Dinozaur jak paw

Niektóre dinozaury z rodziny owiraptorów kusiły partnerów pięknym upierzeniem ogonów, podobnie jak czynią to współczesne pawie i indyki – twierdzą badacze z Kanady i USA na łamach polskiego czasopisma Acta Palaeontologica Polonica.

Nomingia_gobiensis

Artystyczna wizja Nomingia gobiensis, pierwszego dinozaura, u którego zidentyfikowano obecność pygostylu

Naukowcy analizowali skamieniałe ogony owiraptorów, dwunożnych roślinożernych bądź wszystkożernych dinozaurów, które żyły na terenie współczesnych Chin, Mongolii oraz kanadyjskiej Alberty.

Ogony owiraptorów są ewenementem w świecie dinozaurów, gdyż wykryto u nich obecność pygostylu – kostnej struktury powstającej w wyniku zrośnięcia się ostatnich kręgów. Wśród współczesnych zwierząt pygostyl mają wyłącznie ptaki. Co ciekawe struktura ta wyewoluowała najpewniej dwukrotnie, ponieważ owiraptory nie były bezpośrednio spokrewnione z ptakami, a jednocześnie pygostylu nie mają dinozaury bliżej spokrewnione z ptakami. Nie ma go też Archeopteryx.

Pierwszym dinozaurem, u którego znaleziono pygostyl był Nomingia gobiensis opisany w 2000 r. również na łamach Acta Palaeontologica Polonica. Współautorem tamtego artykułu była nieżyjąca już wybitna polska paleontolog prof. Halszka Osmólska. Zidentyfikowanie pygostylu u dinozaurów było wówczas na tyle dużą sensacją, że poświęcony temu artykuł trafił też na łamy prestiżowego Nature (także współautorstwa prof. Osmólskiej).

Wykonana wówczas przez badaczy rekonstrukcja sugerowała, że na pygostylu owiraptora były osadzone pióra. Autorzy publikacji w Nature spekulowali, że prawdopodobnie pełniły one rolę hamulca aerodynamicznego i ułatwiały zwierzęciu błyskawiczne manewry podczas pogoni za zdobyczą.

Badacze z Kanady i USA w oparciu o swoje analizy przedstawili właśnie inne wytłumaczenie funkcji pygostylu u owiraptorów. Analizy skamieniałości ogonów różnych owiraptorów żyjących na przestrzeni 45 mln lat skłoniły ich do uznania, że wystające z pygostylu pióra pełniły rolę ozdoby, którą owiraptory kusiły partnerki, podobnie jak to swymi pięknymi ogonami czynią dziś pawie czy indyki.

Jednym z najmocniejszych dowodów są dwie znalezione niedawno skamieniałości jednego z wczesnych owiraptorów zwanego Similicaudipteryx. Zachowały się w nich długie symetryczne pióra wyrastające z owej zrośniętej końcówki kręgosłupa. Badacze uważają, że najpewniej wyewoluowały one jako ozdoba, gdyż nic nie wskazuje na to, by dinozaur ten potrafił latać.

Naukowcy nie znaleźli żadnych bezpośrednich dowodów obecności piór w ogonach późniejszych owiraptorów. Przekonują jednak, że wiele przemawia za ich występowaniem. Główną przesłanką jest oczywiście obecność pygostylu, ale na ozdobny ogon wskazują również analizy innych kości ogona, a także rekonstrukcja mięśni przyczepionych do tej części ciała.

Otóż kręgi ogonów analizowanych owiraptorów były krótkie, ale liczne, co wskazuje na dużą elastyczność. Badania wykazały też, że do ogonów były przymocowane silne mięśnie umożliwiające bardzo energiczne poruszanie na boki oraz do góry i na dół. Jak tłumaczą badacze, dzięki temu owiraptory mogły machać swym pierzastym ogonem, zwiększając jego atrakcyjność.

Zdaniem badaczy inną ozdobą owiraptorów był najpewniej charakterystyczny kostny grzebień widoczny na ich czaszkach.

Zaprezentowane w Acta Palaeontologica Polonica wyniki badań oznaczają, że dinozaury miały dokładnie te same zastosowania dla piór, co ptaki. Już wcześniej udowodniono, że dinozaury używały piór do unoszenia się w powietrzu oraz ochrony przed chłodem.

W. Scott Persons, IV, Philip J. Currie, and Mark A. Norell, Oviraptorosaur tail forms and functions, Acta Palaeontologica Polonica in press, available online 04 Jan 2013 doi: http://dx.doi.org/10.4202/app.2012.0093

Barsbold, R., Osmólska, H., Watabe, M., Currie, P.J., Tsogtbaatar, K. (2000). New Oviraptorosaur (Dinosauria, Theropoda) From Mongolia: The First Dinosaur With A Pygostyle. Acta Palaeontologica Polonica 45 (2): 97–106

Rinchen Barsbold, Philip J. Currie, Nathan P. Myhrvold, Halszka Osmólska, Khishigjaw Tsogtbaatar & Mahito Watabe, A pygostyle from a non-avian theropod, Nature 403, 155-156 (13 January 2000), doi:10.1038/35003103

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 10, średnia ocen: 5,20 na 6)
Loading...