Homo naledi. Czy to jest najstarszy człowiek?

Setki kości co najmniej 15 homininów znaleźli uczeni w Południowej Afryce. Skamieniałości wyglądają na bardzo wczesnych przedstawicieli rodzaju Homo i zdaniem odkrywców należą do nieznanego gatunku. Niestety, jak na razie nie jest znany ich dokładny wiek.

Homo naledi 1

Niezwykle bogaty zestaw kości Homo naledi. Fot. John Hawks, Wits University

Niezwykłą skarbnicę kości naszych dawnych krewniaków uczeni znaleźli w jaskini Rising Star, 50 km od Johannesburga. Szczątki znajdują się w bardzo trudno dostępnej komorze położonej 40 m pod powierzchnią ziemi. Dojście do niej jest tak wąskie, że w celu wydobycia kości naukowcy musieli zorganizować grupę sześciu badaczek o bardzo drobnej budowie.

Wydostały one z podziemnego skarbca ponad 1500 kości i zębów pochodzących od co najmniej 15 osobników – kobiet, mężczyzn i dzieci. W komorze jest jednak jeszcze więcej kości.

Homo naledi 2

Czaszki nieznanego dotąd człowieka. Fot. John Hawks, Wits University

Tak wiele szczątków wymarłych homininów to odkrycie niezwykłe. Zazwyczaj paleoantropolodzy muszą cieszyć się z paru kości i pojedynczych zębów, a szkielety mające tylko 40 proc. kości zwane są już kompletnymi.

Międzynarodowy zespół badaczy, którym kieruje prof. Lee Berger z University of the Witwatersrand w Johannesburgu, uznał, że szczątki te należą do nieznanego, bardzo prymitywnego gatunku człowieka i nadał mu nazwę gatunkową Homo naledi. Naledi to „gwiazda” w języku Sesotho i nawiązanie do nazwy jaskini.

Homo naledi 3

Prawie ludzkie zęby. Fot. John Hawks, Wits University

– Z niemal każdą kością ciała reprezentowaną po kilka razy Homo naledi jest już praktycznie najlepiej znanym skamieniałym członkiem naszej linii – mówi Lee Berger. Samce tych homininów miały średnio około 150 cm wzrostu i ważyły 45 kg. Kobiety były trochę niższe i lżejsze.

Homo naledi 4

Dłoń, która zdaniem badaczy była dość nowoczesna, aby wytwarzać proste narzędzia. Fot. John Hawks, Wits University

Homo naledi miał mieszankę cech „ludzkich” i „małpich”, co jest typowe dla wczesnych ludzi i późnych australopiteków. Jednak zdaniem odkrywców zestaw tych cech jest w przypadku ludzi z jaskini Rising Star odmienny niż u innych homininów, co pozwala uznać ich za nieznany dotąd gatunek. I tak istoty te miały mały mózg o objętości około 500 cm sześć., a więc porównywalny ze współczesnymi gorylami. Ich zęby były małe i proste, jak u Homo habilis. Homo naledi miały też prymitywny, „małpi” tułów, a także stosunkowo nowoczesne dłonie zdolne do tworzenia narzędzi, ale za to z dość mocno wykrzywionymi palcami, tak jak u małp spędzających dużo czasu na drzewach. Stopy i kostki Homo naledi były natomiast świetnie dostosowane do chodzenia w postawie wyprostowanej.

Homo naledi 7

Lee Berger za pośrednictwem kamer i telefonu kieruje badaniami w podziemnej komorze, do której sam nie mógł się dostać. Fot. Wits University

Wielkim problemem okazało się określenie wieku skamieniałości. Nie są one uwięzione w skałach, ale zalegają w miękkich, wymieszanych osadach, co eliminuje parę metod datowania. Nie ma też przy nich żadnych kości zwierząt, co pozwoliłoby choć w przybliżeniu określić wiek. Prof. Lee Berger uważa, że szczątki mogą mieć nawet 3 mln lat, ale nie ma na to na razie żadnych dowodów. Jak na razie uczeni próbowali określić wiek skamieniałości trzema różnymi sposobami i nie uzyskali żadnych pozytywnych rezultatów. Trwają kolejne próby.

