Dżuma była już 20 mln lat temu?

Mikroby będące prawdopodobnie pałeczkami bakterii Yersinia pestis zidentyfikował prof. George Poinar Jr. w ciele uwięzionej w bursztynie pchły.

pchła

Pchła z dominikańskiego bursztynu. Fot. by George Poinar, Jr., courtesy of Oregon State University

Mający 20 mln lat bursztyn z pchłą należącą do wymarłego gatunku znaleziono w kopalniach tego surowca w Dominikanie. Uwięzione w dawnej żywicy pchły to dość rzadkie znalezisko, a zaprezentowany przez entomologa z Oregon State University okaz jest tym bardziej wyjątkowy, że jeszcze nigdy nie znaleziono w nich śladów mikroorganizmów.

Zidentyfikowane bakterie znajdują się w kłujce i odbycie pchły. Ich wielkość, kształt i charakterystyka odpowiadają współczesnym formom pałeczki dżumy. Jednocześnie z patogenicznych bakterii przenoszonych współcześnie przez pchły takie kształty ma tylko Yersinia pestis. Tak więc, choć nie ma pewności, że jest to pałeczka odpowiedzialna za dżumę, to jest to bardzo prawdopodobne.

Odkrycie jest o tyle zaskakujące, że z analiz genetycznych współczesnych Yersinia pestis wynikało, że cykl życiowy pałeczki, w którym przechodzi ona z pcheł na kręgowce, wyewoluował zaledwie 20 tys. lat temu.

Kiedy pchła zasysa pałeczki od zakażonego kręgowca, tworzą one zator uniemożliwiając owadowi picie dużej ilości krwi. Pchła musi więc wypluć bakterie do rany nowej ofiary, aby móc zassać odpowiednio dużo krwi. W efekcie przenosi zabójcze mikroby do kolejnego organizmu.

Jednak jak argumentuje Poinar, nawet teraz występują różne szczepy tej groźnej bakterii i ten, który potencjalnie znajduje się w pchle, mógł zniknąć bardzo dawno temu.

pchła 2

Domniemana pałeczka dżumy widoczna na samym koniuszku kłujki. Fot. by George Poinar, Jr., courtesy of Oregon State University

Jeśli amerykański entomolog ma rację, to mamy do czynienia z najstarszym dowodem istnienia morderczej bakterii. Najpewniej więc przez miliony lat zabijała różne zwierzęta, a ludzie należą do jej stosunkowo młodych ofiar.

Dżuma jest najbardziej znana z powodu Czarnej Śmierci, wielkiej pandemii, która w połowie XIV w. zabiła około jedną trzecią mieszkańców Europy. Jednak jeszcze więcej osób zgładziła w VI i VII w., gdy spustoszyła Cesarstwo Bizantyjskie i inne ziemie Europy, Afryki i Bliskiego Wschodu. Ocenia się, że zaludnienie tych obszarów zmalało wówczas co najmniej o połowę (więcej na ten temat w dostępnym tylko dla subskrybentów artykule Dżuma, która zabiła pół świata i zniknęła).

Dżuma występuje we współczesnym świecie w Azji, w Afryce i w Ameryce, ale nęka głównie gryzonie. Przypadki zachorowania ludzi są bardzo rzadkie

Odkrycie zaprezentowano w magazynie „Journal of Medical Entomology”.

George Poinar Jr., A New Genus of Fleas with Associated Microorganisms in Dominican Amber, Journal of Medical Entomology, DOI: http://dx.doi.org/10.1093/jme/tjv134 tjv134 First published online: 15 September 2015

Komunikat prasowy Oregon State University

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 13, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...