Na tropie starożytnych wraków – relacja z prospekcji podwodnej w Turcji

Chyba nikogo nie trzeba przekonywać, że Turcja to kraj obfitujący w zabytki archeologiczne z najróżniejszych epok. Co roku tłumy turystów odwiedzają światowej sławy stanowiska archeologiczne takie jak Efez, czy pozostałości mitycznej Troi. Jednak ogromna część owego „archeologicznego bogactwa” (cóż, nie każdy bogactwem nazwie głównie ceramikę) znajduje się dziś w trudniej dostępnym środowisku – pod wodą.

turcja 2

Statek badawczy Selçuk-1. Fot. A. Gałecki

W sierpniu 2015 roku mieliśmy przyjemność wziąć udział w podwodnej prospekcji archeologicznej południowego wybrzeża Turcji, dzięki wieloletniej już współpracy Uniwersytetu Warszawskiego oraz Selçuk University w Konyi. Prace te odbywają się pod patronatem UNESCO w ramach programu Unitwin Network for Underwater Archaeology. W czasie wyprawy realizowaliśmy także autorski projekt pt. „Metody badawcze i konserwatorskie w archeologii podwodnej wybrzeży południowej Turcji”.

Misja wyposażona jest w nowoczesny sprzęt; od zeszłego roku Selçuk University jest posiadaczem statku badawczego Selçuk-1. Jednostka ta posiada czułą aparaturę pomiarową taką jak: sonar boczny, sonda wielowiązkowa, magnetometry oraz mniejszą łódź z sonarem. Na wyposażeniu ekspedycji znajduje się również sprzęt do nurkowania swobodnego, kamery i aparaty podwodne oraz zestaw do podwodnej komunikacji.

Mając tak dobrze przygotowane zaplecze rozpoczęliśmy prospekcje w okolicach Finike i Kaş. Podczas poszukiwań wykonana została dokumentacja drewnianego wraku (niestety bez pozostałości ładunku, co jednak nie jest niczym zaskakującym na morzu śródziemnym) oraz zachowanej części zabudowy portowej z czasów rzymskich i bizantyjskich. Poza tradycyjnym rysowaniem wykonano również wiele zdjęć, pomocnych przy stworzeniu mapy stanowiska za pomocą fotogrametrii.

turcja

Tyraliera nurków. Fot. M. Kuśnierek

Pomimo dysponowania zaawansowaną aparaturą badawczą, niezastąpieni okazali się klasyczni płetwonurkowie. Jako, że wody w okolicach Kaş charakteryzują się bardzo wysoką przejrzystością – zespół poszukiwawczy mógł działać poprzez poruszanie się tyralierą, gdzie odległość pomiędzy nurkami wynosiła 10-15 m. Metodą tą odnaleziono wiele amfor, kotwic a także kamieni balastowych – zazwyczaj jedynych pozostałości po pierwotnym kształcie kadłuba. Każde znalezisko (wśród których przeważały głównie skorupy naczyń ceramicznych) zostało oznaczone bojką i zadokumentowane. Obecność płetwonurków była nieodzowna, jako że tureckie wybrzeże w tym regionie jest bardzo skaliste i wiele zabytków znajduje się w zagłębieniach i szczelinach. Ponadto znaczna ich część porośnięta była przez różnego rodzaju podwodną florę, toteż na pierwszy rzut oka ciężko było odróżnić je od skał znajdujących się w pobliżu.

W kolejnym sezonie badawczym, przypadającym na lipiec-sierpień 2016 prace misji będą kontynuowane a do ekipy badawczej dołączy czworo studentów z Uniwersytetu Warszawskiego. Będzie to kolejna szansa na wymianę doświadczeń i nawiązanie międzynarodowej współpracy.

Autorzy: Artur Gałecki, Marta Kuśnierek, Koło Naukowe Archeologii Podwodnej

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 21, średnia ocen: 5,76 na 6)
Loading...