Bardzo wczesne harce z neandertalczykami

Neandertalska kobieta, która żyła w górach Ałtaj na Syberii 50 tys. lat temu, miała w swoim DNA geny pochodzące od Homo sapiens. Odkrycie to wzmacnia przekonanie, że obie grupy ludzi mieszały się ze sobą wielokrotnie.

Figura z Muzeum w Neandertalu

Model neandertalskiej kobiety z muzeum w Neandertalu w Niemczech. Fot. Neozoon, Creative Commons

DNA kobiety naukowcy pozyskali z paliczka stopy znalezionego w jaskini Denisowa w górach Ałtaj w Rosji, niedaleko granicy z Mongolią. Jaskinia stała się sławna kilka lat temu, gdy inny znaleziony w niej paliczek (w tym wypadku pochodzący z dłoni) dostarczył DNA należącego do nieznanej dotąd grupy ludzi, która różniła się genetycznie zarówno od Homo sapiens, jak i neandertalczyków. Naukowcy nazwali ich denisowczykami.

Analizy genetyczne prowadzone z użyciem kilku metod i porównania z genomami 504 mieszkańców Afryki wykazały, że żyjąca 50 tys. lat temu neandertalska kobieta miała geny pochodzące od Homo sapiens. To pierwszy przypadek znalezienia naszych genów u neandertalczyków. Nie jest to jednak pierwszy dowód na to, że obie grupy ludzi współżyły ze sobą i miały płodne potomstwo.

Gdy w 2010 r. uczeni odczytali kompletny genom neandertalczyka, okazało się, że około 1-3 proc. DNA Europejczyków, Azjatów i Amerykanów pochodzi od tych wymarłych ludzi. Jako że neandertalskich dodatków nie mieli mieszkańcy Afryki, uczeni uznali, że do romansów między przedstawicielami obu grup doszło na Bliskim Wschodzie. Badania genetyczne świadczą, że miało to miejsce 65-47 tys. lat temu, a więc wkrótce po wyjściu naszych przodków z Afryki.

Geny neandertalskiej kobiety z jaskini Denisowa są jednak świadectwem współżycia, do którego doszło dużo wcześniej, bo jak szacują naukowcy, ponad 100 tys. lat temu. Geny Homo sapiens pochodzą od grupy, która oddzieliła się od naszych przodków być może już około 200 tys. lat temu. Jak podejrzewają badacze, ludzie ci jakiś czas później opuścili Afrykę, a następnie zmieszali się z neandertalczykami, po czym najwyraźniej wymarli. Trochę ich genów pozostało jednak w niektórych neandertalczykach i jak widać dotarły one aż na południowe krańce Syberii.

Genów tych nie mieli za to dwaj neandertalczycy z Chorwacji i Hiszpanii oraz denisowska dziewczynka, której kość znaleziono w tej samej jaskini, co neandertalskiej kobiety.

Wspólne związki Homo sapiens z neandertalczykami nie były więc jednorazowym zdarzeniem. Oprócz wspomnianych już przypadków sprzed 65-47 tys. lat i ponad 100 tys. lat, znamy też żuchwę z Rumunii sprzed około 40 tys. lat, której właściciel miał aż 5-11 proc. neandertalskiego DNA w długich odcinkach, a to oznacza, że neandertalczyk był w jego rodzinie tylko kilka pokoleń wcześniej (więcej na ten temat w dostępnym tylko dla subskrybentów tekście Praprawnuczek neandertalczyka). A przecież trudno zakładać, że te niezwykle nieliczne skamieniałości jakimi dysponujemy dostarczyły nam dowodów wszystkich takich zdarzeń. Niewykluczone, że właśnie na skutek tego mieszania się neandertalczycy ostatecznie zniknęli wchłonięci przez dużo liczniejszych Homo sapiens (więcej na ten temat pisałem w dostępnym tylko dla subskrybentów tekście Znowu szukali przyczyny zniknięcia neandertalczyków ).

Nasi przodkowie mieszali się zresztą nie tylko z neandertalczykami. Trochę denisowskich genów mają w swoim DNA mieszkańcy Azji Wschodniej i Oceanii. Wiemy także, że denisowczycy lub ich przodkowie zmieszali się z jakąś bardziej archaiczną grupą ludzi co najmniej 400 tys. lat temu.

Wyniki badań ukazały się w „Nature”.

Martin Kuhlwilm, Ilan Gronau, Melissa J. Hubisz, Cesare de Filippo, Javier Prado-Martinez, Martin Kircher, Qiaomei Fu, Hernán A. Burbano, Carles Lalueza-Fox, Marco de la Rasilla, Antonio Rosas, Pavao Rudan, Dejana Brajkovic, Željko Kucan, Ivan Gušic, Tomas Marques-Bonet, Aida M. Andrés, Bence Viola, Svante Pääbo, Matthias Meyer, Adam Siepel & Sergi Castellano, Ancient gene flow from early modern humans into Eastern Neanderthals, Nature (2016) doi:10.1038/nature16544

Komunikaty prasowe Cold Spring Harbor Laboratory i Instytutu Maksa Plancka.

Spodobała ci się ta informacja? Wesprzyj powstawanie serwisu i zostań subskrybentem. Bez pomocy Czytelników Archeowieści znikną. Subskrypcję możesz wykupić np. tutaj

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 19, średnia ocen: 5,74 na 6)
Loading...