Kobieta gladiator?

Igrzyska wydawał ciągle, wspaniałe i nadzwyczaj kosztowne, nie tylko w amfiteatrze, lecz także w cyrku, gdzie oprócz wyścigów w dwukonne i czterokonne zaprzęgi urządził też bitwę dwojaką, konną i pieszą; w amfiteatrze jeszcze morską. Walki z dzikimi zwierzętami i walki gladiatorów urządzał nawet nocami przy pochodniach; bitwy nie tylko mężczyzn, lecz także kobiet.

*

Relief ukazujący kobiety-gladiatorów znaleziony w pozostałościach starożytnego Halikarnasu

Tak Swetoniusz opisywał rozrywki, które cesarz Domicjan fundował mieszkańcom Rzymu. Wzmianka ta jest najlepszym dowodem na to, że kobiety również brały udział w najkrwawszej dyscyplinie sportowej wszech czasów. Pozostałe dowody są nieliczne.

Najmocniejsze i najbardziej przekonujące są wystawiane przez władców Rzymu zakazy kobiecych walk. Pierwszy pojawił się za panowania Tyberiusza, a dotyczył kobiet z rodów senatorskich i ekwickich. Około 200 r. n.e. Septymiusz Sewer zakazał w ogóle kobiecych walk.

Znana jest również jedna rzeźba przedstawiająca kobietę gladiatora. Pochodzący z I-II w. n.e. zabytek znaleziono w Bodrum w Turcji (starożytny Halikarnas). Obecnie znajduje się on w British Museum.

Alfonso Manas z uniwersytetu w Grandzie (Hiszpania) uważa, że zidentyfikował właśnie drugą rzeźbę kobiety-gladiatora. Wykonane z brązu dzieło sztuki sprzed około 2000 lat znajduje się w Muzeum Sztuki i Rzemiosł Artystycznych w Hamburgu.

Rzeźba przedstawia bardzo skąpo ubraną kobietę z narzędziem przypominającym sierp w lewej ręce. Dotąd interpretowano je jako strigil, który służył do usuwania brudu z ciała. Wedle tej interpretacji rzeźba przedstawiała więc kobietę w kąpieli.

Jednak zdaniem Manasa do takiej interpretacji zabytku nie pasuje poza w jakiej ukazano kobietę. Podnosi ona bowiem narzędzie do góry, a jednocześnie patrzy na ziemię. Zdaniem badacza jest to typowy dla przedstawień gladiatorów gest zwycięstwa. Kobieta podnosi broń i spogląda na leżącego u jej stóp przeciwnika.

Ta broń to zdaniem badacza sica, krótki zakrzywiony miecz używany przez gladiatorów zwanych trakami. Była to broń bardzo popularna wśród Traków i Daków, czyli starożytnych ludów zamieszkujących tereny współczesnych Bułgarii i Rumunii.

Walka gladiatorów. Mozaika z około 200 r. n.e.

Badaczowi nie pasuje również to, że niewiasta ma zasłonięte okolice łona. Myjące się kobiety były bowiem ukazywane całkowicie nago. Manas przedstawił za to wyjaśnienie nagich piersi kobiet pasujące do jego hipotezy. Jak tłumaczy, gladiatorzy walczyli z gołą piersią, co w przypadku walki kobiet nadawało erotycznego kontekstu oglądanym głównie przez mężczyzn walkom.

Rzeźba ukazywałaby więc nie myjącą się kobietę, ale triumfatorkę gladiatorskiego starcia. To pozwala wytłumaczyć brak tarczy i hełmu. Pod koniec walki zwycięscy gladiatorzy zdejmowali bowiem hełm, by widownia widziała ich twarz i rzucali niepotrzebną już tarczę na ziemię.

Manas zaprezentował swoją hipotezę w International Journal of the History of Sport.

* Cytat w przekładzie Janiny Niemirskiej-Pliszczyńskiej

O hipotezie badacza napisały m.in. National Geographic i Live Science. Możecie tam zobaczyć zdjęcie rzeźby.

Spodobała ci się ta informacja? Wesprzyj powstawanie serwisu i zostań subskrybentem. Bez pomocy Czytelników Archeowieści znikną. Subskrypcję możesz wykupić np. tutaj

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 9, średnia ocen: 5,89 na 6)
Loading...