Prehistoryczna Irlandia sprowadzała złoto

Badania składu chemicznego irlandzkich ozdób z epoki brązu przyniosły sporą niespodziankę.

Lunula z Blessington

Najbardziej imponującymi złotymi wyrobami z prehistorycznej Irlandii są naszyjniki zwane lunulami. Widoczny na zdjęciu egzemplarz ze zbiorów British Museum pochodzi z około 2400-2000 r. p.n.e., a znaleziono go w Blessington we wschodniej Irlandii. Fot. John Maynard Friedman, Creative Commons

Naukowcy z University of Southampton i University of Bristol sprawdzili skład chemiczny aż 50 złotych zabytków znajdujących się w zbiorach National Museum of Ireland. Do pobierania próbek używali odparowania laserowego, dzięki czemu na powierzchni zabytków nie powstały żadne widoczne uszkodzenia.

Analizy tak pozyskanych próbek wykazały, że zabytki wykonano ze złota, które nie pochodziło z żadnego znanego złoża w Irlandii. W oparciu o uzyskane dane uczeni stwierdzili także, że jest mało prawdopodobne, aby w grę wchodziło położone na tej wyspie złoże, które jest obecnie nieznane. Konieczne było więc poszukanie źródła złota poza Irlandią. Te zabiegi wskazały na Kornwalię w południowo-zachodniej Brytanii jako najbardziej prawdopodobne miejsce wydobycia kruszcu.

– To całkowicie niespodziewany i szczególnie interesujący wynik, gdyż wskazuje, że irlandzcy złotnicy z epoki brązu wytwarzali przedmioty ze sprowadzanego kruszcu, pomimo istnienia w Irlandii kilku łatwo dostępnych złóż – mówi kierownik projektu badawczego Chris Standish z University of Southampton.

W ocenie badacza jest mało prawdopodobne, aby mieszkańcy Irlandii nie wiedzieli, jak pozyskiwać złoto, gdyż w tym czasie prowadzili szeroko zakrojoną eksploatację innych metali. – Możliwe, że „egzotyczne” pochodzenie było traktowane jako kluczowa cecha złota i stanowiło ważny powód importu – podejrzewa Standish. Najstarsze wyroby wskazują, że złoto sprowadzano już około 2500 lat p.n.e.

Co ciekawe wydaje się, że w tym czasie w Kornwalii i całej południowej Brytanii było w obiegu dużo mniej złotych wyrobów niż w Irlandii. Możliwe więc, że w tamtym czasie nie wszyscy tak samo cenili ten metal. W Irlandii z jakiegoś powodu był on chętnie sprowadzany, a tymczasem mieszkańcy Kornwalii woleli po prostu wymieniać go na jakieś inne dobra.

– Badania pokazują, że dawniej nie było uniwersalnej wartości złota, przynajmniej do czasu pojawienia się pierwszych złotych monet jakieś dwa tysiące lat później. Prehistoryczne gospodarki były napędzane czynnikami bardziej złożonymi niż handel towarami. Najwyraźniej ważną rolę grał tu system wierzeń – komentuje Alistair Pike z University of Southampton.

Wyniki badań ukazały się w „Proceedings of the Prehistoric Society”

Christopher D. Standish, Bruno Dhuime, Chris J. Hawkesworth and Alistair W. G. Pike, A Non-local Source of Irish Chalcolithic and Early Bronze Age Gold, Proceedings of the Prehistoric Society, DOI: http://dx.doi.org/10.1017/ppr.2015.4

Komunikat prasowy University of Southampton.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 16, średnia ocen: 5,31 na 6)
Loading...