Nowe wieści o zębach „polskich” neandertalczyków

Jeden z trzech zębów neandertalczyków znaleziony w jaskini Stajnia należy do 6-letniego dziecka, wynika z badań naukowców z Uniwersytetu Wrocławskiego. Znaleziska są także dowodem na to, że neandertalczycy używali wykałaczek.

ząb neandertalczyka

Jeden z neandertalskich zębów z jaskini Stajnia. Naukowcy ustalili, że należał do 20-letniego mężczyzny i widnieją na nim ślady używania wykałaczki. Fot. Paweł Socha

W czwartek badacze zaprezentowali efekty trwających od kilku lat badań i podkreślili, że znalezione w 2008 r. w jaskini Stajnia w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej zęby, to pierwsze szczątki pochodzące z obszaru Polski i pierwszy bezpośredni dowód na występowanie neandertalczyka na północ od Karpat. (więcej o znaleziskach czytaj w artykule Wielkie odkrycie w jaskini Stajnia. Wreszcie mamy szczątki „polskich” neandertalczyków)

Jak powiedziała podczas konferencji prasowej dr Wioletta Nowaczewska z Katedry Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego, znaleziony ząb dziecka to unikat na skalę światową, ponieważ tego typu znalezisk jest bardzo niewiele. – Jest to ząb przed wyrżnięciem, czyli z bardzo dobrym zachowaniem korony. W literaturze podaje się informację jedynie o 10 takich znaleziskach na całym świecie – mówiła Nowaczewska.

Drugi z zębów należał do 20-letniego mężczyzny i widnieją na nim urazy związane z wykorzystaniem wykałaczki. – Prawdopodobnie jest to ślad po działaniu twardego narzędzia z kości ptasiej lub rybiej, używanego do zabiegu paliatywnego, który znany jest nam z naszych czasów, gdy próbujemy coś usunąć, kiedy nam utkwi w zębach. Podobnie robili neandertalczycy – tłumaczył dr Paweł Dąbrowski z Katedry Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego.

Trzeci zaprezentowany ząb to dolny trzonowiec, należący do osobnika dorosłego. Został on przebadany z zastosowaniem m.in. specjalistycznego mikroskopu skaningowego i rentgena, przeprowadzono również rekonstrukcję oryginalnej wielkości korony zęba.

Stajnia

Jaskinia Stajnia podczas wykopalisk w trakcie których odkryto neandertalskie zęby Fot. Mikołaj Urbanowski

– W przypadku tego zęba widzimy cechy charakterystyczne dla neandertalczyków, w tym występowanie taurodontyzmu, czyli tzw. „byczej” komory. Takie zęby są odporne na duże przeciążenia w aparacie żucia przy miażdżeniu przetwarzanego pożywienia np. surowego mięsa i ścięgien – powiedział Dąbrowski.

Wiek znalezionych w jaskini Stajnia zębów szacuje się na 49 do 52 tys. lat. W celu weryfikacji autentyczności znaleziska przeprowadzono m.in. analizę grubości szkliwa, które w zębach należących do neandertalczyków było dużo cieńsze niż u gatunku Homo sapiens. – To kolejny dowód na to, że są to zęby neandertalskie – podkreśliła Nowaczewska.

Szczątki zostały odkryte w 2008 r. przez naukowców z Zakładu Archeologii Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego, pracujących pod kierunkiem dr. Mikołaja Urbanowskiego. Interdyscyplinarne badania archeologiczne były tam prowadzone od 2006 r. Poza archeologami z Uniwersytetu Szczecińskiego w pracach uczestniczyli naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego, Politechniki Wrocławskiej, Państwowego Instytutu Geologicznego, Polskiej Akademii Nauk, Uniwersytetu Śląskiego oraz z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie.

Tekst pochodzi z serwisu Nauka w Polsce

Badacze opublikowali wyniki badań zębów w magazynach „Journal of Human Evolution” i „HOMO – Journal of Comparative Human Biology”

Wioletta Nowaczewska, Paweł Dąbrowski, Chris B. Stringer, Tim Compton, Rob Kruszyński, Adam Nadachowski, Paweł Socha, Marcin Binkowski, Mikołaj Urbanowski, The tooth of a Neanderthal child from Stajnia Cave, Poland, Journal of Human Evolution, Available online 8 February 2013, ISSN 0047-2484, 10.1016/j.jhevol.2012.12.001.

P. Dąbrowski, W. Nowaczewska, C.B. Stringer, T. Compton, R. Kruszyński, A. Nadachowski, K. Stefaniak, M. Urbanowski, A Neanderthal lower molar from Stajnia Cave, Poland, HOMO – Journal of Comparative Human Biology, Available online 12 February 2013, ISSN 0018-442X, 10.1016/j.jchb.2013.01.001.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 15, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...