Dwutlenek węgla przegonił lodowce

Zniknięcie wielkich lodowców pod koniec ostatniej epoki lodowej dokładnie zbiega się ze znaczącym wzrostem stężenia dwutlenku węgla w atmosferze – ustalił zespół amerykańskich badaczy.

Seward Alaska

Topniejący lodowiec w Seward na Alasce. Fot. Oregon State University

Naukowcy od dawna próbowali ustalić, dlaczego 19-11,5 tys. lat temu lodowce pokrywające ogromną część Europy, Azji i Ameryki Północnej wycofały się tysiące kilometrów na północ. Wyniki tych analiz były jednak mocno niejednoznaczne i trudno było wskazać, co spowodowało topnienie lodowców. Najnowsze analizy grupy amerykańskich uczonych zaprezentowane wczoraj w „Nature Communications” pozwoliły ustalić przyczyny tych naukowych niepowodzeń.

Wszystkiemu zawiniło niewystarczająco precyzyjne datowanie cofania się lodowców. Od dwóch dekad uczeni ustalają chronologię tego procesu w oparciu o badania kosmogenicznego izotopu berylu-10 w pozostawionych przez lodowce głazach narzutowych. Beryl-10 pozwala określić, kiedy więziona w lodowcu kawał skały został uwolniony, a tym samym wystawiony na promieniowanie kosmiczne.

Naukowcy z Oregon State University, Boston College i innych instytucji przeanalizowali takie datowania dla ponad 1100 głazów narzutowych ze 159 moren z całego świata. Podczas tej pracy wykorzystywali udoskonaloną metodę kalibrowania wieku w oparciu o wyniki analiz izotopu beryl-10, dzięki czemu uzyskali bardziej rzetelne wyniki.

– Odkryliśmy, że wcześniejsze datowania topnienia lodowców były niedokładne. Nowe dane pokazują, że lodowce zaczęły zanikać, jak tylko zaczęło wzrastać stężenie gazów cieplarnianych – mówi Jeremy Shakun z Boston College, który jest głównym autorem badań.

Koniec ostatniej epoki lodowej zaczął się około 19 tys. lat temu i zakończył trochę ponad 11 tys. lat temu. W tym okresie stężenie dwutlenku węgla w atmosferze wzrosło z przyczyn naturalnych ze 180 ppm (co jak się uważa było najniższym wynikiem w ciągu ostatnich 250 mln lat) do 280 ppm. Naukowcy są w stanie dokładnie ustalić dawne stężenie dwutlenku węgla, dzięki analizom zawartości pęcherzyków powietrza sprzed tysięcy lat, które znajdują w rdzeniach pobieranych z lodowców.

moreny w Montanie

Moreny, czyli skupiska pozostawionego przez lodowce materiału skalnego, w górach Montany. Fot. Oregon State University

– Dane pokazują, że pod koniec ostatniej epoki lodowej tylko wzrost stężenia dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych mógł spowodować cofnięcie się lodowców na całym świecie w tym samym czasie – komentuje uczestnik badań, geolog Peter Clark z Oregon State University. Inne czynniki miały tylko lokalny wpływ, spowalniając bądź przyspieszając topnienie lodowców na niektórych obszarach.

Wraz z końcem epoki lodowej doszło do radykalnych zmian środowiska, zwłaszcza na półkuli północnej. Lodowce zniknęły z ogromnej części Europy, Azji i Ameryki Północnej, a miejsce rozciągającej się przed czołem lodowców stepotundry zajęły lasy. Zmiany te przyczyniły się znacząco do zniknięcia wielu dużych ssaków dostosowanych do surowych warunków epoki lodowej (m.in. mamutów i nosorożców włochatych).

Dane te są niezwykle niepokojące ze względu na obecne zmiany stężenia dwutlenku węgla w atmosferze. Od początku epoki przemysłowej, a więc w ciągu zaledwie 150 ostatnich lat, zwiększyło się ono z 280 ppm do około 400 ppm. Tak więc w ciągu półtora wieku stężenie tego gazu cieplarnianego wzrosło bardziej niż przez ponad 7000 lat końca epoki lodowej!

– Jeśli stężenie gazów cieplarnianych będzie rosło w obecnym tempie, to w ciągu kilku najbliższych stuleci możemy stracić 80-90 proc. światowych lodowców – przestrzega Clark. Doprowadzi to do wzrostu poziomu oceanów i zalania rozległych terenów, na których żyją dziś miliony ludzi. Brak lodowców wpłynie też negatywnie na światowe zasoby słodkiej wody.

Wyniki badań ukazały się w „Nature Communications”

Jeremy D. Shakun, Peter U. Clark, Feng He, Nathaniel A. Lifton, Zhengyu Liu & Bette L. Otto-Bliesner, Regional and global forcing of glacier retreat during the last deglaciation, Nature Communications 6, Article number: 8059 doi:10.1038/ncomms9059

Komunikat prasowy Oregon State University.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 8, średnia ocen: 5,88 na 6)
Loading...