Kompletne koło z epoki brązu

Miejsce znane jako „brytyjskie Pompeje” nie zawodzi pokładanych w nim nadziei. Archeolodzy poinformowali właśnie o znalezieniu doskonale zachowanego drewnianego koła z epoki brązu.

Excavation of Bronze Age Wheel at Must Farm one metre in diameter, with hub clearly visible. Copyright Cambridge Archaeological Unit, photo by Dave Webb

Drewniane koło, które 3000 lat leżało w mule. Fot. Cambridge Archaeological Unit

Już od dawna wiadomo, że katastrofy są jednym z największych sojuszników archeologów. Miejsca, które ludzie porzucili nagle, bez burzenia domów i wynoszenia z nich większości wyposażenia, dostarczają nam wyjątkowo dużo informacji o przeszłości. Tak było z Pompejami we Włoszech, Akrotiri w Grecji, Ceren w Salwadorze i wieloma innymi słynnymi stanowiskami.

Must Farm 2

Pozostałości wioski strawionej przez pożar. Fot. Cambridge Archaeological Unit

Do listy tej dołącza właśnie Must Farm w Peterborough we wschodniej Anglii. Około 3000 lat temu była tam niewielka wioska domów na palach wzniesionych nad rzeczką. Pewnego dnia wybuchł w niej pożar. Ogień szybko strawił drewniane budynki, a ich resztki runęły do wody i utknęły w mule. Tam w doskonałym stanie przetrwały do naszych czasów, kiedy to zaczęła im zagrażać ulokowana w tym miejscu kopalnia gliny.

Must Farm

Zawalony okrągły dom i widoczne z prawej strony resztki palisady. Fot. Cambridge Archaeological Unit

– To najlepiej zachowane domostwami z epoki brązu, jakie dotąd odkryto w Brytanii – przekonują badacze z Cambridge Archaeological Unit.

Must Farm naczynia

Ceramiczne naczynia wśród zgliszcz budynku. W wielu z nich wciąż jest jedzenie. Fot. Cambridge Archaeological Unit

Zazwyczaj po tak starych osadach pozostają tylko ślady miejsc, w których były wbite pale, a także trochę ceramiki, zwierzęcych kości i różnych przedmiotów. Tutaj zaś zachowały się całe drewniane konstrukcje dachów, ścian i innych części budynku wraz z wyposażeniem. Są co prawda zawalone i nadpalone, ale i tak stanowią niezwykle cenne źródło informacji o przeróżnych aspektach życia prehistorycznych ludzi.

Must Farm pudełko

Drewniane pudełko. Fot. Cambridge Archaeological Unit

Drewniane koło, o którego znalezieniu poinformowali właśnie badacze, jest znaleziskiem bezprecedensowym w Brytanii. Mający metr średnicy zabytek jest kompletny, zachowała się nawet piasta. Badacze oceniają, że powstało około 1100-800 r. p.n.e. Nie jest więc najstarszym takim zabytkiem w Brytanii. W latach 90. na pobliskich torfowiskach znaleźli bowiem koło z około 1300 r. p.n.e., ale jest ono niekompletne i mniejsze (0,8 m średnicy).

Must Farm koło 2

Koło ma metr średnicy. Fot. Cambridge Archaeological Unit

Brytyjskie znaleziska przegrywają jednak znacznie z częściowo zachowanym kołem, które odkryto w 2002 r. na bagnach niedaleko stolicy Słowenii Lublany. Datowania radiowęglowe wykazały, że ma ono trochę ponad 5000 lat.

Must Farm koło 3

Zbliżenie na piastę. Fot. Cambridge Archaeological Unit

Spalone domy i koło to bynajmniej nie wszystkie znaleziska w Must Farm. Archeolodzy wydobyli ceramiczne misy, dzbany i kubki, z których wiele wciąż zawiera pozostałości pożywienia. Do niezwykle cennych zabytków należą też drewniany talerz, małe pudełko, szklane paciorki, brązowy sierp i tkaniny z roślinnych włókien, w tym z kory lipy.

Must Farm talerz

Drewniany talerz (misa). Fot. Cambridge Archaeological Unit

Już teraz archeolodzy mówią, że znaleziska dają im dużo pełniejszy obraz prehistorycznego życia niż dotąd mieliśmy. A przecież to zaledwie dopiero początek poznawania tej małej wioski. Same wykopaliska potrwają jeszcze wiele miesięcy, więc można spodziewać się, że badacze natrafią w mule na wiele zabytków. Potem przyjdzie pora na specjalistyczne analizy znalezionych przedmiotów, zachowanego jedzenia i wielu innych próbek. W efekcie Must Farm jeszcze przez wiele lat będzie nam opowiadać o życiu ludzi 3000 lat temu.

W dodatku spalona osada nie jest jedynym znaleziskiem w tej okolicy. W latach 2011-2012 archeolodzy wyjęli z dna dawnego strumienia niedaleko Peterborough aż 8 dłubanek z epoki brązu, które najwyraźniej celowo zatopiono. W ich pobliżu było także 9 sztuk zatopionej metalowej broni: miecze, sztylety i grot strzały (więcej na ten temat pisałem w dostępnym tylko dla subskrybentów artykule Zagadka zatopionych dłubanek). Cała okolica obfituje więc w niezwykle bogate pozostałości z epoki brązu, które przetrwały tysiące lat dzięki beztlenowemu środowisku miejscowych mokradeł.

Must Farm tkanina

Tkanina z włókien roślinnych. Fot. Cambridge Archaeological Unit

Na podstawie komunikatów prasowych Historic England, rządowej organizacji odpowiedzialnej za ochronę dziedzictwa.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 21, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...