Bardzo stary zabytek z ołowiu

Mający ponad 6000 lat zagadkowy przedmiot z drewna i ołowiu znaleźli archeolodzy w grobowcu w jaskini Aszalim na pustyni Negew w południowym Izraelu.

Aszalim 1

Zagadkowy przedmiot w miejscu znalezienia. © 2015 Yahalom-Mack et al., PLoS ONE, Creative Commons

Przedmiot składa się z trzonka z gałęzi tamaryszku i nasuniętej na niego bryłki ołowiu o masie 155 g. Jak podkreślają badacze z Izraela i Wielkiej Brytanii jest to jeden z najstarszych znanych przedmiotów wykonanych z użyciem ołowiu i najstarszy znalezionym na terenie Lewantu (ziemie współczesnych Izraela, Jordanii, Autonomii Palestyńskiej, Syrii i Libanu).

Badania izotopowe pozwoliły ustalić, że ruda, z której wytopiono metal, pochodziła z gór Taurus w Anatolii, czyli z terenów dzisiejszej Turcji. Nie wiadomo, czy do południowego Izraela trafił już gotowy przedmiot, czy też tylko surowiec, któremu nadano ostateczną formę na miejscu.

Aszalim 2

Zabytek widziany z dwóch stron. Zachowana część trzonka ma 22 cm długości. © 2015 Yahalom-Mack et al., PLoS ONE, Creative Commons

Wytapianie i obróbka ołowiu są łatwiejsze niż nawet pierwszego powszechnie stosowanego metalu, czyli miedzi. Temperatura topnienia ołowiu wynosi bowiem 327 stopni Celsjusza, podczas gdy do wytopu miedzi konieczne jest uzyskanie aż 1084 stopni. Jednak znaleziska ołowianych wyrobów z tak dawnych czasów są zdecydowanie rzadsze niż miedzi.

Na razie nie wiadomo, czym był znaleziony przedmiot. Badacze podejrzewają, że mógł służyć jako wrzeciono, a ołowiana kula była przęślikiem. Nie można jednak wykluczyć jakiegoś symbolicznego znaczenia, gdyż zabytek wyglądem przypomina maczugę lub berło.

Wyniki badań ukazały się w PLoS ONE.

Yahalom-Mack N, Langgut D, Dvir O, Tirosh O, Eliyahu-Behar A, Erel Y, et al. (2015) The Earliest Lead Object in the Levant. PLoS ONE 10(12): e0142948. doi:10.1371/journal.pone.0142948

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 15, średnia ocen: 5,40 na 6)
Loading...