Zespół Downa ze średniowiecznej Francji

Kilkuletni chłopczyk, który żył 1500 lat temu we Francji, miał zespół Downa. To najstarszy potwierdzony przypadek.

Trzeci chromosom 21 zdarza się współcześnie u jednego dziecka na 800-1000 urodzeń. Jego obecność wywołuje cały zestaw wad wrodzonych zwany najczęściej zespołem Downa. Dziecko ma m.in obniżoną inteligencję, ale także liczne zmiany w budowie twarzy.

Po raz pierwszy zespół opisał naukowo brytyjski lekarz John Langdon Down w 1866 r., ale nie ma wątpliwości, że występował on dużo wcześniej. Nie ma bowiem powodów, aby przypuszczać, że zespół Downa nie towarzyszy nam od samych początków ludzkości (a dokładniej od kiedy mamy chromosom 21).

Osoby o wyglądzie charakterystycznym dla tej wady genetycznej znane są z dzieł sztuki sprzed setek lat. Niektórzy badacze dopatrują się ich m.in. w neolitycznych i olmeckich figurkach sprzed naszej ery.

Jednak w badaniach archeologicznych szkielety z cechami charakterystycznymi dla tego zespołu trafiają się niezwykle rzadko. Najstarszym takim potwierdzonym znaleziskiem były dotąd kości dziewięciolatka, który żył w Anglii około 700-900 r. n.e. Istnieją jednak jeszcze podejrzenia w stosunku do dwóch znacznie starszych szkieletów, ale ich identyfikacja jest bardzo niepewna.

W 1989 r. podczas badań cmentarzyska z V-VI w. n.e. niedaleko opactwa w Saint-Jean-des-Vignes w północno-wschodniej Francji archeolodzy natrafili m.in. na kości chłopca, który zmarł w wieku 5-7 lat. Już wtedy pojawiły się podejrzenia, że miał zespół Downa. Naukowcy nie przeprowadzili jednak dokładnych badań w tym kierunku.

Niedawno podjęła się ich wraz ze współpracownikami Maïté Rivollat, archaeolog z uniwersytetu w Bordeaux. Naukowcy prześwietlili czaszkę chłopca w tomografie komputerowym, by lepiej poznać jej wnętrze.

Następnie porównali ją z czaszkami 78 dzieci w podobnym wieku. Analizy potwierdziły, że chłopiec z Saint-Jean-des-Vignes ma wiele cech charakterystycznych dla zespołu Downa. I choć żadna z nich z osobna nie jest objawem patognomonicznym, a więc potwierdzającym w sposób nie budzący wątpliwości, że mamy do czynienia z zespołem Downa, to prawdopodobieństwo, by taki zestaw wad miał inną przyczynę jest niezwykle małe.

Zdaniem Rivollat i jej zespołu jest to najstarszy potwierdzony dokładnymi badaniami przypadek zespołu Downa.

Dziecko złożono w grobie dokładnie w taki sam sposób, jak 93 inne osoby pochowane na tym cmentarzysku. W ocenie archeologów pozwala to zakładać, że chłopiec nie było odrzucany przez swoje otoczenie.

Wyniki badań ukazały się w International Journal of Paleopathology

Maïté Rivollat, Dominique Castex, Laurent Hauret, Anne-marie Tillier, Ancient Down syndrome: An osteological case from Saint-Jean-des-Vignes, northeastern France, from the 5–6th century AD, International Journal of Paleopathology, Volume 7, December 2014, Pages 8–14

O badaniach napisał również serwis LiveScience, najstarszym dowodom istnienia zespołu Downa jest zaś poświęconym artykuł opublikowany w 2011 r. na łamach Journal of Contemporary Anthropology.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 9, średnia ocen: 5,33 na 6)
Loading...