Wczesnośredniowieczny most na jeziorze Jeziorak

Pozostałości wczesnośredniowiecznego mostu prowadzącego na ląd stały z wyspy Wielka Żuława na jeziorze Jeziorak koło Iławy (woj. warmińsko-mazurskie) odkrył interdyscyplinarny zespół naukowców realizujący pod kierunkiem prof. dr hab. Zbigniewa Kobylińskiego z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie program „Katalog grodzisk Warmii i Mazur”, finansowany z Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.

Żerdzie oznaczają położenie fragmentów pali dawnego mostu. Fot. dzięki uprzejmości prof. Kobylińskiego

– Odkrycia dokonała ekipa archeologów podwodnych pracujących pod kierunkiem dr hab. Andrzeja Pydyna z Zakładu Archeologii Podwodnej Instytutu Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu – poinformował Archeowieści prof. Kobyliński. Toruńscy badacze penetrowali dno jeziora w związku z badaniami położonego na wyspie krzyżackiego gródka stożkowatego, które prowadzi zespół pod kierunkiem dr Jacka Wysockiego z UKSW.

Archeolodzy podwodni natknęli się na rzędy pali prowadzące z wyspy na ląd w kierunku północnym. Pobrane do analizy dendrochronologicznej próbki drewna dębowego prof. dr hab. Tomasz Ważny z UMK wydatował na drugą połowę XIII w. Dwa z zachowanych pali pozwoliły na ustalenie dokładnej daty ich ścięcia, które nastąpiło zimą 1268/1269, w czasie drugiego powstania Prusów przeciw Zakonowi (1260-1274).

Pozostałości pala na dnie jeziora. Fot. dzięki uprzejmości prof. Kobylińskiego

Do konstrukcji mostu wykorzystano głównie pale dębowe, ale przeprawę wzmacniano również palami wykonanymi z innych gatunków drewna, np. olchy i brzozy. Maksymalny rozstaw pali wynosi 3,5 m. Wydaje się jednak bardziej prawdopodobne, że szerokość mostu wynosiła tylko ok. 2,5 m, a skrajne pale stanowiły przypory skośne.

Na terenie pochodzącego z tego samego okresu gródka stożkowatego na wyspie znajdowały się budynki drewniane z kamiennymi posadzkami, pełniące zapewne rolę strażnicy.

Źródła kartograficzne odnalezione przez historyka Seweryna Szczepańskiego z Iławy wskazują, że most – lub pamięć o nim – funkcjonował jeszcze na początku XVII w. Według mapy z 1620 r. na wyspę prowadził też drugi most, od strony południowej, z rejonu dzisiejszego miasta Iława, ale ślady po nim nie zachowały się wskutek intensywnego przekształcenia dna akwenu i linii brzegowej w procesie urbanizacji.

Badania pozostałości średniowiecznego mostu. Fot. dzięki uprzejmości prof. Kobylińskiego

– Dokonane w roku 2012 odkrycia archeologiczne świadczą o tym, że wyspa Wielka Żuława pełniła istotną rolę w systemie militarnym państwa zakonnego, a znajdująca się na niej strażnica rycerska kontrolowała prowadzący z południa na północ szlak komunikacyjny wzdłuż jeziora Jeziorak z Ziemi Chełmińskiej w kierunku Malborka – komentuje prof. Kobyliński.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 10, średnia ocen: 5,80 na 6)
Loading...