Kesony i mola Koryntu

Dzięki archeologom z Grecji i Danii coraz lepiej znamy podwodne pozostałości jednego z najważniejszych portów antycznej Hellady.

Lechajon 1

Jeden z drewnianych kesonów, które powstały około 1500 lat temu. Fot. ITMEDIA, Uniwersytet Kopenhaski

Port Lechajon znajdował się trzy kilometry od starożytnego Koryntu. Z dotychczasowych ustaleń wynika, że używano go przez ponad tysiąc lat – od VI w. p.n.e. do VI w. n.e. Dziś spora jego część znajduje się pod wodą (o znaczeniu portu pisałem więcej ponad rok temu w dostępnym tylko dla subskrybentów tekście W porcie starożytnego Koryntu).

Od 2013 r. archeolodzy z Grecji i Danii starają się lepiej poznać zalegające na dnie morza pozostałości dawnego portu. Wykorzystują do tego nie tylko metody znane w archeologii podwodnej, ale także archeologię lotniczą i badania geofizyczne.

Lechajon 3

Kamienne konstrukcje wyznaczające kanał wejściowy do portu. Fot. V. Tsiairis

Jak dotąd naukowcom udało się zlokalizować dwa wielkie mola z kamieni, jedno mniejsze, dwa mola zbudowane za pomocą drewnianych kesonów, falochron i kanał wejściowy do portu.

W tym roku archeolodzy skupili się na molu zbudowanym we wczesnej epoce bizantyjskiej oraz na kanale wejściowym do portu. Największe zainteresowanie wzbudził ten pierwszy obiekt. Tworzy go bowiem sześć drewnianych kesonów. Były to skrzynie, których wnętrze wypełniano kamieniami i cementem. Taka metoda pozwalała starożytnym inżynierom stosunkowo szybko i łatwo budować wytrzymałe konstrukcje podwodne. Alternatywą było dokładne obrabianie i układanie kamiennych bloków, co było zdecydowanie bardziej pracochłonne i kosztowne.

Krótki film pokazujący prace przy jednym z kesonów

Z zastosowaniem kesonów archeolodzy zetknęli się już podczas badań w rzymskim porcie Caesarea Maritima w dzisiejszym Izraelu, ale nigdy dotąd nie znaleźli takich konstrukcji w Grecji.

Wstępne datowania radiowęglowe sugerują, że kesony pochodzą z połowy V w. n.e., co jest dodatkową niespodzianką. Takie datowanie podważa bowiem dotychczasowe podejrzenia, że w czasach bizantyjskich jedynie naprawiano infrastrukturę portową stworzoną w poprzednich wiekach.

Lechajon 2

Pozostałości zachodniego mola na zdjęciu lotniczym. Fot. K. Xenikakis & S. Gesafidis

Zbudowane z kesonów molo nie służyło jednak zbyt długo. Na przełomie VI/VII w. okolicę zdewastowało potężne trzęsienie ziemi, co zakończyło dzieje portu.

Ciekawe informacje przyniosły też badania kanały wejściowego. Archeolodzy przebadali go na odcinku 55 m i dotychczasowe ustalenia pozwalają przypuszczać, że główny basen portowy znajdował się jakieś 45 m od współczesnego brzegu. Uczeni mają nadzieję, że prowadzone właśnie podwodne badania geofizyczne pozwolą wreszcie zlokalizować jego dokładne położenie.

Na podstawie komunikatu prasowego Uniwersytetu Kopenhaskiego.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 8, średnia ocen: 5,38 na 6)
Loading...