Kompletny genom tura wzbogacił historię bydła

Prehistoryczni rolnicy z Brytanii prawdopodobnie uzupełniali swoje stada miejscowymi turami. Wskazują na to badania genetyczne szczątków tura sprzed ponad 6000 lat.

Szkocka rasa wyżynna ma wśród swoich przodków nie tylko tury z Bliskiego Wschodu, ale także te z Wysp Brytyjskich. Zdjęcie na licencji Creative Commons. Autor: Nilfanion

Współczesne bydło pochodzi od turów udomowionych jakieś 10,5 tys. lat temu na Bliskim Wschodzie. Wskazują na to nie tylko znaleziska kości tych zwierząt, ale także analizy genetyczne współczesnego i prehistorycznego bydła (więcej na ten temat w dostępnym tylko dla subskrybentów artykule Nieliczne matki współczesnych krów). Tak powstałe bydło miało z Bliskiego Wschodu rozprzestrzenić się po całym świecie wraz z ekspansją rolników.

W magazynie „Genome Biology” ukazała się właśnie praca międzynarodowego zespołu genetyków, która dodaje do dziejów bydła nieznany dotąd i bardzo interesujący rozdział. Uczeni uzyskali pierwszy na świecie kompletny genom tura. Zsekwencjonowali go z mającej 6750 lat kości znalezionej w jaskini w Derbyshire w Anglii.

Tury (Bos primigenius) był jednymi z największych ssaków, jakie kiedykolwiek zamieszkiwały Europę. Dorosły samiec osiągał do 3 metrów długości i do 2 metrów wysokości w kłębie, a ważył 800-1000 kg. Zwierzęta te dotrwały do czasów historycznych, ale wymarły na skutek polowań i kurczenia się lasów. Ostatni przedstawiciel gatunku zmarł w 1627 r. w Puszczy Jaktorowskiej na Mazowszu, mimo że tamtejsze stado było od dawna objęte ochroną książęcą. Na Wyspach Brytyjskich zwierzęta te zniknęły najpewniej już ponad 3000 lat temu.

Uzyskane DNA naukowcy porównali z genomami 81 współczesnych przedstawicieli dwóch gatunków bydła rogatego – Bos taurus oraz Bos indicus, a także z informacjami o markerach DNA 1200 współczesnych krów.

Analizy ujawniły, że niektóre współczesne brytyjskie rasy mają dużo więcej podobieństw genetycznych do tura z Derbyshire, niż bydło z Europy kontynentalnej. Oznacza to, że wyspiarscy rolnicy najwyraźniej uzupełniali swoje stada dzikim bydłem. Najbardziej zbliżone do brytyjskiego tura są irlandzka rasa Kerry oraz szkocka rasa wyżynna. Ta druga od dawna zresztą uchodziła za bardzo podobną do turów. Na początku XX w. należące do niej zwierzęta wykorzystywano podczas prób odtworzenia turów poprzez kojarzenie różnych prymitywnych ras, czego efektem jest bydło Hecka.

Byk rasy Heck, która powstała na skutek eksperymentów mających na celu odtworzenie turów. Zdjęcie ne licencji Creative Commons. Autor: Walter Frisch, VFA

– To pierwszy kompletny genom tura. Nasze badania przeczą prezentowanym wcześniej prostym modelom udomowienia bydła i jego ewolucji, które powstały w oparciu o analizy DNA mitochondrialnego i chromosomów Y. Z obecnych badań wyłania się bardziej złożony obraz mieszania się i przepływu genów między udomowionym bydłem a turami, do czego dochodziło, gdy pierwsi europejscy rolnicy zasiedlili nowe tereny, takie jak Brytania – mówi David MacHugh z University College Dublin.

Wydaje się, że Brytania nie była jedynym terenem w Europie, gdzie hodowcy próbowali wzbogacać swoje stada miejscowymi turami. Na podobne praktyki wskazały także badania genetyczne mającej 5000 lat kości znalezionej nad jeziorem Biel w Szwajcarii.

Badania genomu brytyjskiego tura ujawniły także silny związek z udomowieniem genów mających wpływ na układ nerwowy i rozwój mięśni. W ocenie badaczy wskazuje to, że prehistoryczni hodowcy, wybierając osobniki do rozmnażania, kierowali się ich zachowaniem i mięsnością.

Stephen D E Park, David A. Magee, Paul A. McGettigan, Matthew D. Teasdale, Ceiridwen J.Edwards, Amanda J. Lohan, Alison Murphy, Martin Braud, Mark T. Donoghue, Yuan Liu, Andrew T. Chamberlain, Kévin Rue-Albrecht, Steven Schroeder, Charles Spillan, Shuaishuai Tai, Daniel G. Bradley, Tad S. Sonstegard, Brendan J. Loftus and David E. MacHugh, Genome sequencing of the extinct Eurasian wild aurochs, Bos primigenius, illuminates the phylogeography and evolution of cattle, Genome Biology 2015, DOI 10.1186/s13059-015-0790-2

Komunikat prasowy Biomed Central.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 12, średnia ocen: 5,08 na 6)
Loading...