10 lat badań w Ulowie

Pokazy archeologiczne i zainscenizowaną potyczkę między Gotami i legionami rzymskimi, będzie można zobaczyć w niedzielę w Ulowie. Na festyn archeologiczny zaprasza m.in. Wydział Archeologii UMCS, który od 10 lat bada tam dawne gockie osady i cmentarzyska.

Na stanowiskach archeologicznych w Ulowie, niedaleko Tomaszowa Lubelskiego, odkryto pozostałości dwóch dużych osad i dwóch cmentarzysk germańskiego ludu Gotów. Pochodzą z okresu od początków IV w. do drugiej połowy V w., czyli późnego okresu rzymskiego i wędrówki ludów. Archeolodzy odkryli na leśnych stanowiskach w Ulowie także dawniejsze ślady osadnictwa, sprzed 12 tys. lat.

Na festynie będzie można zobaczyć pokazy rzemiosła gockiego, gotowania jadła, uzbrojenia, a także rekonstrukcję potyczki między Gotami i żołnierzami rzymskimi. Festyn odbędzie się w skansenie Wiejska Chata, prowadzonym przez miejscową szkołę, gdzie można zobaczyć stuletnie sprzęty domowe i gospodarcze. Od 10 lat zatrzymują się tutaj archeolodzy prowadzący wykopaliska w sąsiednim lesie.

Jak powiedziała PAP Barbara Niezabitowska-Wiśniewska z UMCS, która kieruje pracami archeologicznymi w Ulowie, stanowiska zostały odkryte w tym miejscu przez amatorów szukających militariów z II wojny. – Znaleźli oni w lesie kilkaset zabytków archeologicznych, które przekazali pobliskiemu muzeum w Tomaszowie Lubelskim. W 2002 r. UMCS rozpoczął w tym miejscu regularne badania, które trwają do dziś – wyjaśniła. Dodała, że do tego czasu tereny Roztocza Środkowego, gdzie leży Ulów, stanowiły „białą plamę” na mapach archeologicznych.

– Przypuszczano, że osadnictwo nie rozwijało się tutaj ze względu na trudne warunki naturalne, to jest brak wody, duże różnice wysokości terenu i lasy – zaznaczyła archeolog.

Przez 10 lat archeolodzy przebadali sześć stanowisk na dawnych osadach i cmentarzyskach Gotów. – Teren osad jest bardzo obszerny, zajmuje po kilka hektarów. Znaleźliśmy tu ślady budowli słupowych, półziemianek, obiektów gospodarczych, jak paleniska, jamy śmietnikowe i na zapasy – powiedziała Niezabitowska-Wiśniewska.

Na pierwszym z cmentarzysk znaleziono 60 jamowych grobów ciałopalnych i kilka szkieletowych, na drugim – gdzie badania prowadzone są w tym roku – 86 grobów, w większości ciałopalnych. Nie wiadomo, dlaczego Goci stosowali dwa typy pochówków.

– Na cmentarzyskach odkryliśmy naziemne kontury budowli słupowych, które służyły prawdopodobnie do odprawiania rytuałów pogrzebowych. Są to jedyne tego typu odkrycia archeologiczne w kraju – podkreśliła archeolog.

Do najcenniejszych odkryć w Ulowie archeolog zaliczyła także pokruszone złote druty, blaszki i aureusy, czyli monety, rozsypane w jednym z grobów szkieletowych, które mogą świadczyć o odprawianiu nieznanego obrzędu. Kolejnym są płaskie place w centrum osad, otaczane wałem z kamieni, ziemi i rowem, a od wewnątrz palisadą. – Znaleźliśmy na nich ślady orki, ale nie wiadomo, co Goci tu uprawiali i dlaczego tak starannie zabezpieczali te miejsca – zaznaczyła archeolog.

W Ulowie znaleziono kilkanaście tysięcy zabytków archeologicznych, głównie szklanych paciorków, fragmentów naczyń ceramicznych, metalowych sprzączek, fibul, okuć, zawieszek i wisiorków.

Goci przywędrowali na tereny dzisiejszej Polski ze Skandynawii w I wieku n.e. Przez kolejne wieki przemieszczali się w kierunku południowo-wschodnim, docierając nad Morze Czarne. W IV w. n.e. Goci podzielili się na Ostrogotów i Wizygotów. Pobici przez Hunów, wycofali się na zachód Europy, gdzie ścierali się z Rzymianami. W 410 r. Wizygoci zdobyli Rzym.

Na Lubelszczyźnie największe pozostałości cmentarzysk i osad Gotów odkryto w Masłomęczu i Gródku w Kotlinie Hrubieszowskiej.

Tekst pochodzi z serwisu Nauka w Polsce.