Zaskakujące datowanie ludzkich kości z Libanu

Najstarsze szczątki w pełni współczesnych Homo sapiens z Bliskiego Wschodu są zadziwiająco młode.

Ksar Akil

Zaginiona czaszka z Ksar Akil oraz znalezione wraz z nią ozdoby z muszli. Fot. Katerina Douka and Natural History Museum London

Około 60 lat temu podczas wykopalisk w schronisku skalnym Ksar Akil w Libanie grupa jezuickich badaczy z USA znalazła kości przedstawicieli Homo sapiens, a także setki wykonanych z muszelek paciorków oraz tysiące kamiennych narzędzi i zwierzęcych kości.

Niestety jakiś czas później znalezione kości Homo sapiens zaginęły. Dla nauki była to spora strata, gdyż znalezione z nimi zabytki jasno wskazywały, że są to najstarsze na Bliskim Wschodzie szczątki Homo sapiens o w pełni współczesnej anatomii. Innymi słowy byli to najstarsi przedstawiciele tej grupy Homo sapiens, która około 70 tys. lat temu opuściła Afrykę i zaludniła cały świat.

Z Bliskiego Wschodu znane są też dużo starsze kości przedstawicieli naszego gatunku, ale mają one jeszcze trochę cech prymitywnych i pochodzą z wcześniejszej ekspansji Homo sapiens poza Afrykę, której zasięg był dużo mniejszy i prawdopodobnie nie wykroczył poza Bliski Wschód.

Dokładny wiek zaginionych szkieletów nie był znany, gdyż w czasach ich odkrycia archeologia nie dysponowała zbyt wieloma metodami datowania. Datowanie radiowęglowe zaczęto stosować dopiero dekadę po tych odkryciach.

Grupa badaczy z Wielkiej Brytanii, USA i Holandii mimo wszystko postanowiła spróbować ustalić w miarę dokładny wiek zaginionych szczątków datując odkryte wraz z nimi paciorki z morskich muszelek.

Naukowcy uzyskali daty radiowęglowe z 20 paciorków, które były w tych samych warstwach, co ludzkie szczątki. Daty te sugerują, że najbardziej kompletne szczątki dziewczynki w wieku 7-9 lat oraz fragmenty szkieletu drugiej osoby pochowanej zaraz obok miały około 40,8–39,2 tys. lat. Natomiast fragment kobiecej żuchwy, który udało się niedawno odnaleźć ma około 42,4 –41,7 tys. lat (samej żuchwy nie udało się niestety wydatować, gdyż nie zachowało się dość kolagenu).

Daty te zaskakują, gdyż są troszkę młodsze od najstarszych szczątków w pełni współczesnych Homo sapiens z Europy. Zdaniem naukowców możliwe jest więc, że przejście ludzi z Afryki do Europy odbywało się inną trasą niż przez Bliski Wschód.

Jednak jak na razie dowody na przedostanie się ludzi z Afryki do Europy przez Morze Śródziemne, a więc najbardziej oczywistą alternatywną trasą, są bardzo mizerne. Rozważają możliwe scenariusze naukowcy zwracają również uwagę na Środkową Azję, która jest słabo rozpoznana archeologiczne, ale mogła być eksplorowana przez Homo sapiens bardzo wcześnie.

Nie można jednak wykluczyć, że po prostu starsze szczątki z Bliskiego Wschodu nie zachowały się, bądź wciąż czekają na odkrycie.

Wyniki badań ukazały się w PLoS ONE.

Douka K, Bergman CA, Hedges REM, Wesselingh FP, Higham TFG (2013) Chronology of Ksar Akil (Lebanon) and Implications for the Colonization of Europe by Anatomically Modern Humans. PLoS ONE 8(9): e72931. doi:10.1371/journal.pone.0072931

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 9, średnia ocen: 5,67 na 6)
Loading...