Fenicjanie malowali kość słoniową

Gusta starożytnych czasami są dla nas szokujące. Czy wpadlibyście na pomysł, by malować kość słoniową, której naturalna barwa jest tak bardzo ceniona? Raczej nie. A Fenicjanie wpadli.

Ivoire_Phénicien_-_Louvre_-_AO11478

Fenicka rzeźba z kości słoniowej ze zbiorów Luwru. Fot. Antoine Motte dit Falisse, Creative Commons

Specjaliści od dawna podejrzewali, że Fenicjanie mogli malować swoje rzeźby z kości słoniowej. Jednak prowadzone dotąd poszukiwania śladów farb na zachowanych zabytkach kończyły się niepowodzeniem. Tylko rzadko znajdowano słabiutkie ślady, które nie wystarczały do rozstrzygnięcia sprawy.

Specjaliści z Francji i Niemiec podeszli do tematu wyposażeni w synchrotron, który pozwala prowadzić dużo bardziej precyzyjne badania chemiczne powierzchni zabytków. Za jego pomocą przeprowadzili analizę spektroskopową fenickich rzeźb z VIII w. p.n.e., które znajdują się w zbiorach Badisches Landesmuseum w Karlsruhe (Niemcy).

Okazało się, że zabytki pokryte są niewidocznymi dla ludzkiego oka chemicznymi śladami metali. Jak podkreśla Ine Reiche, chemik z Laboratoire du Centre de Recherche et de Restauration des Musées de France w Paryżu, metale te nie występują w kości słoniowej, ani w ziemi, w której zabytek spędził wiele stuleci.

Metale te były za to w pigmentach, które były powszechnie używane w starożytności. Badacze znaleźli miedź, która występowała w egipskim błękicie, a także żelazo, które wskazuje na hematyt, pozwalający uzyskać czerwony i żółty barwnik. Naukowcy wykryli również na jednej z rzeźb nanocząsteczki złota wskazujące, że była ona niegdyś pozłacana.

W oparciu o uzyskane dane naukowcy byli nawet w stanie rekonstruować oryginalny wygląd pomalowanych zabytków, choć w tym wypadku nie zawsze jest możliwe ustalenie, jaki dokładnie kolor był użyty przez starożytnego artystę.

Analizy fenickich rzeźb pokazują jak wielkie możliwości oferuje nowoczesna technologia badaczom dawnej sztuki. Wkrótce może się okazać, że starożytność była dużo bardziej kolorowa, niż to sobie wyobrażaliśmy. Trochę czasu temu wielkim szokiem było to, że Grecy malowali marmurowe rzeźby, których bielą Europa zachwycała się od renesansu. Teraz dowiedzieliśmy się, że Fenicjanie dodawali kolorów kości słoniowej. Ciekawe czym jeszcze zaskoczoną nas starożytni.

Wyniki badań ukazały się w „Analytical Chemistry”. W artykule można obejrzeć zdjęcia zabytków i próby rekonstrukcji oryginalnego wyglądu.

Ina Reiche , Katharina Müller , Marie Albéric , Oliver Ulrich Heinz Paul Scharf , Andrea Wähning , Aniouar Bjeoumikhov , Martin Radtke , and Rolf Simon, Discovering vanished paints and naturally formed gold nanoparticles on 2800 years old Phoenician ivories using SR-FF-microXRF with the Color X-ray Camera, Anal. Chem., Just Accepted Manuscript DOI: 10.1021/ac4006167

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 11, średnia ocen: 5,82 na 6)
Loading...
Tags: ,