Trędowaty z Great Chesterford

1500-letni szkielet chorego na trąd mężczyzny sugeruje, że choroba ta mogła trafić na Wyspy Brytyjskie ze Skandynawii.

Mężczyzna, którego szczątki archeolodzy znaleźli w latach 50. XX w. w Great Chesterford w hrabstwie Essex (wschodnia Anglia), miał w chwili śmierci najpewniej zaledwie dwadzieścia parę lat. Na jego kościach badacze znaleźli ślady będące zazwyczaj świadectwem obecności prątków Mycobacterium leprae odpowiedzialnych za jedną z najbardziej przerażających chorób, które dotykały ludzkość.

Great Chesterford

Trąd budził wielki strach nie dlatego, że zabijał miliony, jak to robiły dżuma czy ospa prawdziwa, ale dlatego, że straszliwie oszpecał chorych. Wywoływana przez prątki choroba skóry i nerwów może co prawda zakończyć się śmiercią chorego, ale nim do niej dojdzie prątki powodują m.in. paskudne guzowate krosty i inne zwyrodnienia ciała.

Przez wiele wieków trąd był prawdziwym przekleństwem Europy. W niektórych regionach straszliwa choroba dotykała nawet jedną na 30 osób. Trędowaci byli zauważalną częścią europejskich społeczeństw, a w wielu miejscach istniały leprozoria – kolonie dla chorych, w których byli izolowani, by nie zarażać kolejnych ludzi.

Na zdjęciu: Kości chorego na trąd mężczyzny z Great Chesterford. Fot. University of Southampton

Zwężenia kości i uszkodzenia stawów, które badacze dostrzegli u młodego mężczyzny z Great Chesterford nie dawały jednak pewności, że rzeczywiście cierpiał na trąd. W ostatnich latach naukowcy zyskali jednak nowe sposoby na określanie chorób dawnych ludzi.

Zespół uczonych, w którym byli specjaliści z University of Southampton (Anglia), Universiteit Leiden (Holandia) i kilku innych uczelni, przeprowadził testy genetyczne szczątków młodego meżczyzny. Ujawniły one obecność w jego organizmie Mycobacterium leprae. Prątki należały do szczepu 3I, którego obecność już wcześniej wykryto u dawnych mieszkańców południowej Brytanii i Skandynawii. Nigdy jednak nie były to osoby żyjące w tak dawnych czasach.

Uczeni przebadali również izotopy w zębach mężczyzny. Ujawniły one, że najpewniej nie urodził się w Brytanii, ale gdzieś indziej w północnej Europie, być może w południowej Skandynawii. W oparciu o te dane badacze podejrzewają, że mężczyzna mógł zarazić się już w Skandynawii i przywieźć prątki do Brytanii. To zaś pozwala postawić hipotezę, że ten szczep mógł trafić na wyspy właśnie ze Skandynawii, gdyż mężczyzna jest jednym z najstarszych przypadków trądu w Brytanii. Uczeni będą badać kolejne szkielety, aby zweryfikować te podejrzenia.

Wyniki badań ukazały się w PLoS ONE.

Inskip SA, Taylor GM, Zakrzewski SR, Mays SA, Pike AWG, Llewellyn G, et al. (2015) Osteological, Biomolecular and Geochemical Examination of an Early Anglo-Saxon Case of Lepromatous Leprosy. PLoS ONE 10(5): e0124282. doi:10.1371/journal.pone.0124282

Komunikat prasowy University of Southampton
NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 9, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...