Prehistoryczna masakra w Kenii

Popękane czaszki, połamane ręce i tkwiące w kościach fragmenty kamiennych grotów nie pozostawiają wątpliwości. 10 tys. lat temu nad brzegiem jeziora Turkana w Kenii doszło do brutalnego mordu na całej grupie łowców-zbieraczy.

Nataruk 1

Czaszka dorosłego mężczyzny znaleziona w Nataruk. Liczne pęknięcia to skutek bardzo mocnych uderzeń tępym narzędziem, najpewniej drewnianą pałką. Fot. Marta Mirazon Lahr

Dowody prehistorycznego mordu naukowcy znaleźli w miejscowości Nataruk. Dziś jest to pustkowie leżące 30 km na zachód od jeziora Turkana, ale 10 tys. lat temu akwen ten zajmował zdecydowanie większy obszar i jedna z jego zatok sięgała aż do Nataruk. To właśnie nad nią rozegrała się tragedia.

Na pierwsze kości kenijsko-brytyjska ekspedycja natrafiła w 2012 r. Łącznie uczeni znaleźli szczątki 27 osób, w tym 21 dorosłych (8 mężczyzn, 8 kobiet i 5, których płci nie udało się ustalić). 12 szkieletów było niemal kompletnych, z czego 10 miało liczne obrażenia, m.in. pęknięcia na skutek bardzo silnych uderzeń tępym narzędziem w głowę, połamane ręce, nogi i żebra, a także ślady po trafieniach strzałami. W kościach dwóch mężczyzn wciąż tkwiły fragmenty kamiennych ostrzy.

Kilka metod datowania pozwoliło ustalić, że do mordu doszło około 9,5-10,5 tys. lat temu.

Część szkieletów leżała twarzą w dół, a ułożenie czterech mocno wskazywało na to, że zmarli byli skrępowani. Wśród nich była kobieta w końcowej fazie ciąży, której najpewniej związano ręce i nogi.

Zabitych nigdy nie pochowano. Niektóre szkielety zachowały się w doskonałym stanie, ponieważ wpadły do jeziora. Gdy zatoka wyschła, kości skamieniały wraz z osadami z jej dna.

Wszystko wskazuje więc na to, że mamy do czynienia z niewielką społecznością łowców-zbieraczy, która padła ofiarą konkurencyjnej grupy. Masakra z Nataruk jest tym samym najstarszym dowodem istnienia przemocy między grupami prehistorycznych łowców-zbieraczy, którzy w dużej mierze wiedli życie koczownicze.

– Te ludzkie szczątki są świadectwem celowego mordu małej grupki zbieraczy bez zamiaru pochowania ciał ofiar. Dostarczają unikatowego dowodu na to, że działania wojenne były w repertuarze relacji międzygrupowych niektórych prehistorycznych łowców-zbieraczy – tłumaczy Marta Mirazon Lahr z University of Cambridge.

Od bardzo dawna specjaliści z różnych dyscyplin zastanawiają się nad tym, czy zdolność do prowadzenia działań wojennych jest zakorzeniona głęboko w naszej ewolucyjnej historii, czy też wojny pojawiły się dopiero wraz z osiadłym życiem i rolnictwem, gdy dużo większego znaczenia nabrała idea własności.

Nataruk 2

Nietypowe ułożenie kości tej kobiety wskazuje, że w chwili śmierci miała skrępowane nogi i ręce. Była także w zaawansowanej ciąży, co zdradziły kości płodu mającego 6-9 miesięcy. Rys. Marta Mirazon Lahr

Znalezisko z Nataruk jasno pokazuje, że przemoc między grupami ludzi istniała jeszcze przed pojawieniem się rolnictwa. Niekoniecznie musi to jednak oznaczać, że przemoc nie jest związana z własnością. Jak wskazuje Mirazon Lahr, celem napastników mogło być zapewnienie sobie kontroli nad obfitującym w żywność brzegiem jeziora, albo zagarnięcie kobiet, dzieci lub zapasów żywności.

Odkrycie może więc oznaczać, że ekonomiczne przyczyny wojen istniały na długo przed rolnictwem i osiadłym życiem. – Jednak, Nataruk może być też po prostu dowodem standardowej w tamtych czasach antagonistycznej reakcji na spotkanie dwóch grup społecznych – mówi Mirazon Lahr.

Jak ocenia prof. Robert Foley z University of Cambridge, znaleziska w Nataruk wskazują, że ludzka agresja jest równie stara jak altruizm, który uczynił z nas najlepiej współpracujący gatunek na planecie. – Nie mam wątpliwości, że bycie agresywnym i zabójczym tkwi w naszej naturze, tak samo jak bycie bardzo opiekuńczym i kochającym. Wiele z tego, co rozumiemy na temat biologii ewolucyjnej człowieka, sugeruje, że są to dwie strony tej samej monety.

Odkrycie zaprezentowano na łamach „Nature”

M. Mirazón Lahr, F. Rivera, R. K. Power, A. Mounier, B. Copsey, F. Crivellaro, J. E. Edung, J. M. Maillo Fernandez, C. Kiarie, J. Lawrence, A. Leakey, E. Mbua, H. Miller, A. Muigai, D. M. Mukhongo, A. Van Baelen, R. Wood, J.-L. Schwenninger, R. Grün, H. Achyuthan, A. Wilshaw & R. A. Foley, Inter-group violence among early Holocene hunter-gatherers of West Turkana, Kenya, Nature 529, 394–398 (21 January 2016) doi:10.1038/nature16477

Komunikat prasowy University of Cambridge.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 13, średnia ocen: 5,08 na 6)
Loading...