Siekierka z Kąclowej

Brązowa siekiera z tulejką znaleziona w nurtach karpackiej rzeki jest unikatem w naszym kraju. Teraz można ją oglądać w Muzeum Archeologicznym w Krakowie.

Siekierę przyniósł do muzeum we wrześniu 2014 r. Adam Motyka z Kąclowej (gm. Grybów, pow. Nowy Sącz). Znalazł ją w korycie rzeki Białej w lecie tegoż roku.

siekierka

„Zabytek został odlany w kamiennej dwuczęściowej formie, której dodatkowym elementem był klinowaty czop, umieszczony w taki sposób, aby wewnątrz siekierki powstała pusta przestrzeń. Technologia ta pozwalała na zaoszczędzenie cennego surowca – brązu, jak również umożliwiała osadzenie narzędzia na odpowiednio przygotowanym trzonku. Dla wzmocnienia stosowano lepiszcze (wykonane zapewne na bazie żywicy) i przywiązywano siekierkę rzemieniem lub sznurem” – informuje krakowskie muzeum.

Siekiera należy do typu charakterystycznego dla dorzecza środkowego Dunaju. Nie ma uszka, które przeważnie znajdowało się przy wylocie tulei (ułatwiając mocowanie do drewnianego trzonka). Ślady na powierzchni tulejki wskazują, że nie zostało ono odlane, co mogło być zamiarem twórcy albo jego błędem.

Boki zabytku zdobią 3 poprzeczne żeberka pod wylotem tulejki i podłużne żeberko w kształcie litery „Y”. Formy kamienne, z których wytwarzano bardzo podobnie zdobione siekierki, odkryto w południowo-zachodniej Rumunii. Takie siekierki pojawiają się na rozległych terenach od zachodnich Węgier i północnej Bośni, aż do Mołdawii i datowane są na lata ok. 1100-950 p.n.e. W Polsce jest to jak dotąd jedyny egzemplarz tego wariantu.

W ocenie badaczy siekierka trafiła do nas najpewniej jako import z dorzecza górnej Cisy (pograniczne regiony dzisiejszej Rumunii, Węgier i Słowacji), gdzie w tym czasie rozwijało się osadnictwo kultury Gáva.

Miejsce znalezienia zabytku pozwala przypuszczać, że narzędzie zgubiono lub ukryto, być może wraz z innymi wyrobami z brązu, jako tzw. skarb. Cenne przedmioty metalowe stanowiły majątek gromadzony przez przedstawicieli elit lub rzemieślników czy kupców, którzy mogli ukrywać je np. w czasach zagrożenia. W ostatnich dziesięcioleciach coraz większe uznanie archeologów zyskuje hipoteza, że skarby składano w ofierze bóstwom lub duchom zmarłych, zwłaszcza w wodzie, na wzniesieniach lub w innych szczególnych miejscach.

Siekierę można oglądać w Muzeum Archeologicznym w Krakowie (ul. Poselska 3) od 1 maja w ramach cyklu „Zabytek miesiąca”.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 17, średnia ocen: 5,82 na 6)
Loading...
Tags: