Skaning laserowy – jak to robią nasi południowi sąsiedzi (recenzja)

Lotniczy skaning laserowy (ALS, Airbourne Laser Scanning) jest przełomową technologią, która pozwala tworzyć niezwykle szczegółowe mapy topograficzne, również terenów porośnięty gęstym lasem. Technologia ta znalazła zastosowanie w wielu branżach przemysłu i dziedzinach nauki. Od późnych lat 90. jest również wykorzystywana przez europejskich archeologów, ale w Europie Środkowo-Wschodniej zaczęto z niej korzystać dopiero w ostatnich latach.

lidar


Niewątpliwie prym w tego typu badaniach na terenie tzw. nowej Unii wiodą badacze z Czech, a ostatnia publikacja autorstwa prof. Martina Gojdy i dr Jana Johna (obaj z uniwersytetu w Pilznie) pt. „Archeologie a letecké laserovéskenování krajiny – Archaeology and airborne laser scanning of the landscape” potwierdza dorobek naszych sąsiadów zza południowej granicy na polu rekonstrukcji prehistorycznego i historycznego krajobrazu przy użyciu skaningu lotniczego.

Artykuły z tej publikacji nie tylko przedstawiają fragmenty zachowanego krajobrazu kulturowego sprzed wieków, takiego jak grodziska czy pola uprawne, ale wnoszą wkład w metodologię i metodykę badań z użyciem ALS. Na szczególną uwagę zasługują między innymi odkrycia śladów neolitycznego górnictwa w Górach Izerskich, dokumentacja krajobrazu wokół niezwykle ważnego grodziska w Pohańsku czy dostarczenie informacji na temat opuszczonych średniowiecznych wsi.

Badania prowadzone przez naszych czeskich kolegów powinny być inspiracją dla polskich badaczy, zwłaszcza teraz, kiedy większość naszego kraju jest mapowana przy użyciu lasera w ramach rządowego programu ISOK.

Na szczęście w naszym kraju metoda ta również zyskuje szybko popularność, czego dowodzą np. badania mgr Marii Legut-Pintal nad średniowiecznym krajobrazem Dolnego Śląska. Zastosowanie lotniczego skanowania laserowego w badaniach polskich archeologów pozwoliło na odkrycie wielu nieznanych dotąd stanowisk, w tym cmentarzysk kurhanowych, grodzisk, zamków czy zanikłych osad. Co więcej, było pomocne w ich dokumentacji, określeniu stanu zachowania i czynników im zagrażających, przez co możliwa staje się ich pełniejsza ochrona.

Ze spisem treści publikacji można zapoznać się w serwisie academia.edu .

Publikację sfinansowano ze środków unijnych. Wersję PDF można uzyskać od prof. Martina Gojdy (martin.gojda[małpka]seznam.cz), a o wersję drukowaną, która ukaże się w przyszłości, można pytać dr. P. Menšíka (mensik.p[małpka]e.mail.cz).

Kasper Hanus