Można już zwiedzać romańską piwnicę w Gdańsku

100 zabytków odkrytych podczas badań na Kępie Dominikańskiej można oglądać w nowym oddziale Muzeum Archeologicznego w Gdańsku – Piwnicy Romańskiej przy ul. Pl. Dominikański 1. Jednak największą atrakcją jest niewątpliwie sam obiekt i jego dzieje.

piwnica romańska

Fot. Lidia Nadolska, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku (więcej zdjęć)

Piwnicę odkryli w 2005 roku pracownicy Muzeum Archeologiczne w Gdańsku. Jest ona najstarszym murowanym obiektem zachowanym w tym mieście, a jej historia sięga drugiej połowy XIII wieku. Szczegółowe badania ujawniły tajemniczą przeszłość budowli. Zachowany w doskonałym stanie obiekt okazał się refektarzem klasztoru dominikanów. Owocem przeprowadzonych prac jest też odnalezienie pozostałości kuchni, a w niej dużego, ceglanego pieca.

– Na wyjątkowość Piwnicy Romańskiej składa się kilka czynników – objaśnia w komunikacie prasowym Maciej Szyszka z Muzeum Archeologicznego w Gdańsku.

– Po pierwsze jest to najstarsze wnętrze kubaturowe na terenie dawnego Gdańska, jest to bowiem jedyny do tej pory zachowany budynek, który przetrwał „rzeź Gdańska”. Po drugie zastosowano tu unikatowy na skalę Polski system sklepień. Są to cztery pola sklepień eliptycznych wspartych na pendentywach i na filarze centralnym. Co więcej obiekt zachował się w takim stanie, że można było zrewaloryzować budowlę do wyglądu jaki prawdopodobnie miała w XIII wieku, w czasach swojej świetności. W latach późniejszych piwnica była przemurowywana, a cała struktura była nieczytelna – tłumaczy archeolog.

Najstarsze wnętrza Gdańska mają 54 metry kwadratowe, a ich efektowne sklepienie znajduje się na wysokości 3,5 m. Budynek usytuowany był na niskim paterze, około 1 metr zagłębiony w ziemi. Pomieszczenia najprawdopodobniej przestały być użytkowane po spaleniu miasta przez Krzyżaków w 1308 roku.

Na wystawie zorganizowanej przez Muzeum Archeologiczne w Gdańsku można zobaczyć przeszło 100 zabytków odkrytych podczas badań wykopaliskowych na Kępie Dominikańskiej. Są to nie tylko przedmioty codziennego użytku związane z życiem klasztoru. Prezentowane są również dewocjonalia z cmentarzyska, które odkryto podczas prac archeologicznych na tym terenie. Na szczególną uwagę zasługuje ossuarium (składowisko ludzkich szczątków) datowane na początek XVII wieku.

Niewielki ceglany obiekt, zaadaptowany na mini muzeum ma przenieść gości w czasy wczesnego średniowiecza. Główną atrakcją jest eliptyczne sklepienie piwnicy wsparte na centralnym filarze. Eksponowanie detali architektonicznych odbywa się za pomocą spektaklu światło i dźwięk. Pokaz i zwiedzanie uzupełnia narracja wirtualnego przewodnika. Dodatkowo w piwnicy prezentowany jest dziesięciominutowy film z animacjami 3D ukazujący wygląd Kępy Dominikańskiej w okresie osadnictwa. Film rekonstruuje wygląd kościoła oraz klasztoru na tle XIII-wiecznej panoramy Gdańska.

By przystosować romańskie pomieszczenia dla zwiedzających konieczne było przeprowadzenie wieloetapowych prac remontowo-konserwatorskich. Prace przy zabytkowych piwnicach sfinansowały miasto Gdańsk, Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Muzeum Archeologiczne w Gdańsku.

Więcej informacji o Piwnicy Romańskiej, w tym godziny zwiedzania, na stronie internetowej www.piwnicaromanska.org.

Tags: