Polskie propozycje na Listę „Pamięć Świata” UNESCO

Księga Henrykowska ze słynnym „Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj” i Akta Braci Czeskich, to polskie propozycje na Listę „Pamięć Świata” UNESCO – poinformowała Anna Belka z Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych.

Daj ać

„Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj” w Księdze Henrykowskiej

Księga Henrykowska jest jednym z najcenniejszych eksponatów znajdujących się w zbiorach wrocławskiego Muzeum Archidiecezjalnego. To powstała w drugiej połowie XIII w. kronika opactwa cystersów w Henrykowie na Dolnym Śląsku.

Księga jest spisana po łacinie, jednak w jej treści znajduje się zdanie uważane za najstarsze zapisane w języku polskim: „Day ut ia pobrusa, a ti poziwai”, które w wyniku transkrypcji można zapisać: „Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj”. Miało ono zostać wypowiedziane przez osiadłego na Dolnym Śląsku czeskiego rycerza Boguchwała do żony, gdy ta mełła ziarno na ręcznych żarnach.

Akta Braci Czeskich są natomiast unikatowym źródłem naukowym do dziejów protestantyzmu w Europie. Stanowią one szczególny przykład kontestacji religijnej u progu nowożytnych czasów i wyjątkowej tolerancji religijnej w Rzeczpospolitej XV-XVI w., gdzie wyznawcy kościoła Braci Czeskich (odłam husytyzmu, który wszedł w skład ruchu protestanckiego) znaleźli azyl i możliwość godnego życia na początku XVI w.

Główna część zbioru znajduje się w Archiwum Państwowym w Poznaniu. W aktach znajdują się 92 dokumenty przywiezione z Czech, korespondencja z lat 1557-1828, rękopisy, traktaty i opracowania informujące o działalności senioratu kościoła, akta gmin wyznaniowych, spuścizny wybitnych przedstawicieli z XVII-XVIII w., spisy akt i repertoria. Szczególnie istotna jest korespondencja w sprawach religijnych ze wszystkimi ośrodkami protestantyzmu w Europie.

Akta zawierają cenne informacje do historii i pozycji kościołów protestanckich w Polsce, prób ich zjednoczenia, aktywności politycznej oraz wartości intelektualnych i twórczych, jakie reprezentowały parafie protestanckie.

Lista „Pamięć Świata” UNESCO to powstały w 1992 r. rejestr zabytków o charakterze dokumentacyjnym – rękopisów, druków czy dokumentów audiowizualnych. Na Listę wpisywane są zabytki o znaczeniu historycznym lub cywilizacyjnym.

Lista obejmuje ok. 300 dokumentów, w tym dwanaście reprezentujących polskie dziedzictwo. Znajdują się na niej m.in. autograf dzieła Mikołaja Kopernika „De revolutionibus” przechowywany w Bibliotece Jagiellońskiej, rękopisy Fryderyka Chopina ze zbiorów Biblioteki Narodowej i Towarzystwa im. Fryderyka Chopina w Warszawie, archiwum getta warszawskiego (tzw. Archiwum Ringelbluma) przechowywane w Żydowskim Instytucie Historycznym czy dokumenty Biura Odbudowy Stolicy z zasobu Archiwum Państwowego w Warszawie.

Wyboru kolejnych polskich dokumentów, które powinny znaleźć się na liście, dokonał Polski Komitet Programu „Pamięć Świata” UNESCO pod przewodnictwem Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych prof. Władysława Stępniaka.

Decyzja o tym, czy polskie propozycje zostaną wpisane na Listę zapadnie w połowie przyszłego roku, ponieważ lista rozszerzana jest w cyklu dwuletnim, a ostatnich wpisów dokonano w zeszłym roku.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 2, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...