Podróż w przeszłość ze św. Pawłem

Przewodnik „Turcja. Śladami św. Pawła” pozwala za jednym zamachem poznać działalność człowieka, który walnie przyczynił się do sukcesu chrześcijaństwa, jak i zwiedzić wiele starożytnych miast i poczuć niezwykły wielokulturowy klimat wschodniej części rzymskiego imperium.

turcjasladami

Książka Giovanniego Uggeriego, profesora topografii starożytnej z Uniwersytetu La Sapienza w Rzymie, to w zamyśle przewodnik archeologiczny po miejscach, w których nauczał św. Paweł z Tarsu. Zadanie było ambitne, gdyż święty, zwany Apostołem Narodów, poświęcił na podróże po rzymskim imperium wiele lat swego życia.

Z tego powodu już nawet sam tytuł książki nie całkiem odpowiada prawdzie. Miasta znajdujące się dziś w Turcji stanowią co prawda jego główną część, ale autor poświęcił też trochę miejsca ośrodkom w Lewancie, na Cyprze, w Grecji, w Italii i wyspie Malcie, u której wybrzeży rozbił się statek z eskortowanym do Rzymu św. Pawłem.

Książka nie jest także tylko przewodnikiem. Opisy antycznych miast i budowli przeplatają się tutaj z opowieścią o działalności Apostoła Narodów, jego towarzyszy i osób, które kontynuowały jego dzieło. Nie tylko więc poznamy różne dzieła rzymskich budowniczych, jak na przykład tunel w Seleucji Pierii, który wykuli, aby przesunąć górski potok, ale dowiemy się także o wielu kłopotach, z jakimi miał do czynienia Paweł. Były wśród nich morskie katastrofy, spiski wrogich chrześcijanom pogan i wściekłość efeskich złotników, których zyski spadły na skutek osłabienia wiary w dawnych bogów.

Paweł działał w połowie I wieku n.e. Cały wschodni basen Morza Śródziemnego należał już wówczas do Imperium Rzymskiego, ale nie były to ziemie jednolite kulturowo. Wymieszały się tam różne ludy, języki, religie i style architektoniczne. To wszystko stworzyło niezwykle bogaty świat, który choć trochę możemy poznać dzięki książce Uggeriego.

Włoski badacz pokazuje nam nie tylko miasta, których ruiny przyciągają dziś tysiące turystów, ale też miejsce słabo znane i niemal zapomniane nawet przez naukowców. Starożytnych miast było bowiem w Anatolii tak wiele, że wciąż niektóre nie doczekały się porządnych wykopalisk. Opisom towarzyszą liczne zdjęcia i mapy.

Autor nie ogranicza się jednak tylko do tego, co było w czasach Pawła. Często pokazuje też długookresowe skutki jego wizyt w postaci klasztorów i kościołów, które w następnych stuleciach wyrastały w miejscach odwiedzanych przez Apostoła Narodów, a dziś są w znakomitej większości wypadków malowniczymi ruinami.

Książka kusi, aby wyruszyć w podróż śladami Pawła. Niestety, jest to tylko przewodnik archeologiczny, więc nie znajdziemy tu informacji o połączeniach i hotelach. W tym wypadku trzeba sięgnąć po inne źródła. Zabrakło mi także informacji o współczesnej lokalizacji opisywanych miejsc. Gdybym na przykład trafił kiedyś do Tarsu, czyli dzisiejszego Tarsus, to chętnie wybrałbym się zobaczyć na własne oczy piękną antyczną uliczkę wybrukowaną ciemnym bazaltem, przy której zachowały się resztki zabudowy z czasów rzymskich. Niestety, jej współczesnej lokalizacji muszę już szukać na własną rękę.

Podróże św. Pawła odegrały ogromną rolę w przekształceniu niewielkiej grupki uczniów Jezusa w ogromny ruch mający swoich zwolenników we wszystkich ważnych ośrodkach imperium. Myślę więc, że warto poświęcić trochę czasu, by poznać okoliczności i miejsca, w jakich działał Apostoł Narodów i jego towarzysze. Bez ich wysiłków, bez ich licznych podróży, nie byłoby przecież chrześcijaństwa.

Książka Giovanniego Uggeriego, choć nie wciąga jak przygodowe powieści, to całkiem dobrze i rzetelnie pokazuje nam czasy złotej epoki antyku i pierwszych chrześcijan.

Autor: Giovanni Uggeri
Tytuł: „Turcja śladami św. Pawła. Przewodnik”
Stron: 344
Oprawa: miękka, skrzydełka, liczne barwne fotografie, rysunki, plany, mapy
Format: 140 × 205 mm
ISBN: 978-83-7660-919-5
Rok wydania: 2015
Tłumaczenie: Krystyna Kozak
Cena: 36 zł
Kup książkę na stronach Wydawcy!