Konkwista zapisana w genach

Hiszpańska kolonizacja odcisnęła niezwykle silne piętno na genach mieszkańców Panamy.

Panama

Hiszpanie zostawili w Panamie nie tylko armaty. Ruiny fortu San Lorenzo w Portobelo.
Fot. gailf548, Creative Commons

Związki konkwistadorów z miejscowymi kobietami były czymś powszechnym. Tak brzmi najważniejszy wniosek z badań, które zespół naukowców z Włoch, Panamy i USA, przeprowadził na 408 współczesnych mieszkańcach Panamy. Sam fakt takich związków nie jest żadnym zaskoczeniem, ale wrażenie robi wielka skala genetycznych efektów tych romansów.

Aż 60 proc. badanych Panamczyków ma chromosomy Y wywodzące się z Europy i Afryki Północnej, a tylko 22 proc. zawdzięcza je rdzennym Amerykanom. Jednocześnie w DNA mitochondrialnym, które przekazują wyłącznie kobiety, około 70 proc. stanowią linie typowe dla ludności prekolumbijskiej, 13 proc. pochodzące z Afryki subsaharyjskiej, a europejskie zaledwie kilka procent. Innymi słowy linie męskie i żeńskie tworzą zupełnie inny obraz.

Wyniki badań potwierdzają więc, że początkowo z Hiszpanii przybywali w zasadzie wyłącznie mężczyźni i na miejscu wiązali się z miejscowymi kobietami lub afrykańskimi niewolnicami.

Badania ujawniły także, że europejskie chromosomy nie są rozłożone równomiernie. Dominują one na wybrzeżu Pacyfiku, które po 1519 r. Hiszpanie zaczęli intensywnie kolonizować ze względu na bardziej suchy klimat sprzyjający europejskiemu rolnictwu i hodowli. Chromosomy Y typowe dla ludności Półwyspu Iberyjskiego stanowią tam 62-72 proc.

Natomiast w zalesionych górach na wybrzeżu karaibskim rdzenne chromosomy stanowią wciąż 66-88 proc. Obszary te stanowiły bowiem przez długi czas schronienie resztek miejscowej ludności. Ciekawostką jest też prowincja Darien przy granicy z Kolumbią, gdzie aż 44 proc. badanych miało chromosomy pochodzące z Afryki subsaharyjskiej. Jest tak ponieważ w regionie tym chronili się niegdyś zbiegli niewolnicy.

Panama była bardzo ważną częścią stworzonego przez konkwistadorów imperium. To własnie przez jej terytorium biegł główny szlak łączący Hiszpanię z Peru i jego bogactwami. Przez leżące nad Pacyfikiem miasto Panama przechodziły ogromne transporty złota i srebra wysyłane do ojczyzny, przez co miasto miało w XVII w. renomę jednej z najbogatszych metropolii świata.

Sława ta ściągnęła jednak na Panamę katastrofę. W styczniu 1671 armia piratów pod wodzą Henry’ego Morgana zdobyła miasto i wymordowała większość z 10 tys. mieszkańców. Zniszczenia były tak duże, że Hiszpanie postanowili po prosu porzucić stare miasto i zbudować nową Panamę (więcej o tym zdarzeniu pisałem w dostępnym tylko dla subskrybentów artykule Ślady wielkiego pirackiego rajdu)

Wyniki badań ukazały się w PLoS ONE

Grugni V, Battaglia V, Perego UA, Raveane A, Lancioni H, Olivieri A, et al. (2015) Exploring the Y Chromosomal Ancestry of Modern Panamanians. PLoS ONE 10(12): e0144223. doi:10.1371/journal.pone.0144223

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 7, średnia ocen: 5,14 na 6)
Loading...