Krzemionki bliżej Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO

Wielki skarb polskiej archeologii – neolityczne kopalnie Krzemionki niedaleko Ostrowca Świętokrzyskiego – są o krok bliżej wpisania na listę najważniejszych zabytków na świecie.

krzemionki

Wyrobiska jednej z pradawnych kopalń. Fot. Muzeum Archeologiczne i Rezerwat „Krzemionki”

Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim poinformowało, że kopalnie trafiły na polską Listę informacyjną (Tentative List) tworzoną przez Komitet do spraw Światowego Dziedzictwa Kulturowego w Polsce. Lista ta to wykaz miejsc i obiektów rozważanych przez nasz kraj jako kandydatury na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wpis na nią jest etapem poprzedzającym nominację obiektu. Nie jest to jednak tylko czysta formalność, gdyż wymaga wielu lat zabiegów.

„Obiekt, który ubiega się o nominację, musi spełnić szereg warunków – przede wszystkim udowodnić swoją unikatowość na tle innych podobnych obiektów w skali kraju, Europy i świata. Ponadto musi wykazać się właściwym poziomem zabezpieczenia zabytku i zarządzania oraz odpowiednim poziomem finansowania, adekwatnym do rangi miejsca oraz zabezpieczającym jego funkcjonowanie” – czytamy w komunikacie muzeum.

Wpisanie na listę jest więc długotrwałym i złożonym procesem, wymagającym kompleksowego i perspektywicznego podejścia do zabytku.

Animacja prezentująca kopalnie i pracę w nich

Kopalnie odkrył w 1922 r. geolog Jan Samsonowicz. W neolicie i wczesnej epoce brązu (ok. 4000-1500 p.n.e.) wydobywano w nich krzemień pasiasty, który był wówczas bardzo poszukiwanym surowcem. Wytwarzane w Krzemionkach siekiery archeolodzy znajdują w promieniu 660 km od kopalń.

Szacuje się, że na terenie Krzemionek prehistoryczni górnicy wykopali łącznie ponad 4000 kopalń. Zajmują one pas o powierzchni ok. 78,5 ha i długości 4,5 km. Najwięcej szybów pochodzi z lat 3000-2500 p.n.e., a więc są one mniej więcej równolatkami piramid w Gizie i słynnego kręgu w Stonehenge.

Górniczy kompleks tworzą cztery rodzaje kopalń (jamowe, niszowe, filarowo-komorowe i komorowe), których kształt i głębokość neolityczni górnicy uzależniali od położenia warstw z krzemieniami.

Kopalnia komorowa

KOMENTARZ

Niestety, przez dziesiątki lat ten wielki archeologiczny skarb nie cieszył się odpowiednim wsparciem i przez długi czas nie było tam muzeum z prawdziwego zdarzenia. Pierwszy odcinek galerii umożliwiającej turystom zwiedzanie wyrobisk uruchomiono dopiero w połowie lat 80. Niewiele ponad 10 lat temu połączono w jedną całość istniejące wcześniej odcinki trasy podziemnej, tworząc „jedyną na świecie ekspozycję wyrobisk kopalń krzemienia dostępną dla każdego turysty”. Mimo tych działań, wydaje mi się, że Krzemionki są cały czas najbardziej niewykorzystanym zabytkiem w Polsce (w stosunku do potencjału), a wiedza o nich jest zaskakująco słaba. Pozostaje trzymać kciuki za stosunkowo szybki wpis na listę UNESCO i jego pozytywne skutki promocyjne. Szkoda tylko, że dojdzie do tego tak późno, bo Krzemionki powinny być na tej liście już od dawna.

Więcej informacji o kopalniach znajdziecie na stronie Krzemionki.pl

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 10, średnia ocen: 5,50 na 6)
Loading...
Tags: