Fortyfikacje z okresu wojny siedmioletniej znaleziono na Pogórzu Izerskim

Jedenaście reliktów XVIII-wiecznych fortyfikacji polowych zidentyfikowali archeolodzy w trakcie badań powierzchniowych prowadzonych w kwietniu 2015 roku na Pogórzu Izerskim w woj. dolnośląskim.

szance 4

Mające ponad 250 lat szańce odkryte na Pogórzu Izerskim. Fot. Michał Filipowicz

Badacze namierzyli dawne fortyfikacje za pomocą skaningu laserowego i archiwalnych map znajdujących się w Staatsbibliothek w Berlinie. Badania obiektów przeprowadził zespół składający się z dr hab. Grzegorza Podrucznego, mgr Wojciecha Grabowskiego i Michała Filipowicza. W poszukiwaniach pomagał miejscowy przewodnik górski Włodzimierz Bayer. Pomocne okazały się też informacje pozyskane od dr Marka Staffa.

Zarejestrowane fortyfikacje polowe związane są z obozowiskami armii pruskiej i austriackiej, które funkcjonowały w 1759 i 1760 roku na fragmencie Pogórza Izerskiego między Lwówkiem Śląskiem, Gryfowem, Lubomierzem i Wleniem.

szance 1

Pozostałości ciągu zasieków. Fot. Grzegorz Podruczny

Najbardziej znane obozowisko zajmowały w lipcu 1759 roku główne siły pruskie dowodzone przez króla Fryderyka II. Obóz ten przeszedł do historii pod określeniem obozu pod Pławną (Schmottseiffen). Oprócz armii królewskiej w tych okolicach obozowały w 1759 roku pruskie oddziały należące do korpusu pod dowództwem królewskiego brata, księcia Henryka Hohenzollerna oraz korpusu generała Heinricha Augusta de la Motte Fouqué. Latem 1760 roku z dawnych stanowisk pruskich korzystały wojska austriackie dowodzone przez feldmarszałka Leopolda Josepha von Dauna.

Historyczna kartografia przedstawiała wyżej opisane obozy jako generalnie pozbawione zabezpieczeń fortyfikacjami. Jedynie wybrane punkty terenowe wzmocnione miały być gwiaździstymi szańcami, zaś cały wschodni fragment obozu zabezpieczony miał być ciągłymi umocnieniami, wzmocnionymi przez pasy zasieków wykonanych ze ściętych drzew.

szance 2

Inne ujęcie ciągu zasieków. Fot. Grzegorz Podruczny

Zachowane do dnia dzisiejszego fortyfikacje to w większości niewielkie dzieła obronne z otwartą częścią szyjową, o narysie prostokąta bądź też trójkąta (flesze). Najlepiej zachowane są dwa kleszczowe w narysie dzieła, z zamkniętą częścią szyjową, zlokalizowane w południowej części obozu. Dzieła te mają wyraźnie zachowane wały z przedpiersiami i fosą, jedno z nich posiada czytelną platformę działową. Na zachodnim skraju dawnego obozu udało się również zlokalizować długą na kilkaset metrów linię, która najprawdopodobniej jest pozostałością po ciągu zasieków, chroniących wschodnią część obozu. Ten niepozorny obiekt jest ważnym znaleziskiem, bowiem tego rodzaju przeszkody przeciwszturmowe, jakim były zasieki, rzadko posiadały własną formę terenową. Zasiek ten chroniony był niewielkimi dziełami obronnymi, takimi jak zachowana w jego ciągu nieduża flesza.

szance 3

Pozostałości wałów pruskiego obozu. Fot. Grzegorz Podruczny

Odnalezione fortyfikacje obozu warownego z okresu wojny siedmioletniej będą tematem osobnej publikacji, przygotowywanej przez autorów. Wyżej opisane fortyfikacje polowe to kolejne tego rodzaju obiekty, zarejestrowane w ostatnim czasie na Dolnym Śląsku. W ubiegłym roku badacze znaleźli liczne obiekty w okolicach Kamiennej Góry.

Tekst: dr hab. Grzegorz Podruczny, prof. UAM, i Michał Filipowicz.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 44, średnia ocen: 5,52 na 6)
Loading...