W ocenie odkrywców tak wielka liczba kości w trudno dostępnej części jaskini pozwala przypuszczać, że Homo naledi celowo składali tam ciała swych zmarłych. Nie ma jednak wątpliwości, że twierdzenie to jeszcze długo będzie wywoływało spore kontrowersje wśród paleoantropologów.

Homo naledi 6

Sześć pań oddelegowanych do brudnej roboty. Fot. Wits University

Wielu uczonych spoza zespołu Bergera ma nawet wątpliwości, czy rzeczywiście mamy do czynienia z nowym gatunkiem Homo. W komentarzu dla brytyjskiego dziennika „Guardian” William Jungers ze Stony Brook School of Medicine w Nowym Jorku stwierdził, że jeśli szczątki okażą się mieć około 2 milionów lat to mogą być po prostu wczesną, południowoafrykańską odmianą Homo erectus. Tim White z University of California w Berkeley, stwierdził zaś wprost, że zaprezentowane właśnie szczątki należą do prymitywnego Homo erectus, a więc gatunku odkrytego już w XIX w.

Homo naledi 5

Lindsay Eaves w swoim jaskiniowym gabinecie. Fot. Ellen Feuerriegel, Wits University

Nawet jeśli ostatecznie świat nauki uzna, że są to szczątki Homo erectus, to tak niespotykanie wielka liczba skamieniałości tego wczesnego człowieka będzie bezcenna dla badań nad przeszłością naszego rodzaju. Nie ma więc wątpliwości, że mamy do czynienia z niezwykle ważnym odkryciem w dziejach paleoantropologii.

Odkrycie uczeni zaprezentowali dzisiaj w dwóch artykułach opublikowanych w magazynie „eLife”.

Lee R Berger, John Hawks, Darryl J de Ruiter, Steven E Churchill, Peter Schmid, Lucas K Delezene, Tracy L Kivell, Heather M Garvin, Scott A Williams, Jeremy M DeSilva, Matthew M Skinner, Charles M Musiba, Noel Cameron, Trenton W Holliday, William Harcourt-Smith, Rebecca R Ackermann, Markus Bastir, Barry Bogin, Debra Bolter, Juliet Brophy, Zachary D Cofran, Kimberly A Congdon, Andrew S Deane, Mana Dembo, Michelle Drapeau, Marina C Elliott, Elen M Feuerriegel, Daniel Garcia-Martinez, David J Green, Alia Gurtov, Joel D Irish, Ashley Kruger, Myra F Laird, Damiano Marchi, Marc R Meyer, Shahed Nalla, Enquye W Negash, Caley M Orr, Davorka Radovcic, Lauren Schroeder, Jill E Scott, Zachary Throckmorton, Matthew W Tocheri, Caroline VanSickle, Christopher S Walker, Pianpian Wei, Bernhard Zipfel, Homo naledi, a new species of the genus Homo from the Dinaledi Chamber, South Africa, eLife, Published on September 10, 2015, DOI: http://dx.doi.org/10.7554/eLife.09560

Paul HGM Dirks, Lee R Berger, Eric M Roberts, Jan D Kramers, John Hawks, Patrick S Randolph-Quinney, Marina Elliott, Charles M Musiba, Steven E Churchill, Darryl J de Ruiter, Peter Schmid, Lucinda R Backwell, Georgy A Belyanin, Pedro Boshoff, K Lindsay Hunter, Elen M Feuerriegel, Alia Gurtov, James du G Harrison, Rick Hunter, Ashley Kruger, Hannah Morris, Tebogo V Makhubela, Becca Peixotto, Steven Tucker, Geological and taphonomic context for the new hominin species Homo naledi from the Dinaledi Chamber, South Africa, eLife, Published on September 10, 2015, DOI: http://dx.doi.org/10.7554/eLife.09561

Komunikat prasowy University of Witwatersrand (pdf).

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 20, średnia ocen: 5,70 na 6)
Loading...