Sekrety „Suchej Fosy”

Tegoroczny sezon w Sakkarze Polscy archeolodzy spędzili na żmudnym badaniu kolejnych grobowców w wykutym w skale rowie zwanym „Suchą Fosą”, który biegnie w pobliżu słynnej piramidy króla Dżesera.

Sakkara 3

Fasada grobowca Ichi/Meri’ego z widocznym wejściem do „kaplicy dolnej”. Fot. Jarosław Dąbrowski

Archeolodzy z zespołu prof. Karola Myśliwca z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych Polskiej Akademii Nauk od 2012 r. realizują badania, których celem jest dokładne poznanie zachodniego odcinek ogromnej struktury skalnej w formie rowu o głębokości do 20 m i szerokości do 40 m.
Istnienie fosy po wschodniej, północnej i południowej stronie piramidy Dżesera już wcześniej stwierdzili archeolodzy różnych krajów, ale nikt dotąd nie badał strony zachodniej.

Sakkara 4

Odsłonięta fasada „kaplicy dolnej”. Fot. Jarosław Dąbrowski

Wbrew pozorom nie jest to prosta praca, gdyż obszar rowu – podobnie jak całe otoczenie piramidy – był przez wiele wieków wykorzystywany jako cmentarz. Już w latach 1999-2002 zespół prof. Myśliwca odkrył groby dostojników wykute w obydwu ścianach „Suchej Fosy”, a także podziemną strukturę o charakterze sakralnym, mającą formę długiego korytarza zakończonego kryptą. Szczególnie interesującym obiektem okazał się grobowiec generała Ichi/Meri, żyjącego w czasach faraona Pepi I.

Wykopaliska w latach 2009-2012 r. pozwoliły ustalić, że fosa mogła pierwotnie pełnić funkcję kamieniołomu, ale w ostatnich dwóch stuleciach Starego Państwa (czasy V i VI dynastii, czyli około 2500-2200 lat p.n.e.) oraz zapewne w I Okresie Przejściowym była używana do celów sepulkralnych.

Sakkara 5

Zabezpieczenia w „kaplicy dolnej”. Fot. Jarosław Dąbrowski

W 2012 r. nasi egiptolodzy kontynuowali badania grobowca Ichi/Meri. Odsłonili m.in. fasadę z niedokończoną dekoracją, a także kolejny grobowiec, który znajduje się pod posadzką grobu Ichi/Meri. Dostanie się do tego grobowca nie było jednak łatwe. W ubiegłym roku nasi archeolodzy musieli przebadać mające 6 m grubości zwały piasku blokujące dostęp do wejścia. W trakcie tych badań znaleźli ponad 30 bardzo ubogich pochówków z epoki ptolemejskiej.

Sakkara 6

Gruzowisko w pomieszczeniu przylegającym do „kaplicy dolnej”.

Dzięki podjętemu wówczas wysiłkowi tegoroczne czterotygodniowe badania prowadzone w lutym i marcu zakończyły się wejściem do wnętrza „dolnego grobowca”. Nim jednak do tego doszło archeolodzy musieli przebić się jeszcze przez ostatnie warstwy, które tym razem składały się w większości z odłamków skalnych pochodzących zapewne z drążenia grobowca Ichi/Meri’ego.

W końcu jednak badacze odsłonili fasadę „dolnego grobowca” i mogli wreszcie zacząć poznawanie jego wnętrza. „Eksploracja kaplicy okazała się niezwykle trudna przede wszystkim ze względu na stan zachowania jej sufitu, czyli dolnego lica tej warstwy skały, której górne lico stanowi posadzkę kaplicy Ichi-Meri’ego. Dopiero po zabezpieczeniu bardzo kruchego, wielokrotnie rozwarstwionego sufitu przy pomocy metalowej konstrukcji, możliwa była eksploracja warstwy gruzu wypełniającego kaplicę -opisuje badania prof. Myśliwiec.

Sakkara 1

Przebadane w tym roku szyby grobowe przy wschodniej ścianie „Suchej Fosy”. Fot. Jarosław Dąbrowski

Ściany kaplicy nie były niestety dekorowane, ale w ścianie południowej archeolodzy natrafili na rozległe przebicie, będące najpewniej dziełem starożytnych rabusiów, które wiedzie do kolejnego grobowca. Wnętrze jego kaplicy kultowej wypełniają liczne bloki kamienne, w tym kilka dekorowanych reliefem i polichromią. Nasi egiptolodzy odczytali widoczne na blokach imię właściciela – Hem-ra. Niestety, także tutaj sufit jest w stanie katastrofalnym i zanim archeolodzy rozpoczną badania tego grobowca będą musieli skonstruować zabezpieczenia.

Wspomniane powyżej prace toczyły się przy zachodniej ścianie fosy, ale archeolodzy spędzili też trochę czasu przy jej wschodniej krawędzi. Dokończyli tam badanie czterech szybów grobowych, które odkryli już w 2000 r. Jeden z nich posiadał komorę grobową, w której wnętrzu leżał szkielet. Przy głowie zmarłego archeolodzy znaleźli drewniany podgłówek.

Sakkara 2

Szkielet znaleziony w jednym z grobowców. Fot. Jarosław Dąbrowski

Na podstawie materiałów opublikowanych na stronie konferencji Polacy nad Nilem. Jej tegoroczna odsłona zaczyna się już w najbliższy poniedziałek.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 5, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...