Pieczęć króla Ezechiasza

Odcisk pieczęci króla Judy sprzed 2700 lat znaleźli archeolodzy podczas wykopalisk w centrum Jerozolimy.

Ofel

Obwiedzione czerwoną linią miejsce wykopalisk i Wzgórze Świątynne. Podłużny obiekt z małą ciemnoszarą kopułą to meczet Al-Aksa, a kolorowa budowla w prawym górnym rogu to Kopuła na Skale. Fot. Andrew Shiva

Zabytek jest bardzo mały. Kawałek gliny, na którym odciśnięto pieczęć, (czyli tzw. bulla) ma niewiele ponad 1 cm szerokości i zaledwie 3 mm grubości. Odkrył go w 2009 r. archeolog Efrat Greenwald podczas przesiewania ziemi z wykopalisk na Wzgórzu Ofel, gdzie znaleziono pozostałości starożytnego kompleksu rządowego. Od wielu lat stanowisko położone przy południowym murze Wzgórza Świątynnego badają archeolodzy z Hebrew University of Jerusalem pod kierunkiem dr Eilat Mazar.

Znalezisko pochodzi ze starożytnego śmietniska, na którym archeolodzy znaleźli 33 inne odciski różnych pieczęci. Na niektórych były hebrajskie imiona, a na odwrocie wielu widać ślady tkaniny i grubych sznurów. Jest więc niemal pewne, że używano ich do pieczętowania worków z jedzeniem.

To, że jeden odcisk jest wyjątkowy, jako pierwszy zauważył Reut Ben-Aryeh podczas opracowywania bulli znalezionych w Ofel. Potwierdziło to odczytanie widocznej na zabytku inskrypcji: „Własność Ezechiasza, syna Achaza, króla Judy”.

ezechiasz

Odcisk królewskiej pieczęci. Fot. courtesy of Dr. Eilat Mazar; Photographed by Ouria Tadmor

Napisowi towarzyszy Słońce z dwoma skrzydłami oraz dwa symbole ankh (jeden zachował się tylko fragmentarycznie). Sam odcisk ma zaledwie 9,7 na 8,6 mm. Zagłębienia na jego brzegach sugerują, że pieczęć miała formę pierścienia.

Jak tłumaczy Eilat Mazar odciski pieczęci króla Ezekiasza były już znane, gdyż pojawiały się na rynku antykwarycznym, ale po raz pierwszy znaleziono taki zabytek podczas wykopalisk archeologicznych.

Bulla była niegdyś przytwierdzona do papirusowego zwoju. Dokument był związany sznurem, którego odcisk też zachował się na glinie. Zdaniem badaczy jest bardzo możliwe, że pieczęć należała bezpośrednio do władcy i Ezechiasz osobiście pieczętował dokument.

Film prezentujący znalezisko

Ezechiasz władał Judą w latach 727-698 p.n.e. Były to bardzo ciężkie czasy dla władcy małego, bliskowschodniego państwa. Region był bowiem zdominowany przez potężne i bardzo agresywne imperium asyryjskie.

Gdy Ezechiasz obejmował tron, Asyryjczycy dobijali właśnie Izrael, czyli północne państwo żydowskie, wysiedlając jego ludność w głąb imperium. Młody król starał się zachować tak wielką niezależność, jak to było możliwe, a jednocześnie ochronić Judę przed losem Izraela. Władcy Asyrii ukarali próby prowadzenia niezależnej polityki zbrojnymi najazdami i Ezechiasz musiał płacić im trybut. W Biblii jego panowanie oceniono jednak bardzo pozytywnie: „I po nim nie było podobnego do niego między wszystkimi królami Judy, jak i między tymi, co żyli przed nim.” (2 Krl 18:5).

Zdaniem badaczy bullę wyrzucono ze stojącego obok królewskiego budynku. Wzniesiono go prawdopodobnie w drugiej połowie X w. p.n.e., kiedy to miał panować król Salomon. W tamtym czasie powstały też według Mazar otaczające Ofel fortyfikacje, w których skład wchodziły wieże i brama.

W ocenie archeologów pieczęć pochodzi z końca panowania Ezechiasza. Początkowo jego symbolem był bowiem skrzydlaty skarabeusz. Motyw ten oznaczał władzę i potęgę i był rozpoznawany na całym Bliskim Wschodzie. Ezechiasz w pewnym momencie zastąpił go jednak słońcem ze skrzydłami, co miało podkreślać boską opiekę.

Uczeni opisali bullę w wydanym właśnie tomie „Ophel Excavations 2009-2013 Final Reports”.

Komunikat prasowy Hebrew University of Jerusalem

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 13, średnia ocen: 5,23 na 6)
Loading...