Neandertalski chromosom Y

Pierwszy zsekwencjonowany neandertalski chromosom Y ujawnił potencjalnie szkodliwe mutacje, które mogły prowadzić do poronienia u zapłodnionej przez neandertalczyka kobiety Homo sapiens.

neandertalczycy

Po wielu latach prób naukowcom wreszcie udało się zsekwencjonować neandertalski chromosom Y. Dokonał tego zespół genetyków ze Stanford University w USA i Intytutu Antropologii Ewolucyjnej Maksa Plancka w Lipsku (Niemcy). Chromosom pochodzi od mężczyzny, który żył 49 tys. lat temu. Jego kości znaleziono w jaskini El Sidrón w Hiszpanii.

Tym samym genetycy uzupełnili największą białą plamę jaką mieliśmy w neandertalskim DNA. Wcześniej udało się odczytać geny mitochondrialne i jądrowe naszych prehistorycznych kuzynów. Dane te ujawniły, że przez dziesiątki tysięcy lat dochodziło do licznych przypadków współżycia neandertalczyków i Homo sapiens. Ich śladem są neandertalskie geny obecne w niektórych obszarach naszego DNA jądrowego. (więcej na ten temat pisałem w dostępnym tylko dla subskrybentów artykule Więcej spotkań z neandertalczykami).

Chromosom mężczyzny z El Sidrón okazał się wymarłą linią genetyczną. Uczeni nie znaleźli bowiem u współczesnych ludzi ani jednego takiego chromosomu. Jego odczytanie pozwala nam jednak lepiej zrozumieć skutki mieszanych związków neandertalczyków i Homo sapiens

Prowadzone w ostatnich latach badania genetyczne sugerowały, że w chromosomie Y współczesnych ludzi nie ma neandertalskich śladów, co wskazywało na brak pełnej kompatybilności między neandertalskimi mężczyznami i kobietami Homo sapiens.

Dwa lata temu badacze analizujący neandertalskie geny obecne w naszym DNA zauważyli ślady występowania znanego u zwierząt fenomenu znanego jako niepłodność hybrydy. Polega on na tym, że potomek samca z jednego podgatunku i samicy z innego ma niską płodność, bądź jest w ogóle bezpłodny.

– To sugeruje, że kiedy dawni ludzie spotkali się i zmieszali z neandertalczykami, te dwa gatunki były na granicy biologicznej niekompatybilności – komentował wówczas David Reich z Harvard Medical School.

Na istnienie bardzo silnej izolacji reprodukcyjnej obu grup ludzi wskazały też prowadzone już w 2011 r. symulacje genetyczne dwóch szwajcarskich badaczy. W oparciu o dostępne wówczas dane uznali oni, że nie można mówić o swobodnym przepływie genów między neandertalczykami i Homo sapiens. Nie potrafili jednak stwierdzić, czy przyczyny tego miały charakter społeczno-kulturowy (np. unikanie takich związków), czy też biologiczny (np. mniejsze szanse na przeżycie mieszanego potomstwa).

Chromosom mężczyzny z El Sidrón potwierdził te podejrzenia, a także wskazał prawdopodobną przyczynę. Naukowcy wychwycili w chromosomie neandertalczyka potencjalnie szkodliwe mutacje w trzech genach związanych z systemem immunologicznym. Jeden z nich produkował antygeny, które mogły wywołać reakcję odpornościową ciężarnej kobiety Homo sapiens, prowadzącą do poronienia męskich płodów z tymi genami.

Wygląda więc na to, że związki neandertalczyków z kobietami Homo sapiens bardzo rzadko prowadziły do narodzin męskiego potomka.

W oparciu o odczytany chromosom badacze oszacowali również, że ostatni wspólny przodek neandertalczyków i Homo sapiens w linii męskiej żył około 588 tys. lat temu (na 95 proc. w przedziale 447-806 tys. lat temu). Neandertalczycy i Homo sapiens ewoluowali więc niezależnie od siebie przez około pół miliona lat, zanim przedstawiciele obu grup zaczęli się ponownie ze sobą mieszać.

Wyniki badań ukazały się w „American Journal of Human Genetics”.

Fernando L. Mendez, G. David Poznik, Sergi Castellano, Carlos D. Bustamante, The Divergence of Neandertal and Modern Human Y Chromosomes, Volume 98, Issue 4, p728–734, 7 April 2016

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 13, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...