Archeolodzy wrócili do Kłecka

Po 75 latach archeolodzy znów badają pozostałości wczesnośredniowiecznego grodu w Kłecku (woj wielkopolskie).

Gród odkryto przypadkiem w 1937 r., gdy podczas prac związanych z budową stadionu miejskiego robotnicy natrafili na fragmenty drewnianych i kamiennych konstrukcji. Ówczesny burmistrz miasta Jan Garski powiadomił o odkryciu Józefa Kostrzewskiego, profesora Uniwersytetu Poznańskiego. Po przybyciu na miejsce i dokonaniu pierwszych sondaży archeolodzy stwierdzili, że są to prawdopodobnie pozostałości po wczesnośredniowiecznym kompleksie grodu oraz podgrodzia. Do XVIII w. na tym terenie znajdował się również drewniany kościółek p.w. św. Barbary oraz cmentarz grzebalny użytkowany do 1852 r.

Podczas wykopalisk prowadzonych latem 1937 r. naukowcy z Instytutu Prahistorii Uniwersytetu Poznańskiego przebadali ponad 640 m2 powierzchni części grodu i podgrodzia. W północnej części obiektu badacze odsłonili drewniane relikty wału grodu (o zachowanej wysokości 3 m) wzniesionego w konstrukcji rusztowej oraz pozostałości wieży z bramą łączącą gród z podgrodziem. Udało im się również uchwycić wał zbudowany w konstrukcji skrzynkowej oraz szczątki ulic. Odsłonili także kamienne fragmenty, które prof. Witold Hensel uznał za pozostałości fundamentu zamku, zniszczonego podczas najazdu Krzyżaków w 1331 r. I zdarzeniu tym wspomina w swojej Kronice Jan Długosz, powołując się na zachowane zeznania świadków.

Wśród badaczy kłeckiego grodziska znaleźli się najwybitniejsi przedstawiciele polskiej archeologii, badaniami kierował Witold Hensel, późniejszy profesor, twórca polskiej mediewistyki, który w swojej pracy magisterskiej opublikował wyniki kłeckich badań. Pomagał mu student archeologii Kazimierz Łukaszewicz, zamordowany w Oświęcimiu. Zdjęcia z balonu metrologicznego wykonał Wojciech Koćka (późniejszy profesor archeologii i antropologii). Należy dodać, że wykonane wówczas zdjęcia, zarówno w Kłecku , Biskupinie oraz Gnieźnie były znaczącym dorobkiem polskiej archeologii lotniczej. Nad poprawnością merytoryczną badań, czuwał prof. Józef Kostrzewski wraz ze swoim asystentem dr Zdzisławem Rajewskim. (zobacz zdjęcia z 1937 r.)

Dalsze badania zaplanowane na kolejne 6 sezonów pokrzyżował wybuch II wojny światowej. Okupanci niemieccy w ramach prowadzonych działań niszczenia dorobku kulturowego Polski, przy użyciu cywilnej ludności Kłecka przystąpili do niwelowania grodziska. Gdy natrafiono na pochówki kierujący pracami zaczęli obawiać się, że są to pozostałości po cmentarzu cholerycznym, co mieszkańcy celowo potwierdzili. Dalszych prac zaniechano.

Na długi czas zapomniano o historii pradawnej kłeckiej osady, dopiero w 1998 r. z inicjatywy p. dr Heleny Bujarskiej na budynku przylegającym do grodziska, zamontowano tablicę upamiętniającą badania archeologiczne z 1937 r.

Dokładnie po 75 latach udało się zorganizować ponowne badania archeologiczne, które rozpoczęły się w końcu sierpnia. Doszło do tego dzięki inicjatywie dwóch młodych miłośników kłeckiej historii oraz współpracy dyrekcji Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie – wykonawcy i inwestora a także dzięki przychylności proboszcza kłeckiej parafii i Urzędu Miejskiego Gminy Kłecko – właścicieli gruntów, oraz Towarzystwa Miłosników Kłecka i Ziemi Kłeckiej. Badaniami kieruje Tomasz Janiak, archeolog z Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie.

Tegoroczne badania są kontynuacją wcześniejszych prac planowanych przez prof. Hensla. Główne zadanie na ten rok to pobranie próbek z drewnianych konstrukcji i przeprowadzenie badań dendrochronologicznych, które pozwolą ustalić dokładną datę powstania kłeckiego grodu. Pozwoli to zweryfikować dawne założenia, że kłecki gród powstał prawdopodobnie za czasów Mieszka I.

Fortyfikacja stanowiła jeden z istotnych punktów w systemie obronnym państwa pierwszych Piastów. Dzięki swemu strategicznemu położeniu bronił dostępu do wnętrza kontrolowanego przez nich terytorium.

Wiadomo również, że już z początku XI w. istniał tu kościół. O strategicznym znaczeniu Kłecka świadczy również dość wczesne pojawienie się tutaj murowanego zamku. Jednak gdy centrum państwa przesunęło się do Krakowa, miejscowość utraciła swoją kluczową rolę.

Przebieg prac archeologicznych można śledzić na stronie grodklecko.pl.

Więcej o grodzie można przeczytać w:

W. Hensel, Gród wczesnodziejowy w Kłecku w pow. gnieźnieńskim Warszawa 1948
C. Strzyżewski, Przeszłość Kłecka w świetle źródeł archeologicznych, Kłecko – Gniezno, 1998.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 5, średnia ocen: 5,80 na 6)
Loading...