Bezcenna laweta wyciągnięta z morza

Drewnianą lawetę działa okrętowego wydobyli u ujścia Tamizy brytyjscy archeolodzy podwodni. To bardzo rzadki zabytek.

Laweta z Londynu

Wydobycie lawety. Fot. © MSDS Marine/Cotswold Archaeology

Laweta pochodzi z okrętu „Londyn”, który zatonął w 1665 r. na skutek przypadkowej eksplozji w magazynie prochu. Okręt płynął wówczas z Chatham do Hope po zaopatrzenie potrzebne w obliczu rozpoczętej właśnie wojny z Holandią. Katastrofę przeżyły 24 osoby, a około 300 zginęło.

Archeolodzy podwodni odkryli szczątki okrętu w 2008 r. niedaleko najdłuższego na świecie molo w Southend-on-Sea w hrabstwie Essex. Jednak na wyciągniętą właśnie lawetę działa badacze natrafili zdecydowanie później, bo latem ubiegłego roku. Leżący na głębokości 20 m zabytek był wcześniej zakryty mułem, ale odsłoniło go przesunięcie się osadów dennych. Przez kolejne miesiące prądy morskie coraz bardziej wykopywały rzadką lawetę, dlatego urząd Historic England postanowił wydobyć ją, aby uchronić przed zniszczeniem na skutek działania sił natury oraz świdraków okrętowych. Te trawiące celulozę małże w ostatnich latach coraz liczniej pojawiają się w północnych morzach, których wody jeszcze niedawno były dla nich zbyt chłodne. Ich inwazja może doprowadzić do całkowitego zniszczenia drewnianych wraków i zabytków leżących przez setki lat u wybrzeży Europy Północnej.

Laweta z Londynu 2

Fot. © MSDS Marine/Cotswold Archaeology

Nasiąknięta wodą laweta ważyła około tony, ale specjalistom udało się wydobyć ją z dna morza bez większych problemów. Zachowała się w bardzo dobrym stanie, choć widać na niej upływ czasu, a także początki działalności świdraków. Zabytek jest dla badaczy niezwykle cenny, gdyż jest to jedyna znana laweta angielskiego okrętu z tego okresu.

Wyciągnięcie lawety było częścią prowadzonych u ujścia Tamizy działań ratunkowych, które mają na celu zidentyfikowanie i wydobycie najciekawszych zabytków zanim te ulegną zniszczeniu. Jak na razie nie ma jednak planów podniesienia kadłuba „Londynu”, choć zbudowany w latach 1654-1656 okręt byłby z pewnością bardzo cennym eksponatem. W historii zapisał się m.in. tym, że wchodził w skład eskadry, która w 1660 r. przewiozła z Holandii do Anglii Karola II Stuarta, aby osadzić go na tronie.

laweta z Londynu 3

Jak widać, świdraki zdążyły już dobrać się do lawety. Fot. © MSDS Marine/Cotswold Archaeology

„Londyn” miał na pokładzie 76 dział z brązu, które były dość przypadkowym zbiorem armat różnego kalibru, wieku i pochodzenia. W związku z tym badacze podejrzewają, że lawety projektowano i robiono oddzielnie dla każdego działa tej jednostki.

Komunikat prasowy Historic England.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 7, średnia ocen: 5,71 na 6)
Loading...