Sprytny sposób Egipcjan na transport kamiennych kolosów

Fizycy odkryli trik, który ułatwiał starożytnym Egipcjanom przeciąganie po piasku wielkich ciężarów.

Dżehutihotep

Scena z grobowca Dżehutihotepa, ukazująca transport wielkiego posągu

Międzynarodowy zespół badaczy, kierowany przez fizyków z uniwersytetu w Amsterdamie, badał siły potrzebne do ciągnięcia po piasku ciężkich obiektów umieszczonych na wielkich saniach. Z takiej metody transportu korzystali tysiące lat temu Egipcjanie budując piramidy, świątynie bądź stawiając monumentalne posągi.

Badacze sprawdzali między innymi, jaki efekt przyniesie polanie piasku przed saniami wodą. Inspiracją do przetestowania takiego rozwiązania była scena z grobowca Dżehutihotepa z około 1900 r. p.n.e. Ukazuje ona transport wielkiego posągu na saniach ciągniętych przez 172 mężczyzn. Na przedstawieniu widać też mężczyznę, który leje wodę przed płozami.

Egiptolodzy nie wykluczali, że mógł to być jedynie akt ceremonialny. Badania fizyków wykazały jednak, że w rzeczywistości owo lanie wody miało ogromne znaczenie praktyczne, gdyż w istotny sposób redukowało tarcie.

Aby lepiej poznać efekt zmoczenia piasku, badacze prowadzili eksperymenty za pomocą miniaturowych sań z ulokowanym na nich znacznym ciężarem.

Testy te pokazały całą genialność egipskiego rozwiązania. Otóż, gdy badacze ciągnęli sanie po suchym podłożu, to bardzo szybko kumulował się przed nimi piasek i powstawał niewielki wał, który znacznie utrudniał ciągnięcie. Natomiast przy mokrej nawierzchni wał taki nie powstawał.

Jak tłumaczą badacze, woda tworzy „mosty” między ziarnami piasku, co pozwala im trzymać się razem. Z tego samego powodu zamki z piasku łatwiej stawia się korzystając z wilgotnego budulca.

Piasku przed saniami nie można jednak polewać bez opamiętania, bo jak wykazały badania zbyt duża ilość wody również utrudnia ciągnięcie. Egipcjanie musieli więc dbać, by wilgotność przed saniami była odpowiednia, co niekoniecznie było łatwym zadaniem, ponieważ optymalna ilość wody zależy w dużej mierze od rodzaju piasku.

Naukowcy szacują, że odpowiednio namoczony piasek pozwalał zmniejszyć aż o połowę liczbę ludzi potrzebnych do ciągnięcia ładunku.

Wyniki badań ukazały się w magazynie Physical Review Letters

A. Fall, B. Weber, M. Pakpour, N. Lenoir, N. Shahidzadeh, J. Fiscina, C. Wagner, and D. Bonn, Sliding Friction on Wet and Dry Sand, Phys. Rev. Lett. 112, 175502 – Published 29 April 2014

Artykuł LiveScience

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 38, średnia ocen: 5,71 na 6)
Loading...