Rzymski mur starszy od Romulusa

Mur z wulkanicznego tufu postawiony co najmniej kilkadziesiąt lat przed 753 r. p.n.e., czyli tradycyjną datą założenia Rzymu, znaleźli archeolodzy na Forum Romanum.

Forum Romanum

Forum Romanum w Rzymie. Lapis Niger znajduje się pod ziemią przed widocznymi w centrum zdjęcia łukiem Septymiusza Sewera i Curia Iulia (wysoki beżowy budynek, dawna siedziba senatu). Fot. Alexander Z. Creative Commons

O odkryciu poinformował włoski dziennik Il Mesaggero. Mur znajduje się w pobliżu najstarszego rzymskiego monumentu zwanego Lapis Niger. Są to pozostałości kamiennej świątyni z około VI w. p.n.e., które w I w. p.n.e. zakryto płytami czarnego marmuru. Stąd nazwa Lapis Niger, czyli Czarny Kamień.

Starożytna tradycja rzymska uznawała Lapis Niger za miejsce o wyjątkowej świętości, ale jego znaczenie nie było już wówczas jasne. Starożytni wiązali je zazwyczaj z osobą Romulusa. Niektórzy autorzy widzieli w dawnej budowli grobowiec legendarnego twórcy miasta, a inni uznawali, że jest to miejsce jego śmierci.

Lapis Niger odkryto podczas wykopalisk prowadzonych na przełomie XIX i XX w., a potem badano jeszcze w latach 50. XX w. Najnowsze analizy zabytku i jego okolic włoscy archeolodzy zaczęli od dokładnego przestudiowania dokumentacji z wcześniejszych prac.

Dawną dokumentację badacze przekształcili w obrazy trójwymiarowe, a następnie używali skanerów laserowych i zdjęć wysokiej rozdzielczości, by precyzyjnie lokalizować znajdujące się pod ziemią struktury. W ten sposób zidentyfikowali mur, który okazał się starszy niż Lapis Niger.

Zdaniem włoskich archeologów mur nie jest pozostałością żadnego budynku, ale miał za zadanie kierować wodę z warstw wodonośnych pod wzgórzem Kapitol do rzeki Spino (dopływ Tybru). Przy murze badacze znaleźli fragmenty ceramicznych naczyń oraz ziarna.

Lapis niger

Diagram z z 1906 pokazujący pozostałości Lapis Niger

– Badania znalezionej ceramiki pozwoliły nam wydatować mur na okres między IX w. p.n.e. a początkami VIII w. p.n.e. – powiedziała cytowana przez Il Mesaggero dr Patrizia Fortini z włoskich służb archeologiczno-konserwatorskich, która kierowała badaniami.

Mur powstał więc przed założeniem Rzymu datowanym wedle starożytnej tradycji na 753 r. p.n.e. Tym samym odkrycie jest dowodem na osadnictwo w tym rejonie jeszcze przed założeniem Wiecznego Miasta.

Nie jest to oczywiście pierwszy taki dowód. Na przykład na położonym zaraz obok Forum Romanum wzgórzu Palatyn znaleziono ślady osadnictwa z X w. p.n.e. Odkryty mur jest jednak bardzo wczesnym, jak na Rzym, przykładem architektury kamiennej. Wartość zabytku leży też w tym, że znajduje się on w samym sercu Wiecznego Miasta.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 15, średnia ocen: 5,60 na 6)
Loading...