Najstarsze „borowanie”

Podjętą 14 tys. lat temu próbę wyleczenia dotkniętego próchnicą zęba odkryli naukowcy podczas badania zębów łowcy z północnych Włoch.

Świetnie zachowany szkielet 25-letniego mężczyzny archeolodzy znaleźli w schronisku skalnym Ripari Villabruna w Dolomitach już w 1988 r., ale dopiero teraz, podczas ponowionych badań szczątków, uczeni zorientowali się, że dolny prawy trzonowiec z dość sporym ubytkiem nosi ślady dentystycznego zabiegu.

Niezauważone wcześniej pęknięcia ujawniło użycie skaningowego mikroskopu elektronowego. Ich analiza połączona z eksperymentami wskazuje, że powstały na skutek użycia wąskiego krzemiennego ostrza, którym ktoś próbował wydrapać część zęba dotkniętą próchnicą.

Szkielet ma 14,1-13,8 tys. lat, co oznacza, że jest to nie tylko najstarszy znany przypadek zabiegu dentystycznego, ale w ogóle najstarsza znana próba usunięcia jakiejś przypadłości za pomocą operacji.

Dotąd najstarszym przykładami takich zabiegów były mające 9-7 tys. lat czaszki z Ukrainy i Francji z wyraźnymi śladami po trepanacji, a także mający 9 tys. lat ząb z cmentarzyska w Pakistanie, który nosił ślady wiercenia.

Choć wśród łowców-zbieraczy próchnica występowała o wiele rzadziej niż w późniejszych społecznościach rolniczych, to jak widać nawet najwyraźniej już oni wiedzieli, że ubytki w zębach mogą być bardzo szkodliwe i starali się im przeciwdziałać. Jednak kamienne narzędzie nie było dość precyzyjne, aby możliwe było całkowite oczyszczenie ubytku młodziana z Dolomitów. Dużo lepiej sprawdzało się wiercenie, które zaczęto dość powszechnie stosować dopiero wiele tysięcy lat później.

Wyniki badań ukazały się w „Scientific Reports” (tam też znajdziecie zdjęcia)

Gregorio Oxilia, Marco Peresani, Matteo Romandini, Chiara Matteucci, Cynthianne Debono Spiteri, Amanda G. Henry, Dieter Schulz, Will Archer, Jacopo Crezzini, Francesco Boschin, Paolo Boscato, Klervia Jaouen, Tamara Dogandzic, Alberto Broglio, Jacopo Moggi-Cecchi, Luca Fiorenza, Jean-Jacques Hublin, Ottmar Kullmer & Stefano Benazzi, Earliest evidence of dental caries manipulation in the Late Upper Palaeolithic, Scientific Reports 5, Article number: 12150 doi:10.1038/srep12150

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 6, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...