzymskiej tabliczki. Fot. NextShoot

Na jednej z tabliczek ktoś ćwiczył alfabet i zapis cyfr. W ocenie archeologów może ona być najstarszym dowodem istnienia szkoły na terenie Brytanii. Sporą ciekawostką jest także tabliczka, na której pojawia się nazwisko Juliusza Klassykusa. To znany ze źródeł historycznych galijski arystokrata, który służył w rzymskiej kawalerii (rekrutowanej wówczas w dużej mierze właśnie wśród mieszkańców Galii i Germanii). W 70 r. n.e. dołączył do rewolty Batawów, która zakończyła się klęską. Klassykus poddał się Rzymianom. Jego dalsze losy są nieznane.

Łącznie z tekstów udało się uzyskać imiona blisko 100 osób, w tym żołnierzy, niewolników, wyzwoleńców, bednarza, browarnika i sędziego. Ogromna część tych ludzi pochodziła najpewniej z Galii oraz z ziem leżących nad Renem.

Film o tabliczkach z Londynu

Na podstawie komunikatu Museum of London Archaeology.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 8, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...